Samenvatting - Strafprocesrecht (670084-B-6)

Strafprocesrecht – HC 6: de tenlastelegging: grondslag
en interpretatiekwesties
Thema’s:
 De dagvaarding
 Soorten tenlasteleggingen
 Grondslagleer
 Modernisering strafvordering

De dagvaarding:
Art 258 Sv:
‘De zaak wordt ter terechtzitting aanhangig gemaakt door ene dagvaarding vanwege den
officier van justitie aan den verdachte betekend: het rechtsgeding neemt hierdoor een
aanvang’

Functies van de dagvaarding:
 Aanduiden en oproepen verdachte
 Informeren (over bepaalde rechten, art 260 + 262 + 263 Sv)
 Beschuldigen (tenlastelegging: inzet van het geding, art 261 Sv)


Scharnierfunctie dagvaarding:
‘scharnierpunt tussen het voorbereidend onderzoek en het onderzoek ter terechtzitting’
Corstens (bewerkt door Borgers en Kooijmans) het Nederlandse strafproces 2021, p. 673




Eindonderzoek is begonnen: de zaak komt bij de rechter te liggen

Tll is onderdeel van de dagvaarding

Eisen dagvaarding
Art 261 Sv:
 Een opgave van het feit dat ten laste wordt gelegd
o Opsteller tll volgt zoveel mogelijk d.o. (voldoende juridisch) –
bewezenverklaring zal gekwalificeerd moeten worden (art 350 Sv)
o Hoe specifiek hangt af van omstandigheden van het geval (voldoende
feitelijk)
 Vermelding omstreeks welke tijd en waar ter plaatse het begaan zou zijn
 De wettelijke voorschriften waarbij het feit strafbaar is gesteld (rechter is hier niet
aan gebonden, dagvaarding kan hierdoor ook niet nietig worden)

,  wetgever geeft dus veel ruimte wat risico meebrengt voor nietigheid van dagvaarding

Nietigheid dagvaarding
 Art 348 Sv eerste vraag: geldigheid dagvaarding (de volgorde van de vragen van art
348 is dwingend, dus alle vragen zijn gebaseerd op de geldigheid van de dagvaarding)
 Externe nietigheid: problemen met betrekking tot de oproeping (betekening)
 Interne nietigheid: problemen met betrekking tot de eisen van art 261 Sv
 Vooral belangrijk: dagvaarding moet duidelijk en begrijpelijk zijn – verdachte moet
zich kunnen voorbereiden

De tll: relevante uitgangspunten
 De OvJ bepaalt de omvang en reikwijdte van strafgeding (alleen de OvJ heeft deze
bevoegdheid! – het is niet de taak van de rechter om de tll te bepalen
(vervolgingsmonopolie en onafhankelijkheid van rechtspraak)
 Rechter toetst of wijzigt tll niet standaard en is niet bevoegd tll ambtshalve te
wijzigen
 Rechter mag alleen uitspraak doen over tenlaste gelegde feiten: voor de
bewijsbeslissing is de rechter in beginsel gebonden aan de letterlijke bewoordingen
van de tll
 Correctie/inlezen niet mogelijk? Dan streept de rechter de niet bewezen onderdelen
uit de tll en spreekt hij de verdachte hiervan vrij
 Met bewezenverklaring is kwalificatie doorgaans gegeven

De gebondenheid aan de tll: geen vanzelfsprekende keuze
 Zie bijv. L. Stevens e.a. ‘De tenlastelegging als grondslag voor de rechterlijke
beslissing’. L. Stevens e.a., WODC rechtsvergelijkende studie 2016
 Duitsland, Frankrijk, België en Italië – duidelijk verschillen met NL zoals;
o Deze landen kennen zogenaamde ‘ingangsprocedure’ waarbij rechter
voorafgaand aan ott tll beoordeelt en kan wijzigen
o Rechter heeft in deze landen meer vrijheid bij formuleren van
bewijsbeslissing (geen praktijk van ‘uitstrepen’); bewezenverklaring kan dus
afwijken van letterlijke tekst tll

Best moeilijk: voldoende juridisch VS voldoende feitelijk (moeilijk te verenigen
doelstellingen)

Termen ontlenen aan de D.O.
 D.O. is richtinggevend: alle bestanddelen dienen te zijn opgenomen in de tll
 Vasthouden aan termen in de D.O. is ‘veilig’
 Maar hoe feitelijk moet de tll zijn?

Bijvoorbeeld:
‘dat hij op 21 februari in de Albert Heijn te Tilburg heeft weggenomen twee blikjes Red Bull,
toebehorend aan Albert Heijn, door deze in haar rugzak te stoppen met de bedoeling
bedoelde blikjes niet bij de kassa af te rekenen, noch er op andere wijze voor te betalen’
(heel feitelijk)