Deel 1: Hoofdstuk 4
Structuren en instellingen
1 Algemene beginselen
1.1 Parlementaire democratie
België = democratisch land
Democratie = macht door/voor het volk.
De verkozen vertegenwoordigers van het volk = parlementsleden (volksvertegenwoordigers
en senatoren)
oefenen de machten uit
We hebben dus een parlementaire democratie.
In België is er stemplicht.
Onze democratie is niet rechtstreeks, want we hebben vertegenwoordigers.
= representatieve democratie
1.2 Scheiding van machten
Montesquieu
Trias Politica:
Wetgevende macht
Uitvoerende macht
Rechterlijke macht
= om vrijheid burgers te vergroten, te waarborgen
Ze controleren elkaar om te voorkomen dat 1 macht de bovenhand neemt.
Wetgevende macht Uitvoerende macht Rechterlijke macht
Maakt wetten en Bestuurt het land Uitspraak over
controleert geschillen
uitvoerende macht.
Zorgen dat de wetten
Uitgeoefend door: toegpast en nageleefd Uitgeoefend door:
parlement (senaat en worden hoven + rechtbanken
kamer) + koning
Uitgeoefend door: Controleert
koning + regering wettelijkheid van de
(ministers en daden van de
staatssecretarissen) uitvoerende macht
Parlementen Regeringen Hoven
Rechtbanken
Politieke instellingen Juridische instellingen
1
, Deel 1: Hoofdstuk 4
1.3 Rechtsstaat
Macht van de staatsinstellingen zijn beperkt. Deze machtsbeperking gebeurt op 2 manieren:
o Scheiding der machten
o Het toekennen rechten en vrijheden aan de burger
1.4 Erfelijke constitutionele monarchie
België = monarchie
Koning = staatshoofd
Monarchie wilt zeggen dat de macht bij 1 persoon ligt. Onze Grondwet wilt dit overkomen.
Daarom werd deze macht beperkt via scheiding der machten.
1.5 Federale staat
= “België is een federale staat, samengesteld uit gemeenschappen en gewesten”.
3 niveaus, elk met zijn bevoegdheden:
1. Federale overheid, gemeenschappen en gewesten
2. Provincies
3. Gemeenten = Ondergeschikte besturen
Elk van deze niveaus hebben een wetgevende en uitvoerende macht.
Door deze structuur kunnen er problemen ontstaan. Omdat de beslissingsmacht niet bij 1
bestuur ligt.
2 Federale politieke instellingen
= organen die instaan voor creëren en uitvoeren van de rechtsregels.
2.1 Het parlement
= Wetgevende macht
bestaat uit Koning, Kamer van volksvertegenwoordigers en Senaat
2.1.1 Samenstelling
Kamer
o 150 leden
o Rechtstreeks verkozen
o Om de 5 jaar
o Per kieskring (=per provincie)
o Kiesdrempel 5%
o Om volksvertegenwoordiger te worden, moet je Belg zijn en in België wonen.
Ook moet je 18 jaar oud zijn. Je moet het genot hebben van de burgerlijke en
politieke rechten.
Senaat
o Verminderd tot 60
o Zelfde voorwaarden om lid te mogen zijn als bij de Kamer
o Om de 5 jaar
2
Structuren en instellingen
1 Algemene beginselen
1.1 Parlementaire democratie
België = democratisch land
Democratie = macht door/voor het volk.
De verkozen vertegenwoordigers van het volk = parlementsleden (volksvertegenwoordigers
en senatoren)
oefenen de machten uit
We hebben dus een parlementaire democratie.
In België is er stemplicht.
Onze democratie is niet rechtstreeks, want we hebben vertegenwoordigers.
= representatieve democratie
1.2 Scheiding van machten
Montesquieu
Trias Politica:
Wetgevende macht
Uitvoerende macht
Rechterlijke macht
= om vrijheid burgers te vergroten, te waarborgen
Ze controleren elkaar om te voorkomen dat 1 macht de bovenhand neemt.
Wetgevende macht Uitvoerende macht Rechterlijke macht
Maakt wetten en Bestuurt het land Uitspraak over
controleert geschillen
uitvoerende macht.
Zorgen dat de wetten
Uitgeoefend door: toegpast en nageleefd Uitgeoefend door:
parlement (senaat en worden hoven + rechtbanken
kamer) + koning
Uitgeoefend door: Controleert
koning + regering wettelijkheid van de
(ministers en daden van de
staatssecretarissen) uitvoerende macht
Parlementen Regeringen Hoven
Rechtbanken
Politieke instellingen Juridische instellingen
1
, Deel 1: Hoofdstuk 4
1.3 Rechtsstaat
Macht van de staatsinstellingen zijn beperkt. Deze machtsbeperking gebeurt op 2 manieren:
o Scheiding der machten
o Het toekennen rechten en vrijheden aan de burger
1.4 Erfelijke constitutionele monarchie
België = monarchie
Koning = staatshoofd
Monarchie wilt zeggen dat de macht bij 1 persoon ligt. Onze Grondwet wilt dit overkomen.
Daarom werd deze macht beperkt via scheiding der machten.
1.5 Federale staat
= “België is een federale staat, samengesteld uit gemeenschappen en gewesten”.
3 niveaus, elk met zijn bevoegdheden:
1. Federale overheid, gemeenschappen en gewesten
2. Provincies
3. Gemeenten = Ondergeschikte besturen
Elk van deze niveaus hebben een wetgevende en uitvoerende macht.
Door deze structuur kunnen er problemen ontstaan. Omdat de beslissingsmacht niet bij 1
bestuur ligt.
2 Federale politieke instellingen
= organen die instaan voor creëren en uitvoeren van de rechtsregels.
2.1 Het parlement
= Wetgevende macht
bestaat uit Koning, Kamer van volksvertegenwoordigers en Senaat
2.1.1 Samenstelling
Kamer
o 150 leden
o Rechtstreeks verkozen
o Om de 5 jaar
o Per kieskring (=per provincie)
o Kiesdrempel 5%
o Om volksvertegenwoordiger te worden, moet je Belg zijn en in België wonen.
Ook moet je 18 jaar oud zijn. Je moet het genot hebben van de burgerlijke en
politieke rechten.
Senaat
o Verminderd tot 60
o Zelfde voorwaarden om lid te mogen zijn als bij de Kamer
o Om de 5 jaar
2
