Samenvatting Leren in 5 Dimensies

Samenvatting​ ​leren​ ​in​ ​5​ ​Dimensies
Inleiding,​ ​Dimensie​ ​1,​ ​Dimensie​ ​4​ ​&​ ​Dimensie​ ​5


Inleiding
Leren​ ​in​ ​vijf​ ​dimensies​ ​is​ ​een​ ​model​ ​dat​ ​scholen​ ​kan​ ​ondersteunen​ ​in​ ​het​ ​eigen​ ​keuze-​ ​en
ontwikkelingsproces.​ ​Het​ ​is​ ​een​ ​praktisch​ ​model,​ ​dat​ ​gebasseerd​ ​is​ ​op​ ​een​ ​analyse​ ​van
decennia​ ​aan​ ​wetenschappelijk​ ​onderzoek​ ​naar​ ​leerprocessen.​ ​De​ ​manier​ ​van​ ​leren​ ​die​ ​hier
wordt​ ​toegepast​ ​(de​ ​strategieën)​ ​hebben​ ​allemaal​ ​betrekkeing​ ​op​ ​het​ ​activerend​ ​lesgeven.
De​ ​actieve​ ​leerling​ ​staat​ ​voor​ ​een​ ​paradigma*​ ​dat​ ​afscheid​ ​neemt​ ​van​ ​het​ ​aloude​ ​onderwijs
waarin​ ​de​ ​leerkracht​ ​doceert​ ​en​ ​de​ ​leerling​ ​luistert.

Het​ ​traditionele​ ​onderwijs​ ​berust​ ​op​ ​het​ ​leerstofparadigma​.​ ​Het​ ​gaat​ ​om​ ​kennis​ ​die​ ​de
leraar​ ​met​ ​behulp​ ​van​ ​het​ ​schoolboek​ ​op​ ​de​ ​een​ ​of​ ​andere​ ​wijze​ ​in​ ​het​ ​geheugen​ ​van​ ​de
leerling​ ​krijgt.

De​ ​cognitieve-​ ​en​ ​sociaal​ ​constructivistische​ ​theorieën​ ​legden​ ​een​ ​fundament​ ​voor​ ​een
ander​ ​paradigma​ ​dat​ ​onder​ ​andere​ ​geleid​ ​heeft​ ​tot​ ​de​ ​school​ ​met​ ​de​ ​zelfstandig​ ​lerende
leerlingen.​ ​Het:​ ​denken-en-doen-paradigma.​ ​Verschil​ ​tussen​ ​de​ ​twee​ ​paradigma’s​ ​zit​ ​hem
vooral​ ​in​ ​het​ ​ordenen​ ​van​ ​een​ ​leerproces,​ ​bij​ ​het​ ​traditionele​ ​onderwijs​ ​doet​ ​de​ ​leerkracht​ ​dit
veelal​ ​waar​ ​bij​ ​het​ ​actief​ ​en​ ​zelfstandig​ ​leren​ ​juist​ ​de​ ​leerling​ ​dit​ ​zelf​ ​indeelt.

Natuurlijk​ ​willen​ ​scholen​ ​betekenisvol​ ​onderwijs​ ​geven,maar​ ​hebben​ ​ze​ ​dan​ ​nog​ ​wel​ ​genoeg
tijd​ ​om​ ​nieuwe​ ​kennis​ ​aan​ ​te​ ​bieden​ ​en​ ​te​ ​oefenen​ ​met​ ​vaardigheden?​ ​Marzano​ ​geeft
hiervoor​ ​een​ ​advies:​ ​besteed​ ​30%​ ​van​ ​je​ ​tijd​ ​aan​ ​het​ ​aanbieden​ ​van​ ​en​ ​oefenen​ ​met​ ​nieuwe
kennis,​ ​30%​ ​aan​ ​het​ ​verbreden​ ​en​ ​verdiepen​ ​van​ ​kennis​ ​en​ ​30%​ ​aan​ ​onderzoek​ ​doen.
Met​ ​passend​ ​onderwijs​ ​zijn​ ​scholen​ ​wel​ ​genoodzaakt​ ​om​ ​naar​ ​een​ ​bekend​ ​begrip​ ​te
grijpen:​ ​differentiatie.​ ​Differentiatie​ ​moet​ ​leiden​ ​tot​ ​onderwijs​ ​op​ ​maat,​ ​een​ ​aanbod​ ​dat
tegemoetkomt​ ​aan​ ​de​ ​onderwijsbehoefte​ ​van​ ​elke​ ​leerling.​ ​Om​ ​dit​ ​te​ ​bereiken​ ​wordt​ ​veel
gebruik​ ​gemaakt​ ​van​ ​handelingsgericht​ ​werken,​ ​dit​ ​bestaat​ ​uit​ ​een​ ​cirkel​ ​van​ ​6​ ​stappen:

1. Evalueren​ ​groepsplan​ ​en​ ​verzamelen​ ​leerlinggegevens​ ​in​ ​groepsoverzicht
2. Signaleren​ ​van​ ​leerlingen​ ​met​ ​specifieke​ ​onderwijsbehoeftes
3. Benoemen​ ​van​ ​specifieke​ ​onderwijsbehoeften​ ​van​ ​leerlingen
4. Clusteren​ ​van​ ​leerlingen​ ​met​ ​vergelijkbare​ ​onderwijsbehoeften
5. Opstellen​ ​van​ ​het​ ​groepsplan
6. Uitvoeren​ ​van​ ​het​ ​groepsplan.




