Samenvatting Kwalitatief onderzoek
Tentamen vrijdag 22 september
32 vragen, voornamelijk meerkeuze
Week 1
Hoorcollege 1
06-09-2023
Op welke basis kan je onderzoek doen / conclusies trekken?
- Intuïtie Je hebt een bias
- Ervaring Je hebt geen vergelijkingsmateriaal
- Wetenschappelijk onderzoek is de meest betrouwbare bron
Wetenschappelijk onderzoek
- Theorievormend
- Systematisch
- Controleerbaar
- Empirisch gebruik nemen van waarnemingen (dingen zien, horen, voelen, etc.)
- Probabilistisch we realiseren dat we resultaten niet kunnen generaliseren en voor elke situatie
geldt, dit zit vast aan een bepaalde groep voor een bepaalde tijd
Sommige studenten zullen later zelf wetenschappelijk onderzoek gaan uitvoeren Producent
Elke student zal resultaten van sociaal wetenschappelijk onderzoek moeten kunnen lezen, evalueren
en interpreteren om ze te kunnen gebruiken voor hun werk Consument
De theorie-data cyclus
Theorie in sociale wetenschappen
Wikipedia: Een theorie is een geheel van denkbeelden, hypothesen en verklaringen die in onderlinge
samenhang worden beschreven. In de wetenschap is een theorie een getoetst model ter verklaring
van waarnemingen van de werkelijkheid.
,Kenmerken van een (goede) theorie
- Falsifieerbaar (bestaat God/horoscopen)
- Spaarzaam (parsimonious) Simpel, de makkelijkste manier om iets uit te leggen is het
uitgangspunt
Onderzoeksvragen
1. Fundamenteel (basic): lossen een kennisprobleem op
2. Toegepast (applied): lost een praktijkprobleem op
3. Translationeel (translational): gebruikt kennis uit fundamenteel onderzoek om dat in de praktijk in
te zetten
Onderzoeksontwerp
- Wat voor soort empirische gegevens worden verzameld?
- Kwalitatieve of kwantitatieve gegevens?
- Bij wie worden empirische gegevens verzameld?
Omgang met respondenten
- Beginsel van respect informed consent, misleiding (deception), debriefing
- Beginsel van weldoen (beneficence) geen schade toebrengen aan de respondent, maatschappij
moet er iets aan hebben & anonimiteit en vertrouwelijkheid
- Beginsel van rechtvaardigheid (justice) balans tussen investering en opbrengst (in het boek gaat
het ook om welke groepen in de samenleving je gebruikt voor het onderzoek, in het hoorcollege gaat
het bijvoorbeeld ook over overheidsgeld/subsidie voor een onderzoek)
Werkelijkheid
- Weging van belangen (onderzoek/participant/overig)
- Binnen wetten en regels (bepaalde zaken zijn echt verboden)
- Ethische commissie beoordeelt je onderzoeksvoorstel
Omgang met je data
- Data verzinnen
- Data vervalsen
- Plagiaat
Hoorcollege 2
08-09-2023
Waarom kwalitatief onderzoek?
