1.1
Zuid-Amerika bestaat uit 13 zelfstandige staten. Verschil met Latijns-Amerika: bevat ook
midden-Amerika. Alleen in het zuiden eilanden of ver in de oceaan.
Er zijn verschillende hoogtezones. Andesgebergte aan de westzijde met een gem hoogte
van 4000 m en verschillende vulkanen. Daarnaast ligt het tropische laagland met 3 grote
rivieren; amazone, orinoco en paraguay. in Guyana en Brazilië is er hoogland, daarnaast de
hoogvlakte Altiplano tussen Chili, Bolivia en Peru en het plateau van Patagonia. Voor de
kust van Andes ligt een trog.
Meeste Europeanen zien Zuid-Amerika als mix van dans, sport, religie en muziek. Ook geen
accuraat beeld van politieke of economische situatie.
perceptie: beeld dat iemand van de werkelijkheid heeft.
1.2
Groot deel van Zuid-Amerika heeft tropisch klimaat en
ligt in de ITCZ, door verschuiving ITCZ hebben
sommige gebieden natte en droge perioden. Vanaf
Grote en atlantische oceaan waaien winden naar ITCZ
gebied. Aan de oostkant is de passaat aanlandig, dat
zorgt voor wind en stijgingsregens aan loefzijde van
kustgebergte in Brazilië, lijzijde is er droog. In het
zuiden geen gebergte, dus zuidoostpassaat gaat verder
het land in. Boven uitstekende punt Brazilië is er een
warme zeestroom, daaronder is de koude
Falklandstroom. Grote oceaan heeft minder invloed
door Andesgebergte. Langs westkust stroomt koude
Humboldtstroom zorgt voor koudere temperaturen. Er is
weinig neerslag, maar veel mist in dit droge klimaat.
Koude water aan de westkust heeft veel mineralen, dat
zorgt voor vissen en voor visserij.
Zuidpunt Zuid-Amerika: cf klimaat langs de kust door
natte winden en stuwingsneerslag door loefzijde
gebergte. rond 40 ZB is er woestijn- en steppeklimaat.
Zuiden van Patagonia is erg koud, soms dringt kou
naar het noorden en mislukt de oogst.
el nino: passaatwind in de Grote oceaan wordt zwakker → water bij ZA kust wordt niet meer
weggeblazen, koud water welt niet meer op → op de Grote oceaan gaat westelijke wind
waaien. → er komt warm water bij westkust ZA.
Regengebied van Zuidoost-Azië trekt naar ZA → regenbuien in woestijn → modderstromen,
geen vissen langs de kust en droogte in Andesgebergte → mislukte oogst, bosbranden en
veesterfte.
, natuurlijke zones: groot gedeelte continent heeft tropisch regenwoud, maar grond is niet
vruchtbaar door dunne humuslaag en veel uitspoeling. Alleen betere bodem bij rivieren en
vulkanen Er staan veel mangroves: bomen die in brak water groeien en grote wortels
hebben.
Onder tropisch regenwoud zijn er licht tropische bossen en daaronder savanne:
- cerrado: boomsavanne
- llanos grassavanne
- caatinga: savanne met doornachtige struiken.
Pampa: in het oosten van Argentinië vruchtbare, uitgestrekte graslanden. Daaronder zitten
steppen. Aan de westkust ligt woestijn en daarnaast de Andes. Landschap in Andes ligt aan
de hoogte.
Er zijn 3 grote stroomgebieden van de Amazone, Orinoco en de Paraguay, die allemaal naar
de Atlantische Oceaan gaan. Amazone is de grootste. Regiem wordt bepaald door ITCZ,
smeltwater, verdamping en opslag in andere gebieden. Ook veel vervoer van zand en klei
dat zorgt voor kleur van rivieren. Er worden vaak stuwdammen gebouwd om
waterkrachtcentrales op te zetten en doorstroming te reguleren.
1.3
Platentektoniek speelt grote rol bij landschapsvorming. Heel continent ligt op
Zuid-Amerikaanse plaat, maar verschillende platen grenzen langs de westkust. Het
hoogland van Guyana en Brazilië zijn oude stukken aardkorst die schilden worden genoemd
die bestaan uit dieptegesteente en metamorfegesteente.
ZA zat in Pangea, later alleen verbonden met Afrika, die braken met elkaar en daartussen
ontstond de Atlantische oceaan met mid-atlantische rug. Aan de randen van ZA en Afrika ligt
heel oud gesteente. Oostkant ging van gebied met veel vulkanische activiteit naar weinig
Zuid-Amerika bestaat uit 13 zelfstandige staten. Verschil met Latijns-Amerika: bevat ook
midden-Amerika. Alleen in het zuiden eilanden of ver in de oceaan.
