1
Samenvatting Gerontology
PSB3E-CN05 Rijksuniversiteit Groningen 2022-2023
, 2
Inhoudsopgave
Week 1 (Old Age in Europe)
1. Introduction: Older People under the Magnifying Glass…………………..……… 3
2. Bio- and Health Gerontology: How Aging Changes our Bodies………………. 6
Week 2 (Old Age in Europe + Neuropsychology of Aging & Dementia)
3. Gerontology: Aging is all in your Head……………………………………………... 10
2. Consideration of Cognitive Reserve………………………………………………….. 14
Week 3 (Neuropsychology of Aging & Dementia)
28. Differentiating Mild Cognitive Impairment and Cognitive Changes of……… 17
Normal Aging
29. Assessment of Alzheimer’s Disease…………………………………………………… 23
12. Differential Diagnosis of Depression and Dementia………………………………. 29
Week 4 (Neuropsychology of Aging & Dementia)
30. Vascular Cognitive Impairment……………………………………………………….. 34
33. Assessment of Behavioral Variant Frontotemporal Dementia…………………… 38
31. Primary Progressive Aphasia…………………………………………………………… 43
Week 5 (artikel Snowden + Neuropsychology of Aging & Dementia)
Snowden (2017)………………………………………………………………………………. 48
34. Movement Disorders with Dementia in Older Adults……………………………… 51
Week 6 (artikel Adelman et al. + artikel Inouye et al.)
Adelman et al. (2014)………………………………………………………………………… 57
Inouye et al. (2014)……………………………………………………………………………. 60
Week 7 (artikel Keller et al. + artikel Dekker et al. + artikel Dekker et al. (2021)
Keller et al. (2016)..……………………………………………………………………………. 62
Dekker et al. (2021) …………………………………………………………………………… 65
Dekker et al. (2021) …………………………………………………………………………… 67
, 3
Week 1 (Old Age in Europe)
H1. Introduction: Older People under the Magnifying Glass
1.1 What is Gerontology?
Gerontology is de studie van veroudering. Het put uit vele wetenschappelijke
disciplines. Het woord is afkomstig van twee Griekse woorden:
• Geron: oude man
• Gerh: opgroeien, maturing, aging
® Er wordt dus zowel gekeken naar ‘oud zijn’ als naar het proces van ouder worden
1.2 What is Old Age?
Ouderdom is meer dan alleen een biologisch fenomeen, het is ook een sociaal
fenomeen.
® Vroeger werden mensen vanaf de pensioengerechtigde leeftijd (rond de 65 jaar)
vaak als ‘oud’ beschouwd. Rond deze tijd kregen mensen gezondheidsproblemen >
biologisch en hoefden ze niet meer te werken > sociaal.
® Echter, tegenwoordig ervaren mensen later gezondheidsproblemen en gaan ze
langer door met werken, waardoor de leeftijd van 65 een slechte indicator is
® Een gebruikelijke oplossing voor het omgaan met de diversiteit van ouderdom is
een opeenvolging van twee afzonderlijke en verschillende levensfasen:
• Third age (young-old): periode van relatieve vrijheid (niet meer werken) en een
goede gezondheid
• Fourth age (old-old): versnelde achteruitgang van de fysieke en mentale
gezondheid. Het aantal verliezen is groter dan het aantal winsten
1.3 How Grey is Europe?
Europa is het ‘oudste’ continent van
de wereld (gevolgd door Noord
Amerika en ‘jongst’ = Afrika).
® Nu 1 op de 6 mensen boven de 65
jaar in Europa, maar over 50 jaar 1 op
de 4
® Echter, hoewel alle landen in Europa
‘ouder worden’, verschilt de trend tussen en
binnen landen
® Vroeger waren mensen het oudst in het
noord-westen en het jongst in het zuid-
oosten, maar de veroudering neemt
langzamer toe in het noorden en sneller in
het zuiden, waardoor de voorspelling voor
de toekomst anders is (oudst: zuid-west)
® Hedendaags zien we dergelijke patronen
niet, wel kan een onderscheid gemaakt worden tussen:
• Low median age (young countries)
• Intermediate median age: van Noord naar zuid, verdeeld oost en west
• High median age: vooral in het oosten
® Er zijn ook verschillen binnen landen, waarbij een aantal factoren een rol spelen,
zoals:
• Man-vrouw verdeling (meer vrouwen in oudere leeftijdsgroepen)
• Stad-platteland (platteland ouder)
