Inhoud
1. Basic life support ............................................................................................................................. 5
1.1 Reanimatie in perspectief ....................................................................................................... 5
1.2 Stappenplan reanimatie .......................................................................................................... 5
1.2.1 Volwassenen.................................................................................................................... 5
1.2.2 Pediatrie .......................................................................................................................... 5
1.2.3 Pasgeborenen .................................................................................................................. 6
1.3 Reanimatie van volwassenen in detail .................................................................................... 6
1.3.1 Eigen veiligheid ................................................................................................................ 6
1.3.2 Controleer bewustzijn & ademhaling .............................................................................. 6
1.3.3 Alarmeer de hulpdiensten (112) ..................................................................................... 7
1.3.4 30 borstcompressies........................................................................................................ 7
1.3.5 2 beademingen ................................................................................................................ 8
1.4 Reanimatie van kinderen in detail........................................................................................... 8
1.4.1 Vrijmaken luchtwegen..................................................................................................... 8
1.4.2 Ventilatie ......................................................................................................................... 8
1.4.3 Circulatie .......................................................................................................................... 9
1.5 AED bij kinderen .................................................................................................................... 10
1.6 Verwijderen vreemd voorwerp ............................................................................................. 10
2. Advanced life support ................................................................................................................... 13
2.1 Inleiding ................................................................................................................................. 13
2.2 Defibrillatie en reconversie ................................................................................................... 14
2.2.1 Indicaties om te shocken ............................................................................................... 14
2.2.2 Elektrische reconversie.................................................................................................. 15
2.2.3 Oorzaken ritmestoornissen ........................................................................................... 15
2.2.4 Aandachtspunten voor de hulpverlener ....................................................................... 16
2.3 AED ........................................................................................................................................ 16
2.4 Veilige luchtweg .................................................................................................................... 18
3. Reanimatie van de hoogzwangere ................................................................................................ 19
3.1 Inleiding ................................................................................................................................. 19
3.1.1 Oorzaken hartstilstand .................................................................................................. 19
3.1.2 Fysiologische veranderingen in de late zws .................................................................. 19
3.1.3 specifieke moeilijkheden bij BLS ................................................................................... 20
1
, 3.2 ALS ......................................................................................................................................... 21
3.2.1 Intubatie & ventilatie .................................................................................................... 21
3.2.2 Defibrillatie & medicatie ............................................................................................... 21
3.2.3 Sectio ............................................................................................................................. 21
3.2.4 Inhospitaal ..................................................................................................................... 22
3.3 Training .................................................................................................................................. 22
3.4 Samenvatting......................................................................................................................... 22
4. Bloedgaswaarden .......................................................................................................................... 23
4.1 Inleiding ................................................................................................................................. 23
4.1.1 De zuurtegraad van het bloed (pH) ............................................................................... 23
4.1.2 Lichaamsverdediging ..................................................................................................... 23
4.1.3 Bloedgasbepaling .......................................................................................................... 23
4.2 Bloedgaswaarden .................................................................................................................. 24
4.2.1 Stoornissen zuur-base evenwicht.................................................................................. 24
4.2.2 Compensatie.................................................................................................................. 24
4.2.3 Oorzaken ....................................................................................................................... 24
4.3 Analyse arteriële bloedgaswaarden ...................................................................................... 25
4.3.1 Samenvatting ................................................................................................................. 26
4.4 Casussen ................................................................................................................................ 26
4.5 Effecten ................................................................................................................................. 27
4.5.1 The Seesaw effect.......................................................................................................... 27
4.5.2 “The elevator” effect .................................................................................................... 27
5. Observatie van de kritieke zieke patiënt ....................................................................................... 29
5.1 Ademhalingsfrequentie ......................................................................................................... 29
5.2 Neurologische parameters .................................................................................................... 29
5.3 Het ECG.................................................................................................................................. 30
5.3.1 De werking van het hart ................................................................................................ 30
5.3.2 Het ECG.......................................................................................................................... 33
5.4 Pulse oxymetrie ..................................................................................................................... 40
