Examenvragen omtrent hoofdstuk 4&5 opgelost

Hoofdstuk 4 & 5
Glucose-6-fosfatase = enzyme gebruikt in de gluconeogense; verwijdert een fosfaatgroep van
glucose-6-fosfaat; zit in de lever en nieren.

Fructose-1,6-bisfosfatase = enzyme gebruikt in de gluconeogenese; verwijdert een fosfaatgroep van
fructose-1,6-fosfaat zodat fructose-6-fosfaat gevormd wordt; is belangrijk voor het reguleren van
glycolyse en gluconeogenese  bij lage bloedsuikerspiegel geactiveerd om gluconeogenese te
bevorderen

Fructose-2,6-bisfosfaat = een molecule dat voorkomt in de glycolyse en gluconeogenese; belangrijke
regulator van het glucosemetabolisme; stimuleert glycolyse en remt gluconeogenese bij hoge
concentratie door te binden aan fosfofructokinase-1 en het enzyme te activeren (omgekeerd bij lage
energie)

Fosfoënolpyryuvaat-carboxykinase = enzyme gebruikt in de gluconeogenese om oxaloacetaat om te
zetten in PEP; belangrijk voor het behouden van bloedsuikerspiegel tijdens periodes van vasten;
expressive en activiteit wordt beïnvloed door glucagon (promotend) en insuline (remmend).

Pyruvaatcarboxylase = enzyme gebruikt in de gluconeogenese; voegt een CO2 toe aan pyrvuaat
zodat oxaloacetaat gevormd wordt m.b.v. biotine

Glucagon = hormoon dat geproduceert wordt in de alvleesklier en heeft een regulerende werking op
de bloedsuikerspiegel en het matabolisme van koolhydraten en vetten; bij lage bloedsuiker stimuleert
het de afbraak van glycogeen & stimuleert gluconeogenese door de enzyme die betrokken zijn te
activeren; stimuleert de afbraak van vetten in vetweefsel en bevordert oxidatie van vetzuren in de
lever (= stimuleren productie ketonen)

Insuline = hormoon dat geproduceert wordt door beta-cellen in de alvleesklier en heeft een
regulerende werking op de bloedsuikerspeigel en het metabolism van koolhydraten, vetten en
eiwitten; activeert transporters die glucose uit het bloed naar de cellen brengt (stimuleert
glucoseopname); stimuleert glycogeensynthese; remt gluconeogenese; remt afbraak vetten;
stimuleert opname aminozuren

Fosfoënolpyruvaat = zeer energetischrijk molecule in de glycolyse en gluconeogenese; kan
deelnemen aan een anaplerotische reactive om oxaalacetaat te vormen dat dan vervolgens gebruikt
wordt in de citroenzuurcyclus

Epinefrine =adrenaline; hormaan en neurotransmitter geproduceerd in het bijniermerg; belangrijk
voor de stressrespons en het sympathische zenuwstelsel; bereidt het lichaam voor op “vecht-of-
vlucht”-reacties door:
 Stimuleert hart om sneller en krachtiger te kloppen  bloeddruk neemt toe  meer zuurstof
en voedingsstoffen naar spieren en organen
 Verwijdt bloedvaten in spieren om bloedtoevoer te vergroten & vernauwt bloedvaten in de
hui den het maagdarmkanaal (REGULEERT BLOEDVATEN)
 Stimuleert afbraak van glycogeen in de lever en spieren  meer glucose in bloedbaan = E-
bron
 Activeert hersenen  verhoogd alertheid en verbetert cognitieve functies

Cori-cyclus = cyclus waarbij glucose wordt omgezet in
lactaat en weer in glucose met als doel energie te
produceren en lactaat te recyclen vooral wanneer

, zuurstof beperkt is; vindt plaats tussen de lever, bloedbaan en de spieren  zorgt voor snelle
energie-productie
 Tijdens intense fysieke activiteit wordt glucose omgezet in pyruvaat en dat in lactaat in de
spiercellen
 Lactaat wordt vrijgegeven aan bloedbaan en getransporteerd naar lever
 In lever terug omgezet naar pyruvaat m.b.v. lactaatdehydrogenase
 Pyruvaat wordt in de gluconeogenese omgezet in glucose  spiercellen

NADPH = co-enzym geproduceert in de pentosefosfaatweg bij de omzetting van glucose-6-fosfaat
naar ribulose-5-fosfaat; word took geproduceert in de malaat-aspartaatshuttle en in de
citroenzuurcyclus; nicotinamide adenine dinucleotide fosfaat (met gereduceerde vorm NADP+)

Ribulose-5-fosfaat = vijfwaardig-suikermolecule in de pentosefosfaatweg dat gevormd wordt uit
glucose-6-fosfaat; wordt omgezet in pentoses die belangrijk zijn voor de synthese van nucleotide en
co-enzymen; komt ook voor in de Calvin-cyclus in de chloroplasten bij plantencellen en draagt bij aan
de opname van CO2

Glycogeen = polysaccharide van glucosemoleculen verbonden door α-1,4- en α-1,6-
glycosidebindingen; opgeslagen in lever en spieren van dieren; in lever gebruikt om
bloedglucosespiegels te handhaven en te reguleren; in spieren gebruikt als directe bron van energie
tijdens spiercontractie; gevormd m.b.v. glycogeensynthase en afgebroken m.b.v. glycogeenfosforylase

Glycogeensynthase = enzyme dat glycogeen-molecule verlengd met glucose-moleculen m.b.v UDP-
glucose (vormt een α-1,4-glycosidische binding tussen C1 van glucose in UDP-glucose en C4 van het
bestaande glycogeenskelet); actief bij hoge concentraties glucose-6-fosfaat

Glycogeenfosforylase = enzyme dat glycogeen afbreekt bij fysieke activiteit of wanneer
bloedglucosespiegel lag is; hydrolyseert α-1,4-glycosidische binding zodat glycose-1-fosfaat vrijkomt
(worden omgezet naar glucose-6-fosfaat  glycolyse); = homodimer en allosterisch gereguleerd door
epinephrine ( activeert enzyme dat zorgt voor product cAMP; cAMP bindt aan PKA; PKA
fosforyleert glycogeenfosforylase  affiniteit voor glycogeenskelet neemt toe  afbraak glycogeen
stimuleren) & ATP (remmend effect) & AMP (stimulerend effect)

Glucose-6-fosfaatdehydrogenase = enzyme gebruikt in de pentosefosfaatweg; katalyseert de
oxidatieve decarboxylering van glucose-6-fosfaat tot 6-fosfoglucono- δ-lacton en genereert daarbij
NADPH.

Transketolase = enzyme in de pentosefosfaatweg dat de overdracht van eenheden met twee
koolstofatomen katalyseert. B.v.: twee koolstofatomen van xylulose-5-fosfaat op ribose-5-fosfaat
zetten zodat glyceraldehyde-3-fosfaat en sedaphetulose-7-fosfaat gevormd word.

Transaldolase = enzyme in de pentosefosfaatweg; het zet sedoheptulose-7-fosfaat en glyceraldehyde-
3-fosfaat om in erythrose-4-fosfaat en fructose-6-fosfaat