, 4
• Migratie patronen
• Lokale culturen
® Concluderend kunnen we niet naar Europa als
geheel kijken, maar moeten we kijken naar
afzonderlijke landen, maar ook naar verschillen
binnen deze landen
1.4 What Are Older Europeans Like?
Een aantal factoren spelen een rol bij de
verschillen tussen en binnen landen wat betreft
ouder worden:
• Geslacht: er zijn meer vrouwen van 65+ door:
- Vrouwen worden gemiddeld ouder
- Mannen vechten vaker mee in oorlog (ook
WWII > reductie mannen)
• Sociale netwerken: connecties met vrienden/verwanten
® Zuidoost familie nog erg belangrijk, noorden de-familirisatie, maar wel veel
associaties/vrienden
• Sociaaleconomische status: positie in de samenleving door rijkdom,
opleidingsniveau en beroepsprestige
® Welvarend: continentale landen, laag in Oost-Europa
Educatie/werk: hoog in noorden/continentaal, laag in Zuid-Europa
• Gezondheidstoestand: mannen denken gezonder, maar vrouwen hogere
levensverwachting
® Goed in noorden, slechter in zuidoost (door levensstijl/zorgsysteem)
® Andere factoren zijn nog landkenmerken (politiek), woonsituatie, burgerlijke staat
en religieuze overtuiging
® Samengenomen scoort Oost-Europa het minst voordelig en noordwest het meest
voordelig.
1.4.1 Country-Profile: Old Age in Italy
Italië is het op 1 na oudste land (Duitsland op 1) van Europa (en 3e van de wereld).
® Italianen zeggen dat ouder worden begint bij 68 (1 van de hoogste rapportages)
® Oude Italianen hebben lage betrokkenheid in productieve activiteiten (werk,
gemeenschap, vrij tijd), zo hebben de laagste werkbezetting in de categorie 55-64.
Waarschijnlijk komt dit door sterke betrokkenheid met families, waar ze veel tijd mee
doorbrengen.
® De publieke zorg is schaars en ouderen worden vaak verzorgd door hun familie en
een ‘badanti’ (een zorg-verlenende migrant)
1.4.2 Country-Profile: Old Age in Sweden
Zweden heft het hoogste percentage werkenede ouderen (55-64)
® Het antwoord op de vraag ‘wanneer begint ouderdom’ is hoger dan gemiddeld
en ze leven gemiddeld langer, en blijven gezond tot op hoge leeftijd
® Ze zijn op late leeftijd nog actief (veel betrokken) en doen o.a. veel
vrijwilligerswerk. Ze zijn minder betrokken bij religieuze organisaties
® De overheid doet er veel omtrent de voorzieningen van ouderen.
1.4.3 Country-Profile: Old Age in Slovakia
Slowakije is een van de jongste landen van Europa
® Ze hebben weinig gezonde jaren na 65, de levensverwachting is onder-
Samenvatting Gerontology
PSB3E-CN05 Rijksuniversiteit Groningen 2022-2023
, 2
Inhoudsopgave
Week 1 (Old Age in Europe)
1. Introduction: Older People under the Magnifying Glass…………………..……… 3
2. Bio- and Health Gerontology: How Aging Changes our Bodies………………. 6
Week 2 (Old Age in Europe + Neuropsychology of Aging & Dementia)
3. Gerontology: Aging is all in your Head……………………………………………... 10
2. Consideration of Cognitive Reserve………………………………………………….. 14
Week 3 (Neuropsychology of Aging & Dementia)
28. Differentiating Mild Cognitive Impairment and Cognitive Changes of……… 17
Normal Aging
29. Assessment of Alzheimer’s Disease…………………………………………………… 23
12. Differential Diagnosis of Depression and Dementia………………………………. 29
Week 4 (Neuropsychology of Aging & Dementia)
30. Vascular Cognitive Impairment……………………………………………………….. 34
33. Assessment of Behavioral Variant Frontotemporal Dementia…………………… 38
31. Primary Progressive Aphasia…………………………………………………………… 43
Week 5 (artikel Snowden + Neuropsychology of Aging & Dementia)
Snowden (2017)………………………………………………………………………………. 48
34. Movement Disorders with Dementia in Older Adults……………………………… 51
Week 6 (artikel Adelman et al. + artikel Inouye et al.)
Adelman et al. (2014)………………………………………………………………………… 57
Inouye et al. (2014)……………………………………………………………………………. 60
Week 7 (artikel Keller et al. + artikel Dekker et al. + artikel Dekker et al. (2021)
Keller et al. (2016)..……………………………………………………………………………. 62
Dekker et al. (2021) …………………………………………………………………………… 65
Dekker et al. (2021) …………………………………………………………………………… 67
, 3
Week 1 (Old Age in Europe)
H1. Introduction: Older People under the Magnifying Glass
1.1 What is Gerontology?
Gerontology is de studie van veroudering. Het put uit vele wetenschappelijke
disciplines. Het woord is afkomstig van twee Griekse woorden:
• Geron: oude man
• Gerh: opgroeien, maturing, aging
® Er wordt dus zowel gekeken naar ‘oud zijn’ als naar het proces van ouder worden
1.2 What is Old Age?
Ouderdom is meer dan alleen een biologisch fenomeen, het is ook een sociaal
fenomeen.