*​ ​ ​Paradigma​ ​is​ ​een​ ​algemene​ ​zienswijze​ ​of​ ​een​ ​samenhangend​ ​stelsel​ ​van​ ​theorieën

,Marzano​​ ​heeft​ ​ook​ ​een​ ​aantal​ ​didactische​ ​strategieën​ ​die​ ​goed​ ​passen​ ​bij​ ​leren​ ​in​ ​vijf
dimensies,​ ​het​ ​schema​ ​hieronder​ ​geeft​ ​deze​ ​strategieën.​ ​De​ ​getallen​ ​achter​ ​de​ ​strategieën
geven​ ​percentages​ ​op​ ​het​ ​gebied​ ​van​ ​effectiviteit​ ​aan,​ ​maar​ ​dan​ ​wel​ ​met​ ​hoeveel​ ​punten​ ​de
klas​ ​verbetert​ ​na​ ​het​ ​toepassen​ ​van​ ​die​ ​strategie.


Effectieve​ ​strategieën In​ ​welke​ ​dimensie
zijn​ ​deze
aanpakken​ ​terug​ ​te
vinden?

Zoeken​ ​naar​ ​overeenkomsten​ ​en​ ​verschillen​ ​:​ ​45 Dimensie​ ​3

Samenvatten​ ​en​ ​aantekeningen​ ​maken​ ​:​ ​34 Dimensie​ ​2

Inzet​ ​bevestigen​ ​en​ ​erkenning​ ​geven​ ​:​ ​29 Dimensie​ ​1

Huiswerk​ ​en​ ​oefenen​ ​:​ ​28 Dimensie​ ​2

Non-linguïstische​ ​representaties​ ​:​ ​27 Dimensie​ ​2

Samenwerkend​ ​leren​ ​:​ ​27 Dimensie​ ​2

Doelen​ ​stellen​ ​en​ ​feedback​ ​geven​ ​:​ ​23 Dimensie​ ​2

Onderzoek​ ​doen​ ​:​ ​23 Dimensie​ ​4

Kapstokken​ ​bieden,​ ​hints​ ​geven​ ​en​ ​vragen​ ​stellen​ ​:​ ​22 Dimensie​ ​2


Ook​ ​Hattie​ ​heeft​ ​didactische​ ​strategieën​ ​voorgeschreven:
Strategie Dimensie

Formatieve​ ​evaluatie Alle

Rolwisselend​ ​onderwijs Dimensie​ ​2

Feedback​ ​geven​ ​en​ ​ontvangen Dimensie​ ​1,​ ​2​ ​en​ ​5

Oefenprogramma​ ​voor​ ​vaardigheden: Dimensie​ ​1,​ ​2

Metacognitieve​ ​vaardigheden Dimensie​ ​5

Jezelf​ ​vragen​ ​stellen,​ ​leerstof​ ​onder​ ​woorden​ ​brengen Dimensie​ ​2

Leren​ ​problemen​ ​oplossen Dimensie​ ​4

Strategieën​ ​aanleren Dimensie​ ​2,​ ​3​ ​en​ ​5

Samenwerkend​ ​leren Allen

Studievaardigheden​ ​aanleren Dimensie​ ​1,​ ​2​ ​en​ ​5

, Marzano​ ​zegt​ ​naast​ ​deze​ ​strategieën​ ​ook​ ​dat​ ​nieuwe​ ​informatie​ ​alleen​ ​kans​ ​heeft​ ​te​ ​worden
omgezet​ ​in​ ​kennis,​ ​als​ ​de​ ​nieuwe​ ​informatie​ ​eerst​ ​door​ a
​ andacht​ ​en​ ​selectie​ ​wordt
waargenomen,​​ ​daarna​ ​bewerkt​ ​in​ ​het​ ​kortetermijngeheugen​​ ​en​ ​daarna​ ​wordt​ ​opgenomen
in​ ​het​ ​langetermijngeheugen.​ ​In​ ​deze​ ​context​ ​gaat​ ​het​ ​om​ ​aandacht​ ​en​ ​betrokkenheid​ ​als
poortwachters​ ​van​ ​het​ ​geheugen,​ ​de​ ​vier​ ​elementen​ ​die​ ​samen​ ​de​ ​poortwachtersfunctie
vervullen​ ​zijn:
● Emoties​ ​van​ ​de​ ​lerende
● Aansluiten​ ​bij​ ​belangstelling
● Laten​ ​zien​ ​dat​ ​de​ ​leerstof​ ​belangrijk​​ ​is
● Het​ ​verhogen​ ​van​ ​vertrouwen​​ ​in​ ​eigen​ ​kunnen