5.4.1 Inleiding ......................................................................................................................... 40
5.4.2 Techniek ........................................................................................................................ 40
5.4.3 Koolstofmonoxide (CO) intoxicatie ............................................................................... 41
5.5 De bloeddruk ......................................................................................................................... 42
5.5.1 Arteriële drukmeting ..................................................................................................... 42
5.6 Urinedebiet............................................................................................................................ 43
5.7 Lichaamstemperatuur ........................................................................................................... 43
2
, 5.7.1 Inleiding ......................................................................................................................... 43
5.7.2 Hypothermie.................................................................................................................. 43
5.7.3 Hyperthermie ................................................................................................................ 44
5.8 Centraal veneuze druk (CVD) ................................................................................................ 44
5.9 Capnografie ........................................................................................................................... 45
5.10 Glucose Dag Profiel (GDP) ..................................................................................................... 45
5.10.1 Hyperglycemie & diabetescoma.................................................................................... 45
5.10.2 Hypoglycemie ................................................................................................................ 45
5.10.3 Hypoglycemische coma ................................................................................................. 45
5.10.4 Bewusteloosheid ........................................................................................................... 45
5.10.5 Zwangerschapsdiabetes ................................................................................................ 46
6. Luchtwegzorg ................................................................................................................................ 47
6.1 Pathologie.............................................................................................................................. 47
6.1.1 Zuurstoftekort ............................................................................................................... 47
6.1.2 Hyperventilatie .............................................................................................................. 49
6.2 Zuurstoftoediening ................................................................................................................ 50
6.2.1 Zuurstof berekenen ....................................................................................................... 50
6.2.2 Soorten O2-toediening .................................................................................................. 50
6.2.3 Intubatie ........................................................................................................................ 52
6.2.4 Extubatie........................................................................................................................ 54
6.3 Pediatrie ................................................................................................................................ 54
6.3.1 Indicaties ....................................................................................................................... 54
6.3.2 Intubatie ........................................................................................................................ 54
6.3.3 Extubatie........................................................................................................................ 54
6.3.4 Aspiratie......................................................................................................................... 55
6.4 Spoedcricothyrotomie ........................................................................................................... 55
7. IV toegangswegen ......................................................................................................................... 57
7.1 De korte IV katheter voor perifeer gebruik ........................................................................... 57
7.1.1 Ingangspoorten bacteriën ............................................................................................. 57
7.2 De centraal / diep veneuze katheter (DVK) ........................................................................... 58
7.2.1 Methode ........................................................................................................................ 58
7.2.2 Plaats van inbrengen ..................................................................................................... 58
7.2.3 Wijze van inbrengen ...................................................................................................... 58
7.3 Soorten katheters in de grote bloedvaten ............................................................................ 58
7.4 Poortkatheter ........................................................................................................................ 58
8. Shock ............................................................................................................................................. 61
3
, 8.1 Hypovolemische shock .......................................................................................................... 63
8.2 Cardiogene shock .................................................................................................................. 64
8.3 Obstructieve shock ................................................................................................................ 65
8.3.1 Longembolie .................................................................................................................. 65
8.4 Distributieve shock ................................................................................................................ 65
8.4.1 anafylactische shock ...................................................................................................... 66
8.4.2 Neurogene shock ........................................................................................................... 66
8.4.3 Septische shock ............................................................................................................. 66
9. Medisch rekenen ........................................................................................................................... 68
9.1 Infuussnelheden .................................................................................................................... 68
9.2 Regel van drie ........................................................................................................................ 68
9.3 Verdunnen van een concentratie .......................................................................................... 68
9.4 Medicatie (drips) berekenen op lichaamsgewicht ................................................................ 68
9.5 Zuurstof berekenen ............................................................................................................... 68
9.6 oefeningen............................................................................................................................. 68
4
, 1. Basic life support
1.1 Reanimatie in perspectief
Europa: Elke 45s een hartstilstand, enkel te redden adhv reanimatie
Hartstilstand: De afwezigheid van bewustzijn, ademhaling, pompfunctie van het hart, waarbij de
eerste 3-4min cruciaal zijn.
