Geloof je het zelf?!
Hoofdstuk 7: Levensbeschouwelijk leren vormgeven en begeleiden
7.2 Profiel van levensbeschouwelijk leren
Een leerrijke omgeving voor levensbeschouwelijk leren wordt in onze visie niet ingericht vanuit een
programmagerichte benadering van leren, maar vanuit een ontwikkelingsgericht perspectief. Daarin
gaat de ontwikkeling van kennis bij leerlingen hand in hand met het verdiepen van inzicht in een
existentiële vraag of het beter leren begrijpen van een levensthema. In een leergerichte benadering
draait het om de ontwikkeling van cognitieve en affectieve kennis die tot stand komt in interactie
met andere mensen en met de omgeving. In deze laatste betekenis is een leerrijke omgeving voor
levensbeschouwelijk leren een educatieve
speelruimte waarbinnen de leerlingen de
veelkleurige en veelvormige werkelijkheid
waarin zij leven onderzoeken en
ontdekken op een creatieve wijze. Bij
levensbeschouwelijk leren worden
leerlingen geconfronteerd met
levensvragen en levensthema’s en daagt
de leerkracht hen uit om met elkaar en
met de leerstof een vraag of een thema
onder ogen te zien, te beschouwen, te
onderzoeken om daaraan betekenis te
1: De opbouw van een leerrijke omgeving voor
verlenen en er zin aan te ontdekken. levensbeschouwelijk leren
De leertheorie is gebaseerd op het sociaal-constructivisme van Dewey en op de theorie over de toe-
eigening van culturele tradities door nieuwe generaties van Vygotsky. Het sociaal-constructivisme
gaat ervan uit dat leerlingen leren, dat wil zeggen tot nieuwe kennis en inzicht komen, in interactie
met hun omgeving. War iets nieuws ontdekt en toegevoegd wordt aan wat als bekend is, vindt een
transactie of een reconstructie van ervaring plaats.
Volgens de leertheorie van Vygotsky ontwikkelt een leerling nieuwe kennis van de werkelijkheid door
bij het toe-eigenen van een culturele bron de eigen mentale vermogens in te schakelen en zo een
verbinding te leggen met de eigen ervaringswereld. Het is nodig dat een leerling zich een voorstelling
kan maken bij de taal, symboliek en situaties in een verhaal. De leerling moet zich kunnen verbinden
met figuren in een verhaal en over de voorstelling die de leerling daarbij zelf maakt van de situatie
leren praten met anderen. Leren is in de ogen van Vygotsky het individueel en samen betekenis
geven aan culturele producten, creaties.
Zowel in het sociaal-constructivisme als in de ontwikkelingstheorie komt leren en zich ontwikkelen in
interactie met de omgeving tot stand. De eerste pijler op levensbeschouwelijk leren is daarom het
dialoog met de ander. Leerlingen ontdekken zichzelf, de wereld dichtbij en veraf ‘van horen zeggen’
en door ermee in interactie treden. Levensbeschouwelijk leren als dialogisch leren heeft als doel elke
leerling het avontuur te laten beleven: te ontdekken wie je bent, hoe de wereld in elkaar zit en wat
de eigen plaats daarin is en hoe je samen met anderen vorm kunt geven aan een samenleving waar
iedereen er toe doet. Levensbeschouwelijk leren dat begint bij de ervarings- en belevingswereld van
leerlingen.
1
Hoofdstuk 7: Levensbeschouwelijk leren vormgeven en begeleiden
7.2 Profiel van levensbeschouwelijk leren
Een leerrijke omgeving voor levensbeschouwelijk leren wordt in onze visie niet ingericht vanuit een
programmagerichte benadering van leren, maar vanuit een ontwikkelingsgericht perspectief. Daarin
gaat de ontwikkeling van kennis bij leerlingen hand in hand met het verdiepen van inzicht in een
existentiële vraag of het beter leren begrijpen van een levensthema. In een leergerichte benadering
draait het om de ontwikkeling van cognitieve en affectieve kennis die tot stand komt in interactie
met andere mensen en met de omgeving. In deze laatste betekenis is een leerrijke omgeving voor
levensbeschouwelijk leren een educatieve
speelruimte waarbinnen de leerlingen de
veelkleurige en veelvormige werkelijkheid
waarin zij leven onderzoeken en
ontdekken op een creatieve wijze. Bij
levensbeschouwelijk leren worden
leerlingen geconfronteerd met
levensvragen en levensthema’s en daagt
de leerkracht hen uit om met elkaar en
met de leerstof een vraag of een thema
onder ogen te zien, te beschouwen, te
onderzoeken om daaraan betekenis te
1: De opbouw van een leerrijke omgeving voor
verlenen en er zin aan te ontdekken. levensbeschouwelijk leren
De leertheorie is gebaseerd op het sociaal-constructivisme van Dewey en op de theorie over de toe-
eigening van culturele tradities door nieuwe generaties van Vygotsky. Het sociaal-constructivisme
gaat ervan uit dat leerlingen leren, dat wil zeggen tot nieuwe kennis en inzicht komen, in interactie
met hun omgeving. War iets nieuws ontdekt en toegevoegd wordt aan wat als bekend is, vindt een
transactie of een reconstructie van ervaring plaats.
Volgens de leertheorie van Vygotsky ontwikkelt een leerling nieuwe kennis van de werkelijkheid door
bij het toe-eigenen van een culturele bron de eigen mentale vermogens in te schakelen en zo een
verbinding te leggen met de eigen ervaringswereld. Het is nodig dat een leerling zich een voorstelling
kan maken bij de taal, symboliek en situaties in een verhaal. De leerling moet zich kunnen verbinden
met figuren in een verhaal en over de voorstelling die de leerling daarbij zelf maakt van de situatie
leren praten met anderen. Leren is in de ogen van Vygotsky het individueel en samen betekenis
geven aan culturele producten, creaties.
Zowel in het sociaal-constructivisme als in de ontwikkelingstheorie komt leren en zich ontwikkelen in
interactie met de omgeving tot stand. De eerste pijler op levensbeschouwelijk leren is daarom het
dialoog met de ander. Leerlingen ontdekken zichzelf, de wereld dichtbij en veraf ‘van horen zeggen’
en door ermee in interactie treden. Levensbeschouwelijk leren als dialogisch leren heeft als doel elke
leerling het avontuur te laten beleven: te ontdekken wie je bent, hoe de wereld in elkaar zit en wat
de eigen plaats daarin is en hoe je samen met anderen vorm kunt geven aan een samenleving waar
iedereen er toe doet. Levensbeschouwelijk leren dat begint bij de ervarings- en belevingswereld van
leerlingen.
1