Voornaamste doel van kwalitatief onderzoek is:
- Sociale fenomenen te begrijpen vanuit hun natuurlijke context
- Om empirische patronen te vinden
- Die een startpunt kunnen zijn voor theorievorming: ontwikkeling nieuwe theorie / aanpassing of
uitbreiding van bestaande theorie
In gesproken of geschreven teksten, observaties van gedrag en interacties
Kenmerken kwalitatief onderzoek
1. De onderzoeker is geïnteresseerd in de natuurlijke omgeving van de respondent
, 2. De onderzoeker heeft een contextuele benadering
3. Het perspectief van de respondenten staat centraal
4. Via specifieke observaties probeert de onderzoeker:
- De sociale werkelijkheid te omschrijven in haar diversiteit
- Naar algemeenheden te zoeken die nieuwe theorieën vormen of bestaande theorieën aanpassen
Achtergrond van kwalitatief onderzoek
Grounded theory:
- Systematische, kwalitatieve aanpak van onderzoek
- Theorie ontwikkelen in plaats van theorie testen / hypothese toetsen
- Gebruik data om een theorie te ontwikkelen
- Onderzoekers zijn open-minded
Kritiek op de ‘vroegere’ grounded theorie: je kunt niet compleet zonder aannames een onderzoek
aangaan, je hebt altijd te maken met je eigen perspectief/normen/waarden
- Data – data-analyse - theorie
Type wetenschappelijk onderzoek
- Inductief onderzoek: van concreet naar algemeen (gebruik data om een theorie te vormen)
grounded theory
- Deductief onderzoek: van algemeen, naar concreet (gebruik theorie om hypotheses te formuleren)
- Abductief onderzoek: theorievormend, maar met gebruik van bestaande theorie. Je gaat zonder
hypothese het onderzoek in maar je hebt al wel naar de literatuur gekeken om te zien wat voor
vragen je wil gaan stellen.
- Inductief/abductief kwalitatief onderzoek
- Deductief onderzoek is bijna altijd kwantitatief (hypothese verifiëren of falsifiëren)
Voorbeeld: Wapenbezit
De ideeën van Amerikaanse jongeren over het recht op wapenbezit?
De theorie-data cyclus
Wat is er al onderzocht?
Idee/theorie
- Heeft het te maken met gevoel van vrijheid?
- Is er een link met politieke opvattingen?
- Willen mensen zichzelf kunnen beschermen?
Wat is er onderzocht en wat gaan we onderzoeken?
Idee/theorie
- Theorie: onderzoek bij volwassenen
- Is deze theorie / delen ervan ook van toepassing op Amerikaanse jongeren?
Onderzoeksvraag
Een onderzoeksvraag van een kwalitatief onderzoek kun je herkennen aan de volgende elementen:
SPI©E
- Setting: waar, in welke context?
- Perspective: over wie?
- Interest: wat? (globaal)
- Comparison: vergeleken met wat?
- Evaluation: met welk resultaat? (specifiek)
Tentamen vrijdag 22 september
32 vragen, voornamelijk meerkeuze
Week 1
Hoorcollege 1
06-09-2023
Op welke basis kan je onderzoek doen / conclusies trekken?
- Intuïtie Je hebt een bias
- Ervaring Je hebt geen vergelijkingsmateriaal
- Wetenschappelijk onderzoek is de meest betrouwbare bron
Wetenschappelijk onderzoek
- Theorievormend
- Systematisch
- Controleerbaar
- Empirisch gebruik nemen van waarnemingen (dingen zien, horen, voelen, etc.)
- Probabilistisch we realiseren dat we resultaten niet kunnen generaliseren en voor elke situatie
geldt, dit zit vast aan een bepaalde groep voor een bepaalde tijd
Sommige studenten zullen later zelf wetenschappelijk onderzoek gaan uitvoeren Producent
Elke student zal resultaten van sociaal wetenschappelijk onderzoek moeten kunnen lezen, evalueren
en interpreteren om ze te kunnen gebruiken voor hun werk Consument
De theorie-data cyclus
Theorie in sociale wetenschappen
Wikipedia: Een theorie is een geheel van denkbeelden, hypothesen en verklaringen die in onderlinge
samenhang worden beschreven. In de wetenschap is een theorie een getoetst model ter verklaring
van waarnemingen van de werkelijkheid.
,Kenmerken van een (goede) theorie
- Falsifieerbaar (bestaat God/horoscopen)
- Spaarzaam (parsimonious) Simpel, de makkelijkste manier om iets uit te leggen is het
uitgangspunt
Onderzoeksvragen
1. Fundamenteel (basic): lossen een kennisprobleem op
2. Toegepast (applied): lost een praktijkprobleem op
3. Translationeel (translational): gebruikt kennis uit fundamenteel onderzoek om dat in de praktijk in
te zetten
Onderzoeksontwerp
- Wat voor soort empirische gegevens worden verzameld?
- Kwalitatieve of kwantitatieve gegevens?