− Blijvende schade binnen de 5 min.
− Schade:
o 0 – 4min: Klinische dood (= stilstand AH & bloedsomloop)
o 4 – 10min: Begin hersenschade (=Begin doodstrijd hersencellen)
o >10min: Biologische dood (= Afsterven hersencellen)
− Hartmassage: noodzakelijk vo kans overleving
Basic Life support: Basis reanimatie v volwassenen, Kinderen, baby’s, pasgeborenen
1.2 Stappenplan reanimatie
1.2.1 Volwassenen
!! Altijd eigen veiligheid als eerste bekijken !!
1.2.2 Pediatrie
5
, 1.2.3 Pasgeborenen
1. Droog de pasgeborene af
2. Evalueer AH en hartfreq
3. Bij gaspen of apnee : open luchtweg en 5 startbeademingen
4. Indien geen thoraxexcursies : herhaal inflatiemanoeuvre
5. Indien geen thoracexcursies of hartfrequentie laag
6. Start thoraxcompressies
7. 3 compressies/1 beademing
1.3 Reanimatie van volwassenen in detail
1.3.1 Eigen veiligheid
= Nagaan of situatie veilig is
− Is er een evolutief risico?
− Is er een gevaar voor de hulpverleners?
o Op de plaats van de interventie: (Gas, elektriciteit, verkeer, werf,…)
o Voor de hulpverlener: (HIV, Hepatitis, TBC, agressie,…)
▪ Bloed, braaksel bij mond-op-mondbeademing
− Zijn er meerdere slachtoffers?
Wat bij wervelletsel?
= Oppassen bij bwz-controle: niet te fel schouders verplaatsen / bewegen
1. Vraag / observeer wat en hoe ongeval gebeurd is
2. Bij ongeval: hals immobiliseren
1.3.2 Controleer bewustzijn & ademhaling
− Schud zachtjes met beide schouders en vraag: ‘Gaat het?’
− Pijnprikkel toedienen zo nodig
Gevolg:
Wel reactie Geen reactie
Niet alleen laten en bewustzijn regelmatig − Kijken
herevalueren, kijk letsels na, haal hulp! − Luisteren
− Voelen
[Min. 5s, max. 10s]
Hyperstrekking: zorgt dat tong niet in keel is,
waardoor luchtweg open/vrij is
Abnormale ademhaling
Gasping: Abnormale ademhaling waarbij moeilijk, zwaar & luid geademd w
− Vlak na hartstilstand
− Beginnen a reanimatie!
6
,Samenvatting
Bewusteloos + WEL AH Bewusteloos + GEEN AH
− Levensbedreigende situatie − Levensbedreigende situatie
− Bel onmiddellijk de hulpdiensten (112) − Laat iemand anders de hulpdiensten
− Leg in stabiele zijligging verwittigen (112)
− Bewaak het slachtoffer: bewustzijn, − Start zelf onmiddellijk de reanimatie
ademhaling
1.3.3 Alarmeer de hulpdiensten (112)
De oproep: ()
− Gegevens:
o Identificatie van jezelf
o Plaats noodsituatie
o Omschrijving noodsituatie
o Info slachtoffer(s): aantal, aard van de kwetsuren of de ziektetoestand
− Aandachtspunten
o Kalm, duidelijk, kort en bondig
o Antwoordt op de vragen van de dispatcher
o Wacht tot de dispatcher inhaakt
o Keer terug naar het slachtoffer
1.3.4 30 borstcompressies
Hoe borstcompressies geven?