Er zijn verschillende hoogtezones. Andesgebergte aan de westzijde met een gem hoogte
van 4000 m en verschillende vulkanen. Daarnaast ligt het tropische laagland met 3 grote
rivieren; amazone, orinoco en paraguay. in Guyana en Brazilië is er hoogland, daarnaast de
hoogvlakte Altiplano tussen Chili, Bolivia en Peru en het plateau van Patagonia. Voor de
kust van Andes ligt een trog.
Meeste Europeanen zien Zuid-Amerika als mix van dans, sport, religie en muziek. Ook geen
accuraat beeld van politieke of economische situatie.
perceptie: beeld dat iemand van de werkelijkheid heeft.
1.2
Groot deel van Zuid-Amerika heeft tropisch klimaat en
ligt in de ITCZ, door verschuiving ITCZ hebben
sommige gebieden natte en droge perioden. Vanaf
Grote en atlantische oceaan waaien winden naar ITCZ
gebied. Aan de oostkant is de passaat aanlandig, dat
zorgt voor wind en stijgingsregens aan loefzijde van
kustgebergte in Brazilië, lijzijde is er droog. In het
zuiden geen gebergte, dus zuidoostpassaat gaat verder
het land in. Boven uitstekende punt Brazilië is er een
warme zeestroom, daaronder is de koude
Falklandstroom. Grote oceaan heeft minder invloed
door Andesgebergte. Langs westkust stroomt koude
Humboldtstroom zorgt voor koudere temperaturen. Er is
weinig neerslag, maar veel mist in dit droge klimaat.
Koude water aan de westkust heeft veel mineralen, dat
zorgt voor vissen en voor visserij.
Zuidpunt Zuid-Amerika: cf klimaat langs de kust door
natte winden en stuwingsneerslag door loefzijde
gebergte. rond 40 ZB is er woestijn- en steppeklimaat.
Zuiden van Patagonia is erg koud, soms dringt kou
naar het noorden en mislukt de oogst.
el nino: passaatwind in de Grote oceaan wordt zwakker → water bij ZA kust wordt niet meer
weggeblazen, koud water welt niet meer op → op de Grote oceaan gaat westelijke wind
waaien. → er komt warm water bij westkust ZA.
Regengebied van Zuidoost-Azië trekt naar ZA → regenbuien in woestijn → modderstromen,
geen vissen langs de kust en droogte in Andesgebergte → mislukte oogst, bosbranden en
veesterfte.
, natuurlijke zones: groot gedeelte continent heeft tropisch regenwoud, maar grond is niet
vruchtbaar door dunne humuslaag en veel uitspoeling. Alleen betere bodem bij rivieren en
vulkanen Er staan veel mangroves: bomen die in brak water groeien en grote wortels
hebben.
Onder tropisch regenwoud zijn er licht tropische bossen en daaronder savanne:
- cerrado: boomsavanne
- llanos grassavanne
- caatinga: savanne met doornachtige struiken.
Pampa: in het oosten van Argentinië vruchtbare, uitgestrekte graslanden. Daaronder zitten
steppen. Aan de westkust ligt woestijn en daarnaast de Andes. Landschap in Andes ligt aan
de hoogte.
Er zijn 3 grote stroomgebieden van de Amazone, Orinoco en de Paraguay, die allemaal naar
de Atlantische Oceaan gaan. Amazone is de grootste. Regiem wordt bepaald door ITCZ,
smeltwater, verdamping en opslag in andere gebieden. Ook veel vervoer van zand en klei
dat zorgt voor kleur van rivieren. Er worden vaak stuwdammen gebouwd om
waterkrachtcentrales op te zetten en doorstroming te reguleren.
1.3
Platentektoniek speelt grote rol bij landschapsvorming. Heel continent ligt op
Zuid-Amerikaanse plaat, maar verschillende platen grenzen langs de westkust. Het
hoogland van Guyana en Brazilië zijn oude stukken aardkorst die schilden worden genoemd
die bestaan uit dieptegesteente en metamorfegesteente.
ZA zat in Pangea, later alleen verbonden met Afrika, die braken met elkaar en daartussen
ontstond de Atlantische oceaan met mid-atlantische rug. Aan de randen van ZA en Afrika ligt
heel oud gesteente. Oostkant ging van gebied met veel vulkanische activiteit naar weinig
