Samenvatting
Week 1, hoofdstuk 1:
Psychologie en sociologie zijn wetenschappen
Wetenschap:
- Objectief: gebaseerd op feiten, eigen mening erbuiten houden
- Waardevrij: niet bevoordeeld, ergens naar kijken zonder oordeel
- Volgens wetenschappelijke methodiek: gaat volgens een bepaalde procedure
Gedrag: staat voor waarneembare activiteiten (wanneer je iets doet waarvan andere
mensen kunnen zien dat je dat doet). Gedrag is gedeeltelijk aangeleerd/aangeboren en dat
komt gedeeltelijk door je omgeving. Gedachten en gevoelens beïnvloeden het gedrag van
een persoon.
De student kent het verschil tussen psychologie, sociale psychologie en sociologie
Psychologie: is de wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van het gedrag en de
mentale processen van de mens als individu. (Bestudeerd het gedrag van de mens en welke
factoren daarop van invloed zijn, 1 persoon).
Sociale psychologie: is dat deel van de psychologie dat zich bezighoudt met de
wisselwerking tussen het individu en zijn sociale omgeving. (Hoe beïnvloedt groepsgedrag
het gedrag van andere mensen, kleine groepen).
Sociologie: is de wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van de manier waarop
mensen in grotere verbanden samenleven (wijk, land etc).
De student kan de kennis over de factoren die van invloed zijn op gedrag toepassen
op casuïstiek
Invloeden op het gedrag van de mens:
Lichamelijke factoren: het is fijn als je van je ouders goede genen hebt gekregen, want je
genen bepalen wie je bent en daarmee een deel van je gedrag. Niet iedereen heeft een
gezond, sterk lichaam. Niet iedereen is intelligent en zit psychisch gezond in elkaar. Er zijn
ook mensen die het minder getroffen hebben. Ze zijn spastisch, ze hebben een lichamelijke
handicap, ze zijn niet mooi om te zien, ze zijn extreem zwaarlijvig enzovoort. Dat heeft
uiteraard invloed op hun gedrag. Andere voorbeelden van lichamelijke factoren die gedrag
kunnen beïnvloeden zijn:
- Honger
- Dorst
- Pijn
- Medicijngebruik
Psychische factoren (mentaal): sommige mensen zijn altijd vrolijk, zien overal de zon
schijnen en hun glas is halfvol. Anderen hebben een pessimistische aard, zien altijd beren op
hun pad en hun glas is halfleeg. Het zal je niet veel tijd kosten om te zien over welke
vrienden deze voorbeelden gaan. Je weet dat uit hun gedrag. Dit zijn voorbeelden van
psychische factoren die gedrag beïnvloeden.
Sociale factoren (dingen die je meekrijgt van je omgeving): je hebt veel rollen: kind, ouder,
collega, buurman, geliefde, teamsporter enzovoort. Bij al die verschillende rollen vertoon je
ander gedrag. Een bijzondere sociale situatie is de werksituatie. Op je werk heb je ander
, contact met mensen dan in je privésituatie. Vaak is dat contact formeler of functioneler. Een
rol is gekoppeld aan een positie, de plaats die je inneemt in de organisatie. Als je directeur
bent, verwacht men van jouw ander gedrag dan wanneer je een collega of ondergeschikte
bent. Als je fysiotherapeut bent, mag je mensen aanraken, maar dit aanraken wordt niet van
een directeur verwacht.
Culturele en spirituele factoren (geloof, normen en waarden): in onze kindertijd leren wij
van onze ouders welke gedragsregels belangrijk zijn in de omgang met andere mensen. Je
leert bijvoorbeeld hoe je mensen moet begroeten. In onze cultuur is dat anders dan in China.
Op het platteland kan het anders zijn dan in de stad. Gedrag wordt dus ook bepaald door
culturele factoren.
Ook spirituele factoren bepalen gedrag. Mensen kunnen in hun gedrag sterk beïnvloed
worden door hun geloofsovertuiging. (Vloek jij wel eens? Waar heb je dat geleerd?). Veel
mensen verrichten handelingen die samenhangen met hun geloof:
- Rituelen
- Bepaald eten bereiden
- Bidden
- Offeren
Fysische en geografische factoren (als het ergens altijd regent gedraag je je anders dan
wanneer het altijd warm is): vergelijk eens het gedrag van een Eskimo en een vrouw in een
dorpje in de tropen. Door de verschillen in klimaat en weer hebben ze een ander dagritme,
andere kleding en andere activiteiten. De Eskimo heeft geen siësta met middagdutje, die
gaat vroeg naar bed. De vrouw in de tropen doet wel een middagdutje. Zij is blij als het ’s
avonds eindelijk minder warm is en wordt dan actiever.
Begrippen
Humanisme: is een niet-godsdienstige wereldbeschouwing die de menselijke waardigheid en
vrijheid benadrukt
Cognitie: de cognitie over een onderwerp is de verzameling van iemands gedachten, kennis
en inzichten over dat onderwerp
Week 2, hoofdstuk 5 en 6:
De student kan de kennis over attitudes toepassen op casuïstiek
Attitude: houding is de letterlijke vertaling van attitude in het frans en Engels. In de
psychologie gaat het over onze houding, onze opvattingen of overtuigingen enzovoort.
Bijvoorbeeld onze houding tegenover vegetarisch eten. Tegenover zo’n onderwerp heb je
vermoedelijk een attitude. Deze onderwerpen noemen we dan attitudeobject.