− Maak de borstkas vrij
− Plaats de hiel van de hand in het midden van de borstkas en
plaats de andere hand er bovenop
− Haak de vingers in elkaar zonder druk op de borstkas
− Duw op de borst.
o Snelheid 100/min
o Diepte 5-6 cm
− Gelijke compressie-relaxatie
Houding:
− Gestrekte armen
− Schouders loodrecht boven de patiënt
− Handen op midden van de thorax
− Vingers gekruist of gestrekt; niet op de ribben drukken!
− Slachtoffer ligt op harde onderlaag!
!! Hard & snel genoeg drukken, thorax laten relaxeren na elke compressie !!
7
, 1.3.5 2 beademingen
Voorwaarden:
− Kinlift en hoofd gekanteld
− Knijp de neus dicht
− Plaats je lippen over de mond (faceshield)
− Blaas tot de borstkas omhoog komt gedurende 1 seconde
− Laat de borstkas invallen
− Herhaal dit nogmaals (max 2 pogingen)
Wanneer stoppen?
= Tot er hulp komt / Spontane ademhaling
= Afwisselen om de 2min. Met andere omstaanders (bij elke analyse vd AED)
1.4 Reanimatie van kinderen in detail
1.4.1 Vrijmaken luchtwegen
− Mond en farynx leegmaken; aspireren en vreemde voorwerpen verwijderen, vb. meconium,
etensresten, toverbol, flippo.
− Belangrijk om weten is dat de jonge zuigeling obligaat door de neus ademt en dat
neusobstructie bijgevolg reeds een belangrijke obstructie kan veroorzaken.
Hyperstrekking kinderen:
1.4.2 Ventilatie
− AH-frequentie
o geboorte: 30-40/minuut
o tot tekenen van puberteit: 20/minuut
o ouder : 12/minuut
− Efficiëntie controleren (thorax)
− Opgelet voor over-inflatie (longinhoud)
− 5 pogingen, waarvan er 2 moeten lukken
8
, 1.4.3 Circulatie
= Indien geen hartritme → °Hartmassage (bij PG: wanneer HR <60/min)
− 120/min. ((2/s) bij PG)
− 100/min vanaf 1j
Kinderen >1j Kleine kinderen <1j
Eerst 5 rescue-beademingen − Mond op mond / mond op mond &
neus
− Compressies m 1 hand
− Continue hoofd vasthouden
Borstcompressies: Compressies:
Reanimatie
− Volwassenen: 30:2
− Kinderen:
o 15:2 professionals
o 30:2 leken
− Baby: 15:2
Aandachtspunten borstcompressies
15 borstcompressies:
− Reanimatie zo min mogelijk onderbreken
− Harde ondergrond
− 100 à 120 / minuut
− Onderste helft van het borstbeen
− 1/3 deel diepte van de thorax
− Compressie en relaxatie is gelijk
9
, 1.5 AED bij kinderen
>8j 1 – 8j <1j
= Zoals volwassenen = Kinderelektroden / = Enkel bij instructies veilig
kinderinstellingein indien gebruik do fabrikant
beschibaar
Hulpmiddelen:
− Face shield:
o Plastic doekje die een filter of een éénrichtingsklep bevat
o Voorkomt contact met de lichaamsvochten van de patiënt
o Eénmalig gebruik
− Zakmasker
o Voorkomt contact met de lichaamsvochten van het slachtoffer
o Oefening vereist
o Probleem: luchtlekken
− Masker & beademingsballon
o Voordelen:
▪ vermijdt direct contact (Veiligheid!)
▪ vermindert risico op overdragen van infecties
▪ zuurstof kan op masker aangeschakeld worden
o Beperkingen:
▪ het masker moet goed aansluiten op het gelaat zonder lekkage
▪ eventueel inblazen van lucht in de maag
− Ambu met 2 personen
− Precordiale vuistslag: Enkel bij gemonitord cardiaal arrest
o Bij asystolie: geen effect
o Nood aan hartritmestoornis
1.6 Verwijderen vreemd voorwerp
= Heimlich-manoevre
10