® Vroeger werden mensen vanaf de pensioengerechtigde leeftijd (rond de 65 jaar)
vaak als ‘oud’ beschouwd. Rond deze tijd kregen mensen gezondheidsproblemen >
biologisch en hoefden ze niet meer te werken > sociaal.
® Echter, tegenwoordig ervaren mensen later gezondheidsproblemen en gaan ze
langer door met werken, waardoor de leeftijd van 65 een slechte indicator is
® Een gebruikelijke oplossing voor het omgaan met de diversiteit van ouderdom is
een opeenvolging van twee afzonderlijke en verschillende levensfasen:
• Third age (young-old): periode van relatieve vrijheid (niet meer werken) en een
goede gezondheid
• Fourth age (old-old): versnelde achteruitgang van de fysieke en mentale
gezondheid. Het aantal verliezen is groter dan het aantal winsten
1.3 How Grey is Europe?
Europa is het ‘oudste’ continent van
de wereld (gevolgd door Noord
Amerika en ‘jongst’ = Afrika).
® Nu 1 op de 6 mensen boven de 65
jaar in Europa, maar over 50 jaar 1 op
de 4
® Echter, hoewel alle landen in Europa
‘ouder worden’, verschilt de trend tussen en
binnen landen
® Vroeger waren mensen het oudst in het
noord-westen en het jongst in het zuid-
oosten, maar de veroudering neemt
langzamer toe in het noorden en sneller in
het zuiden, waardoor de voorspelling voor
de toekomst anders is (oudst: zuid-west)
® Hedendaags zien we dergelijke patronen
niet, wel kan een onderscheid gemaakt worden tussen:
• Low median age (young countries)
• Intermediate median age: van Noord naar zuid, verdeeld oost en west
• High median age: vooral in het oosten
® Er zijn ook verschillen binnen landen, waarbij een aantal factoren een rol spelen,
zoals:
• Man-vrouw verdeling (meer vrouwen in oudere leeftijdsgroepen)
• Stad-platteland (platteland ouder)
, 4
• Migratie patronen
• Lokale culturen
® Concluderend kunnen we niet naar Europa als
geheel kijken, maar moeten we kijken naar
afzonderlijke landen, maar ook naar verschillen
binnen deze landen
1.4 What Are Older Europeans Like?
Een aantal factoren spelen een rol bij de
verschillen tussen en binnen landen wat betreft
ouder worden:
• Geslacht: er zijn meer vrouwen van 65+ door:
- Vrouwen worden gemiddeld ouder
- Mannen vechten vaker mee in oorlog (ook
WWII > reductie mannen)
• Sociale netwerken: connecties met vrienden/verwanten
® Zuidoost familie nog erg belangrijk, noorden de-familirisatie, maar wel veel
associaties/vrienden
• Sociaaleconomische status: positie in de samenleving door rijkdom,
opleidingsniveau en beroepsprestige
® Welvarend: continentale landen, laag in Oost-Europa
Educatie/werk: hoog in noorden/continentaal, laag in Zuid-Europa
• Gezondheidstoestand: mannen denken gezonder, maar vrouwen hogere
levensverwachting
® Goed in noorden, slechter in zuidoost (door levensstijl/zorgsysteem)
® Andere factoren zijn nog landkenmerken (politiek), woonsituatie, burgerlijke staat
en religieuze overtuiging
® Samengenomen scoort Oost-Europa het minst voordelig en noordwest het meest
voordelig.
1.4.1 Country-Profile: Old Age in Italy
Italië is het op 1 na oudste land (Duitsland op 1) van Europa (en 3e van de wereld).
® Italianen zeggen dat ouder worden begint bij 68 (1 van de hoogste rapportages)
® Oude Italianen hebben lage betrokkenheid in productieve activiteiten (werk,
gemeenschap, vrij tijd), zo hebben de laagste werkbezetting in de categorie 55-64.
Waarschijnlijk komt dit door sterke betrokkenheid met families, waar ze veel tijd mee
doorbrengen.
® De publieke zorg is schaars en ouderen worden vaak verzorgd door hun familie en
een ‘badanti’ (een zorg-verlenende migrant)
1.4.2 Country-Profile: Old Age in Sweden
Zweden heft het hoogste percentage werkenede ouderen (55-64)
® Het antwoord op de vraag ‘wanneer begint ouderdom’ is hoger dan gemiddeld
en ze leven gemiddeld langer, en blijven gezond tot op hoge leeftijd
® Ze zijn op late leeftijd nog actief (veel betrokken) en doen o.a. veel
vrijwilligerswerk. Ze zijn minder betrokken bij religieuze organisaties
® De overheid doet er veel omtrent de voorzieningen van ouderen.
1.4.3 Country-Profile: Old Age in Slovakia
Slowakije is een van de jongste landen van Europa
® Ze hebben weinig gezonde jaren na 65, de levensverwachting is onder-
