Anatomie en fysiologie van de pasgeborene
1 Fysiologie van de geboorte
- Aanpassingen vd circulatie en de long bij de geboorte
Geboorte= belangrijke gebeurtenis op vlak van longen en hart
Reserve en voldoende rijpheid nodig van organen om periode te overbruggen
Normale circulatie
,1.1 Foetale circulatie
Placenta = contact met de buitenwereld
- Voedingsstoffen
- Afvalstoffen
- Gasuitwisseling: O2 en CO2
- Enorm vaatbed; lage druksysteem
Longen= afunctioneel
Gevuld met longvocht; productie tijdens zwangerschap 2-3 ml/kg/u)
1.1.1 Gasuitwisseling -> placenta
1. (relatief) O2 rijk bloed aangevoerd door vena umbilicalis (navelstrengader) en ductus
venosus naar de vena cava inferior
2. In vena cava inferior O2 rijk bloed samen met O2 arm bloed uit lichaam naar
rechteratrium
3. Geen volledige menging door owv bindweefselschotten
4. R atrium: O2 rijke bloed via foramen ovale naar li atrium
5. O2 arme bloed van vena cava superior en inferior stroomt via rechterventrikel naar
arteria pulmonalis
6. Hoge vaatweerstand in longen -> bloed van longen via ductus arteriosus naar aorta
7. Mengt zich met O2 rijk bloed uit linkerventrikel
8. Via arteria umbilicalis
Deel van bloed stroomt van dit bloed (gemengd) naar placenta
Hersenen
krijgen
relatief
zuurstofrijk
bloed
- Caro
ti s slagaders
takken af vr
de
inmonding
van de
ductus
arteriosus
,1.2
Neonatale circulatie
Enkele minuten na geboorte
Longen nemen gasuitwisseling over van de placenta
Afbinden navelstreng
- Weerstand naar hart neemt sterk toe (dr wegvallen vaatbed)
- Hoeveelheid bloed dat naar hart stroomt neemt af
Baby ademt zelfstandig => longen ontplooien
Longvaatbed ontplooit zich
Longweerstand daalt
Sterke toename van de bloedstroom naar de longen
Essentieel voor het overleven van de pasgeborene:
o Sluiting foramen ovale:
= opening in atriumseptum met klepblad
- Longcirculatie neemt toe -> hoeveelheid bloed vanuit longen naar
linkeratrium neemt evenredig toe
- Druk in li atrium stijgt
Klep draait naar rechts en sluit opening af
- Anatomische sluiting pas maanden later (2-3m)
, - Druk R atrium > Li atrium
Sluiting wordt verhinderd
o Sluiting ductus arteriosus (ductus van Botalli)
= wijd bloedvat dat verbinding vormt tussen stam van de arteria pulmonalis en de
aorta
- Gespierde wand trekt samen
Functionele sluiting van de ductus arteriosus
- Anatomische sluiting binnen 2 weken
Contractie spiervezels
- Door stijging arteriële zuurstofspanning (sat 65% -> 97%)
Daling van de productie van prostoglandine E
Zorgt voor geboorte voor het openblijven van de ductus arteriosus
1.2.1 3 belangrijke bloedvaten
Foramen ovale
§ Voor geboorte : shunt bloed van RA naar LA in het hart
§ Na geboorte : bloed naar LA via longen, niet meer via RA à indien meer bloed naar
longen, ook meer bloed in LA, druk stijgt en klep sluit
Ductus venosus= groot bloedvat waar navelstrengader uitkomt
§ Voor geboorte : shunt bloed uit de lever
§ Na geboorte : sluit spontaan na afklemmen van navelstreng (constrictie umbilicale
vene)
Ductus van Botalli/ ductus arteriosus
§ voor geboorte : shunt bloed van longslagader naar aorta
§ rechterhart moet longen van bloed voorzien na de geboorte, niet meer het lichaam
1.3 aanpassingen in de long bij de geboorte
longvloeistof foetus
- gedurende 2e helft zwangerschap voortdurende productie (2-3ml/kg/u)