Leren​ ​in​ ​vijf​ ​dimensies​ ​is​ ​de​ ​praktische​ ​uitwerking​ ​van​ ​het​ ​paradigma​ ​van​ ​de​ ​actieve​ ​en
meer​ ​en​ ​meer​ ​zelfstandig​ ​lerende​ ​leerling.​ ​Deze​ ​vijf​ ​dimensies​ ​zijn​ ​tezamen​ ​een​ ​metafoor
voor​ ​wat​ ​er​ ​in​ ​de​ ​hersenen​ ​gebeurt​ ​als​ ​mensen​ ​aan​ ​het​ ​leren​ ​zijn,​ ​maar​ ​het​ ​zijn​ ​zeker​ ​geen
vijf​ ​onafhankelijke​ ​soorten​ ​denken.

Dimensie​ ​1:​ ​Motivatie
Onze​ ​manier​ ​van​ ​kijken​ ​en​ ​onze​ ​houding​ ​kleuren​ ​elke​ ​ervaring.​ ​Als​ ​leerlingen​ ​zin​ ​hebben​ ​in
leren​ ​zijn​ ​ze​ ​gemotiveerd,​ ​zin​ ​hebben​ ​of​ ​geen​ ​zin​ ​hebben​ ​is​ ​allemaal​ ​een​ ​gevolg​ ​van​ ​een
bepaalde​ ​houding​ ​ten​ ​opzichte​ ​van​ ​school,​ ​leerstof​ ​en​ ​leren.​ ​Dimensie​ ​1​ ​richt​ ​zich​ ​op
verschillende​ ​dingen:​ ​het​ ​school-​ ​en​ ​klassenklimaat;​ ​schoolse​ ​taken​ ​en​ ​opdrachten;​ ​en​ ​op
de​ ​betrokkenheid​ ​van​ ​de​ ​leerling​ ​bij​ ​het​ ​eigen​ ​leren.

Dimensie​ ​2:​ ​Kennis
Kennis​ ​wordt​ ​onderscheiden​ ​in​ ​denken​ ​(inhoudelijke​ ​kennis)​ ​en​ ​in​ ​doen​ ​(vaardigheden).
Inhoudelijke​ ​kennis​ ​wordt​ ​op​ ​de​ ​volgende​ ​manier​ ​geleerd:
1. Het​ ​opbouwen​ ​van​ ​de​ ​betekenis​ ​van​ ​nieuwe​ ​informatie
2. Het​ ​organiseren​ ​van​ ​informatie​ ​in​ ​schema’s
3. Het​ ​onthouden​ ​van​ ​nieuwe​ ​informatie

Vaardigheden​ ​worden​ ​op​ ​de​ ​volgende​ ​manier​ ​geleerd:​ (​ driefasenmodel)
1. Het​ ​achterhalen​ ​van​ ​het​ ​stappenplan​ ​van​ ​de​ ​vaardigheid
2. De​ ​vaardigheid​ ​stap​ ​voor​ ​stap​ ​uitproberen
3. De​ ​vaardigheid​ ​inslijpen,​ ​automatiseren.

Dimensie​ ​3:​ ​Verbreden​ ​en​ ​verdiepen
We​ ​zijn​ ​constant​ ​bezig​ ​kennis​ ​uit​ ​te​ ​breiden​ ​en​ ​te​ ​verdiepen,​ ​kennis​ ​wordt​ ​daardoor​ ​steeds
anders.​ ​Zo​ ​wordt​ ​kennis​ ​wendbaar​ ​en​ ​kan​ ​het​ ​gebruikt​ ​worden​ ​in​ ​de​ ​wereld​ ​om​ ​ons​ ​heen.
Dimensie​ ​3​ ​werkt​ ​met​ ​denkvaardigheden​ ​en​ ​die​ ​algemeen​ ​in​ ​het​ ​onderwijs​ ​worden​ ​erkend.
Het​ ​zoeken​ ​naar​ ​overeenkomsten​ ​en​ ​verschillen​ ​bleek​ ​in​ ​Marzano’s​ ​metastudie​ ​de​ ​meest
effectieve​ ​didactische​ ​strategie.

Dimensie​ ​4:​ ​Onderzoek​ ​doen
Wat​ ​heb​ ​je​ ​aan​ ​kennis​ ​die​ ​je​ ​niet​ ​kunt​ ​gebruiken?​ ​Leerlingen​ ​kunnen​ ​hun​ ​kennis​ ​toepassen
door​ ​de​ ​wereld​ ​om​ ​hen​ ​heen​ ​te​ ​onderzoeken.​ ​Onderzoekend​ ​leren​ ​staat​ ​hoog​ ​in​ ​het​ ​vaandel
van​ ​de​ ​school​ ​met​ ​de​ ​actieve​ ​en​ ​zelfstandige​ ​leerlingen.​ ​Als​ ​onderzoekend​ ​leren​ ​wordt