Samenvatting drugsfenomenen partim Van Bocxlaer

DRUGSFENOMENEN – SV PARTIM VAN BOCXLAER (PSYCHOFARMACA)

INLEIDING

 Psychofarmaca is een brede groep waar onder andere drugs onder vallen
 Drugs, psychofarmaca, illegale drugs…
 We worden er allemaal mee geconfronteerd …
o Fenomeen is niet meer weg te denken uit onze samenleving
o Er zit bovendien een stijgende lijn in
druggebruik
 De stijgende lijn in druggebruik
o Elk jaar toename, sommige landen
exponentieel
o Iets recentere cijfers stellen dat beeld
bij
o Eerste trend tot 2000 is de oude trend:
maar nu een beetje een status quo aan
het komen en soms zelfs een klein
beetje een vermindering
 Misschien wel plateau bereikt in
gebruiksfrequentie, zeker niet in soorten drugs!
 Nog steeds veel de ‘klassieke drugs’
o The big five in de drugswereld: C, C, A, X, H
o Cocaïne, Cannabis, Amfetamine, XTC, Heroïne
o Welke vollumes gaan rond in de drugsmarkt  groot deel marihuana en hasj (ferm voorbij de
helft)
o Grote aandacht voor de big five!
 Explosie van nieuwe drugs, chemicaliën..
o Professionalisering syntheselabs
o Internet!!!
 Belangrijke tabel, cijfers niet kennen!
o Cijfers over druggebruik, afhankelijkheid en
behandeling uit totaalpopulatie van 16 miljoen mensen
o Groot verschil tussen gebruikers en afhankelijke
gebruikers en degene die in behandeling zijn
o Tabak: aantal regelmatige gebruikens bijna even veel
als aantal afhankelijke gebruikers  iedereen die
gebruikt is verslaafd  10% in behandeling (rookstop,
nicotinepleisters)
o Alcohol: zeer veel gebruikers, maar veel minder
verslavend dan tabak  8 à 10% in behandeling, aantal
mogelijkheden om die mensen te helpen daarmee
o Benzodiazepines (valium..), slaapmiddelen: geen illegale producten, worden ferm misbruikt
 helft is verslaafd maar mensen in therapie is slechts minimaal
o Heroïne: bijna alle gebruikers afhankelijk  zeer verslavend, maar je hebt heroïnegebruikers
die een perfect normaal leven leiden

,MAATSCHAPPELIJK: PRIMAIRE FOCUS?

 Alcohol!!
o 14% dagelijkse gebruikers
o 6% overconsumptie (> 14 eenheden vrouwen  21 eenheden mannen)
 15-24 jaar  6 glazen & binge drinken
 55-65 jaar: 15,6% mannen > 21 eenheden – 9,2% vrouwen > 14 glazen
o Eerste focus is alcohol, dan tabak en dan pas illegale drugs
 Tabak


EPIDEMIOLOGIE: ALGEMENE VASTSTELLINGEN

 Prevalentie van middelenproblemen is hoog!
 Gevolgen middelenproblemen massaal
 Maar.. aantal echt verslaafden opvallend minder dan aantal gebruikers..
o Niet elke gebruiker is verslaafd
 ?? 6%
 Kwetsbaarheid en/of protectieve factoren?
o Leeftijd en omstandigheden in jeugd / eerste leeftijd gebruik heeft grote invloed op of je
verslaafd wordt of niet


MIDDELENAFHANKELIJKHEID…

 Eigenlijk slechts een deel van het probleem
 Druggebruik, drugmisbruik, verslaving is MEER dan alleen het middel, de drug
 Model ‘Zinberd’ M-M-M (3-M model)
o Middel – drug (drug is het middel, maar het is niet alles)
o Mens – set (factoren in het individu)
o Milieu – setting (factoren in fysieke en sociale omgeving)  sociale omgeving, setting, speelt
allemaal mee in dat gecompliceerd verhaal
 Verslavingsdeskundigen stellen vandaag zelfs dat 'verslaving' niets met het middel te maken heeft
o Middel zelf heeft er het minst mee te maken
o PS: middel kan ook activiteit zijn: gokken, gamen…
 Dit luik vh opleidingsonderdeel: Het ‘middel’ .. drugs
 Eigenlijk beter psychofarmaca
= (genees)middelen die op de psyche ingrijpen, kunnen drugs zijn, maar ook geneesmiddelen


DRUG  GENEESMIDDEL ?

 Terminologie  eigenlijk 1 grote groep
 Drugs
= producten die men zonder ernstige reden inneemt om zijn gevoelens, bewustzijn te veranderen en
waardoor men aan zijn persoon en/of aan de gemeenschap schade berokkent
 Sommige geneesmiddelen al transfer gemaakt van geneesmiddel naar illegale drug
 Randbemerkingen bij de definitie:
o Opiaatverslaafden  wel met ernstige reden volgens hen
o Maar bedoeling is om onderscheid te maken tussen geneesmiddel die je gebruikt in
‘recreatieve setting’ of een middel die je echt nodig hebt
o Chronisch gebruikt brokkent schade aan de persoon en aan de gemeenschap

,INDELINGEN

 Verschillende worden gebruikt..
 Soft  hard
 Op basis van effect
1. PSYCHOLEPTICA (onderdrukken CZS)
o Tranquillizers (barbituraten, benzo’s)
o Opiaten
o Onderdrukken CZS (centraal zenuwstelsel: hersenen)
o Stoffen die we bespreken hebben alleen daar effect op, niet op het PZS
o Tranquillizers: benzodiazepines  slaapmiddelen, valium  werkingsmechanisme van valium
is CZS onderdrukken zodat prikkels zoals angst worden gedempt zodat je kan slapen (maar ze
oorzaken niet letterlijk slaap, gewoon prikkels dempen)
2. PSYCHOANALEPTICA (stimuleren)
o Cocaïne
o Amfetaminen
o Cafeïne
3. PSYCHODYSLEPTICA (verstoren CZS)
o LSD
o Cannabinoïden
o (XTC)


SINDS KORT

 Opdeling in 3 grote groepen wordt in vraag gesteld! (stoffen met stimulerende werking, met
verdovende werking, met psychedelische werking)
 T.g.v. de enorme toename aan NIEUWE PSYCHOACTIEVE STOFFEN (NPS)
 Nieuw model afkomstig uit Engeland
= Het Drugwiel
 7 categoriën (3 oude, 3 nieuwe, categorie dempende stoffen (psycholeptica) opgesplitst in 2 groepen)

,  Stimulantia en hallicunogenen zijn gebleven
o PS: hallicunogenen is geen goede benaming
 Dempende stoffen opgesplitst in opioïden (dus natuurlijk én synthetisch) en verdovende stoffen
 Nieuw (+/-): empathogenen, dissociatieven, cannabinoïden
o Cannabinoïden zaten bij psychodysleptica en empathogenen ook
o Dissociatieven is opsplitsing van geestelijke bewustzijn en lichaam
 Binnenring en buitenring: illegaal vs. legaal of voorschriftplichtig
 Duidelijke aanwezigheid van de ‘acroniem’-stoffen (NPS)
o Acroniemstoffen: staan gekend onder een acroniem  acroniem voor de volledige
chemische benaming omdat ze veel te lang zijn
 Beetje een ongelukkige uitwerking van een goed idee
 Vooral de naamgeving is ongelukkig:
o Verdovende stoffen: is een nietszeggende naam
o Hallucinogenen: zou beter psychedelica zijn
 Ook “effecten-wiel” (vaak ook niet echt gelukkig gekozen)