- groot deel ingeslikt
1 Fysiologie van de geboorte
- Aanpassingen vd circulatie en de long bij de geboorte
Geboorte= belangrijke gebeurtenis op vlak van longen en hart
Reserve en voldoende rijpheid nodig van organen om periode te overbruggen
Normale circulatie
,1.1 Foetale circulatie
Placenta = contact met de buitenwereld
- Voedingsstoffen
- Afvalstoffen
- Gasuitwisseling: O2 en CO2
- Enorm vaatbed; lage druksysteem
Longen= afunctioneel
Gevuld met longvocht; productie tijdens zwangerschap 2-3 ml/kg/u)
1.1.1 Gasuitwisseling -> placenta
1. (relatief) O2 rijk bloed aangevoerd door vena umbilicalis (navelstrengader) en ductus
venosus naar de vena cava inferior
2. In vena cava inferior O2 rijk bloed samen met O2 arm bloed uit lichaam naar
rechteratrium
3. Geen volledige menging door owv bindweefselschotten
4. R atrium: O2 rijke bloed via foramen ovale naar li atrium
5. O2 arme bloed van vena cava superior en inferior stroomt via rechterventrikel naar
arteria pulmonalis
6. Hoge vaatweerstand in longen -> bloed van longen via ductus arteriosus naar aorta
7. Mengt zich met O2 rijk bloed uit linkerventrikel
8. Via arteria umbilicalis
Deel van bloed stroomt van dit bloed (gemengd) naar placenta
Hersenen
krijgen
relatief
zuurstofrijk
bloed
- Caro
ti s slagaders
takken af vr
de
inmonding
van de
ductus
arteriosus
,1.2
Neonatale circulatie
Enkele minuten na geboorte
Longen nemen gasuitwisseling over van de placenta
Afbinden navelstreng
- Weerstand naar hart neemt sterk toe (dr wegvallen vaatbed)
- Hoeveelheid bloed dat naar hart stroomt neemt af
Baby ademt zelfstandig => longen ontplooien
Longvaatbed ontplooit zich
Longweerstand daalt
Sterke toename van de bloedstroom naar de longen
Essentieel voor het overleven van de pasgeborene:
o Sluiting foramen ovale:
= opening in atriumseptum met klepblad
- Longcirculatie neemt toe -> hoeveelheid bloed vanuit longen naar
linkeratrium neemt evenredig toe
- Druk in li atrium stijgt
Klep draait naar rechts en sluit opening af
- Anatomische sluiting pas maanden later (2-3m)
, - Druk R atrium > Li atrium
Sluiting wordt verhinderd
o Sluiting ductus arteriosus (ductus van Botalli)
= wijd bloedvat dat verbinding vormt tussen stam van de arteria pulmonalis en de
aorta
- Gespierde wand trekt samen
Functionele sluiting van de ductus arteriosus
- Anatomische sluiting binnen 2 weken
Contractie spiervezels
- Door stijging arteriële zuurstofspanning (sat 65% -> 97%)
Daling van de productie van prostoglandine E
Zorgt voor geboorte voor het openblijven van de ductus arteriosus
1.2.1 3 belangrijke bloedvaten
Foramen ovale
§ Voor geboorte : shunt bloed van RA naar LA in het hart
§ Na geboorte : bloed naar LA via longen, niet meer via RA à indien meer bloed naar
longen, ook meer bloed in LA, druk stijgt en klep sluit
Ductus venosus= groot bloedvat waar navelstrengader uitkomt
§ Voor geboorte : shunt bloed uit de lever
§ Na geboorte : sluit spontaan na afklemmen van navelstreng (constrictie umbilicale
vene)
Ductus van Botalli/ ductus arteriosus
§ voor geboorte : shunt bloed van longslagader naar aorta
§ rechterhart moet longen van bloed voorzien na de geboorte, niet meer het lichaam
1.3 aanpassingen in de long bij de geboorte
longvloeistof foetus
- gedurende 2e helft zwangerschap voortdurende productie (2-3ml/kg/u)
- groot deel ingeslikt
