Lexicon
Lexion: de totale verzameling van betekenisdragende elementen (de woorden of gebaren)
van een taal wordt een lexicon woordenschat of gebarenschat genoemd.
lexemen: betekenisvolle eenheden die los voor kunnen komen
mentaal lexicon: wat we allemaal aan lexicon in ons hoofd hebben
- alle gesproken/ gebarentalen hebben een lexicon
- geen 1 op 1 relatie tussen talen
- vaak bestaan er verschillende vertalingen van 1 woord, afhankelijk van de context
- vaak heb je maar dan 1 woord/gebaar nodig om een woord/gebaar te vertalen
wanneer is iets een gebaar:
- productie met handen en/of non-manuele deel
- duidelijk te omschrijven betekenis
In lexicon is de gebaarvorm en betekenis opgeslagen welke handen gebruikt worden hangt
van de dominantie of.
Iconisch en arbitrair
arbitrair: er is geen relatie tussen de vorm en de betekenis van een woord/gebaar
iconisch: er is wel een relatie tussen de vorm en betekenis van een woord/gebaar
- kan cultureel gebonden zijn
- gebaren kunnen veranderen van iconisch naar arbitair
- Transparant: een gebaar waarvan de meeste mensen de betekenis kunnen raden
(ook al kenne ze het gebaar niet & zien ze het voor het eerst) = iconisch
- klein deel van gebaren is transparant
- hoe iconisch een lexicon is heeft weinig invloed op:
- productie, perceptie en opslag van gebaren door native signers
- eerste taalverwerving
- grammaticale structuur van gebarentaal
leengebaren en geïnitialiseerde gebaren
leengebaren
- op vingerspellen gebaseerde leengebaren
- uit een andere gebarentaal geleend
geïnitialiseerde gebaren: handvormen uit het handalfabet worden gebruikt om nieuwe
gebaren te creëren. vaak letter die overeenkomt met de eerste letter van het woord
Uitbreiding van het lexicon
- door middel van nieuwe combinatie van fonemen
- lexicale gap: woord of gebaar dat volgens de fonologische regels van een taal zou
kunnen bestaan maar toevallig niet bestaat
- een goed gevormd woord/gebaar dat toevallig nog niet bestaat & geen
betekenis heeft
- siblings in engels waar nog geen nl woord voor is. Maar wel zou kunnen
ontstaan
- door middel van derivaties en samenstelling
Frozen en productieve lexicon
lexicon bestaat uit twee delen
- frozen: gebaren met een vaste en onveranderlijke basisvorm
- productieve lexicon: gebaren die je creatief zelf maakt, de (delen van) het gebaar
wordt niet veranderd afhankelijk van de context. bv classifiergebaren
Lexion: de totale verzameling van betekenisdragende elementen (de woorden of gebaren)
van een taal wordt een lexicon woordenschat of gebarenschat genoemd.
lexemen: betekenisvolle eenheden die los voor kunnen komen
mentaal lexicon: wat we allemaal aan lexicon in ons hoofd hebben
- alle gesproken/ gebarentalen hebben een lexicon
- geen 1 op 1 relatie tussen talen
- vaak bestaan er verschillende vertalingen van 1 woord, afhankelijk van de context
- vaak heb je maar dan 1 woord/gebaar nodig om een woord/gebaar te vertalen
wanneer is iets een gebaar:
- productie met handen en/of non-manuele deel
- duidelijk te omschrijven betekenis
In lexicon is de gebaarvorm en betekenis opgeslagen welke handen gebruikt worden hangt
van de dominantie of.
Iconisch en arbitrair
arbitrair: er is geen relatie tussen de vorm en de betekenis van een woord/gebaar
iconisch: er is wel een relatie tussen de vorm en betekenis van een woord/gebaar
- kan cultureel gebonden zijn
- gebaren kunnen veranderen van iconisch naar arbitair
- Transparant: een gebaar waarvan de meeste mensen de betekenis kunnen raden
(ook al kenne ze het gebaar niet & zien ze het voor het eerst) = iconisch
- klein deel van gebaren is transparant
- hoe iconisch een lexicon is heeft weinig invloed op:
- productie, perceptie en opslag van gebaren door native signers
- eerste taalverwerving
- grammaticale structuur van gebarentaal
leengebaren en geïnitialiseerde gebaren
leengebaren
- op vingerspellen gebaseerde leengebaren
- uit een andere gebarentaal geleend
geïnitialiseerde gebaren: handvormen uit het handalfabet worden gebruikt om nieuwe
gebaren te creëren. vaak letter die overeenkomt met de eerste letter van het woord
Uitbreiding van het lexicon
- door middel van nieuwe combinatie van fonemen
- lexicale gap: woord of gebaar dat volgens de fonologische regels van een taal zou
kunnen bestaan maar toevallig niet bestaat
- een goed gevormd woord/gebaar dat toevallig nog niet bestaat & geen
betekenis heeft
- siblings in engels waar nog geen nl woord voor is. Maar wel zou kunnen
ontstaan
- door middel van derivaties en samenstelling
Frozen en productieve lexicon
lexicon bestaat uit twee delen
- frozen: gebaren met een vaste en onveranderlijke basisvorm
- productieve lexicon: gebaren die je creatief zelf maakt, de (delen van) het gebaar
wordt niet veranderd afhankelijk van de context. bv classifiergebaren