- Bij wie worden empirische gegevens verzameld?
Omgang met respondenten
- Beginsel van respect informed consent, misleiding (deception), debriefing
- Beginsel van weldoen (beneficence) geen schade toebrengen aan de respondent, maatschappij
moet er iets aan hebben & anonimiteit en vertrouwelijkheid
- Beginsel van rechtvaardigheid (justice) balans tussen investering en opbrengst (in het boek gaat
het ook om welke groepen in de samenleving je gebruikt voor het onderzoek, in het hoorcollege gaat
het bijvoorbeeld ook over overheidsgeld/subsidie voor een onderzoek)
Werkelijkheid
- Weging van belangen (onderzoek/participant/overig)
- Binnen wetten en regels (bepaalde zaken zijn echt verboden)
- Ethische commissie beoordeelt je onderzoeksvoorstel
Omgang met je data
- Data verzinnen
- Data vervalsen
- Plagiaat
Hoorcollege 2
08-09-2023
Waarom kwalitatief onderzoek?
Voornaamste doel van kwalitatief onderzoek is:
- Sociale fenomenen te begrijpen vanuit hun natuurlijke context
- Om empirische patronen te vinden
- Die een startpunt kunnen zijn voor theorievorming: ontwikkeling nieuwe theorie / aanpassing of
uitbreiding van bestaande theorie
In gesproken of geschreven teksten, observaties van gedrag en interacties
Kenmerken kwalitatief onderzoek
1. De onderzoeker is geïnteresseerd in de natuurlijke omgeving van de respondent
, 2. De onderzoeker heeft een contextuele benadering
3. Het perspectief van de respondenten staat centraal
4. Via specifieke observaties probeert de onderzoeker:
- De sociale werkelijkheid te omschrijven in haar diversiteit
- Naar algemeenheden te zoeken die nieuwe theorieën vormen of bestaande theorieën aanpassen
Achtergrond van kwalitatief onderzoek
Grounded theory:
- Systematische, kwalitatieve aanpak van onderzoek
- Theorie ontwikkelen in plaats van theorie testen / hypothese toetsen
- Gebruik data om een theorie te ontwikkelen
- Onderzoekers zijn open-minded
Kritiek op de ‘vroegere’ grounded theorie: je kunt niet compleet zonder aannames een onderzoek
aangaan, je hebt altijd te maken met je eigen perspectief/normen/waarden
- Data – data-analyse - theorie
Type wetenschappelijk onderzoek
- Inductief onderzoek: van concreet naar algemeen (gebruik data om een theorie te vormen)
grounded theory
- Deductief onderzoek: van algemeen, naar concreet (gebruik theorie om hypotheses te formuleren)
- Abductief onderzoek: theorievormend, maar met gebruik van bestaande theorie. Je gaat zonder
hypothese het onderzoek in maar je hebt al wel naar de literatuur gekeken om te zien wat voor
vragen je wil gaan stellen.
- Inductief/abductief kwalitatief onderzoek
- Deductief onderzoek is bijna altijd kwantitatief (hypothese verifiëren of falsifiëren)
Voorbeeld: Wapenbezit
De ideeën van Amerikaanse jongeren over het recht op wapenbezit?
De theorie-data cyclus
Wat is er al onderzocht?
Idee/theorie
- Heeft het te maken met gevoel van vrijheid?
- Is er een link met politieke opvattingen?
- Willen mensen zichzelf kunnen beschermen?
Wat is er onderzocht en wat gaan we onderzoeken?
Idee/theorie
- Theorie: onderzoek bij volwassenen
- Is deze theorie / delen ervan ook van toepassing op Amerikaanse jongeren?
Onderzoeksvraag
Een onderzoeksvraag van een kwalitatief onderzoek kun je herkennen aan de volgende elementen:
SPI©E
- Setting: waar, in welke context?
- Perspective: over wie?
- Interest: wat? (globaal)
- Comparison: vergeleken met wat?
- Evaluation: met welk resultaat? (specifiek)