Een attitude is de redelijk consistente en voorspelbare manier waarop iemand ten opzichte
van het attitudeobject:
- Denkt
- Voelt
- En geneigd is zich te gedragen
Week 1, hoofdstuk 1:
Psychologie en sociologie zijn wetenschappen
Wetenschap:
- Objectief: gebaseerd op feiten, eigen mening erbuiten houden
- Waardevrij: niet bevoordeeld, ergens naar kijken zonder oordeel
- Volgens wetenschappelijke methodiek: gaat volgens een bepaalde procedure
Gedrag: staat voor waarneembare activiteiten (wanneer je iets doet waarvan andere
mensen kunnen zien dat je dat doet). Gedrag is gedeeltelijk aangeleerd/aangeboren en dat
komt gedeeltelijk door je omgeving. Gedachten en gevoelens beïnvloeden het gedrag van
een persoon.
De student kent het verschil tussen psychologie, sociale psychologie en sociologie
Psychologie: is de wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van het gedrag en de
mentale processen van de mens als individu. (Bestudeerd het gedrag van de mens en welke
factoren daarop van invloed zijn, 1 persoon).
Sociale psychologie: is dat deel van de psychologie dat zich bezighoudt met de
wisselwerking tussen het individu en zijn sociale omgeving. (Hoe beïnvloedt groepsgedrag
het gedrag van andere mensen, kleine groepen).
Sociologie: is de wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van de manier waarop
mensen in grotere verbanden samenleven (wijk, land etc).
De student kan de kennis over de factoren die van invloed zijn op gedrag toepassen
op casuïstiek
Invloeden op het gedrag van de mens:
Lichamelijke factoren: het is fijn als je van je ouders goede genen hebt gekregen, want je
genen bepalen wie je bent en daarmee een deel van je gedrag. Niet iedereen heeft een
gezond, sterk lichaam. Niet iedereen is intelligent en zit psychisch gezond in elkaar. Er zijn
ook mensen die het minder getroffen hebben. Ze zijn spastisch, ze hebben een lichamelijke
handicap, ze zijn niet mooi om te zien, ze zijn extreem zwaarlijvig enzovoort. Dat heeft
uiteraard invloed op hun gedrag. Andere voorbeelden van lichamelijke factoren die gedrag
kunnen beïnvloeden zijn:
- Honger
- Dorst
- Pijn
- Medicijngebruik
Psychische factoren (mentaal): sommige mensen zijn altijd vrolijk, zien overal de zon
schijnen en hun glas is halfvol. Anderen hebben een pessimistische aard, zien altijd beren op
hun pad en hun glas is halfleeg. Het zal je niet veel tijd kosten om te zien over welke
vrienden deze voorbeelden gaan. Je weet dat uit hun gedrag. Dit zijn voorbeelden van
psychische factoren die gedrag beïnvloeden.
Sociale factoren (dingen die je meekrijgt van je omgeving): je hebt veel rollen: kind, ouder,
collega, buurman, geliefde, teamsporter enzovoort. Bij al die verschillende rollen vertoon je
ander gedrag. Een bijzondere sociale situatie is de werksituatie. Op je werk heb je ander
, contact met mensen dan in je privésituatie. Vaak is dat contact formeler of functioneler. Een
rol is gekoppeld aan een positie, de plaats die je inneemt in de organisatie. Als je directeur
bent, verwacht men van jouw ander gedrag dan wanneer je een collega of ondergeschikte
bent. Als je fysiotherapeut bent, mag je mensen aanraken, maar dit aanraken wordt niet van
een directeur verwacht.
Culturele en spirituele factoren (geloof, normen en waarden): in onze kindertijd leren wij
van onze ouders welke gedragsregels belangrijk zijn in de omgang met andere mensen. Je
leert bijvoorbeeld hoe je mensen moet begroeten. In onze cultuur is dat anders dan in China.
Op het platteland kan het anders zijn dan in de stad. Gedrag wordt dus ook bepaald door
culturele factoren.
Ook spirituele factoren bepalen gedrag. Mensen kunnen in hun gedrag sterk beïnvloed
worden door hun geloofsovertuiging. (Vloek jij wel eens? Waar heb je dat geleerd?). Veel
mensen verrichten handelingen die samenhangen met hun geloof:
- Rituelen
- Bepaald eten bereiden
- Bidden
- Offeren
Fysische en geografische factoren (als het ergens altijd regent gedraag je je anders dan
wanneer het altijd warm is): vergelijk eens het gedrag van een Eskimo en een vrouw in een
dorpje in de tropen. Door de verschillen in klimaat en weer hebben ze een ander dagritme,
andere kleding en andere activiteiten. De Eskimo heeft geen siësta met middagdutje, die
gaat vroeg naar bed. De vrouw in de tropen doet wel een middagdutje. Zij is blij als het ’s
avonds eindelijk minder warm is en wordt dan actiever.
Begrippen
Humanisme: is een niet-godsdienstige wereldbeschouwing die de menselijke waardigheid en
vrijheid benadrukt
Cognitie: de cognitie over een onderwerp is de verzameling van iemands gedachten, kennis
en inzichten over dat onderwerp
Week 2, hoofdstuk 5 en 6:
De student kan de kennis over attitudes toepassen op casuïstiek
Attitude: houding is de letterlijke vertaling van attitude in het frans en Engels. In de
psychologie gaat het over onze houding, onze opvattingen of overtuigingen enzovoort.
Bijvoorbeeld onze houding tegenover vegetarisch eten. Tegenover zo’n onderwerp heb je
vermoedelijk een attitude. Deze onderwerpen noemen we dan attitudeobject.
Een attitude is de redelijk consistente en voorspelbare manier waarop iemand ten opzichte
van het attitudeobject:
- Denkt
- Voelt
- En geneigd is zich te gedragen
