Samenvatting basis in biologische processen

SAMENVATTING BASIS IS BIOLOGISCHE PROCESSEN

GEDRAGSBIOLOGIE


DARWIN EN DE EVOLUTIETHEORIE (EXAMEN)
 Survival of the fittest: degene die zich het best kan aanpassen
 Toonde aan dat levende materie geen statisch stelsel is, het is niet onveranderlijk
 Alle levensvormen zijn levende materie: zijn in loop van leven ontstaan uit andere vormen, ze weken
licht/sterk af doordat ze zich beter aanpasten aan veranderende omstandigheden.
 Evolutie = proces van wording uit voorgaande structuren, dit komt door stand door proces van
natuurlijke selectie
 Het doel van levensvormen is voortplanting (behoud van de soort)!!

 Populatie tussen dieren en planten blijven gemiddeld, min of meer constant.
 Natuurlijke hulpbronnen, hierop kunnen natuurlijke bronnen beroep doen, dit duidt alle dingen aan
die overleving en voortplanting mogelijk maken.
 De beperkte aanwezigheid aan hulpbronnen in context van een soort geeft aanleiding tot competitie
tussen de individuen en soort. Er wordt gestreden om schaarse natuurlijke hulpbronnen en er blijft
slechts een beperkt deel van nakomelingen in leven.
 Belangrijke waarneming Darwin: populatie dieren/planten steeds enige vorm van variatie, ze zijn nooit
geheel identiek, vertonen wel kleine en grote verschillen qua uiterlijk, zonder variatie is er geen
evolutie. (aanpassingsvermogen van soort, zorgt voor variatie en evolutie)
 Veranderende kenmerken zorgen voor nieuwe soort waarbij voortplanting enkel mogelijk is tussen
diezelfde soort.




MENSELIJK GEDRAG
 Mens = levend mechanisme
 Doel: hetzelfde als de diersoorten, zoveel mogelijk fitte nakomelingen produceren
 Seksuele voortplanting*: zorgt voor variatiemogelijkheden v/h erfelijk materiaal, zo voor meer
selectiemogelijkheden
* samensmelten van genetisch materiaal van 2 individuen, we gaan op zoek naar partner die goed
genetisch materiaal levert, zo zijn we zeker dat nageslacht goed zal zijn van kwaliteit. Vooral doordat
de nakomelingen zo ook meer kans hebben om succesvol te zijn in het vinden van hun partners.
 Gericht op voortbestaan van de soort




SEKSUELE SELECTIE
 Mannen en vrouwen verschillen in gedrag van seksuele voortplanting.

Vrouwen mannen
Reproductieve succes, afhankelijk van beperkt Reproductieve succes, afhankelijk van aantal
aantal eicellen die bevrucht worden vrouwen die bevrucht worden
Doen een grotere investering in het nageslacht Kleine investering in het nageslacht
Female choice Male competition
= zorgen voor seksuele selectie gericht op seksuele kenmerken die de partner geschikt maken als
seksuele partner


1

, Female choice:
Vrouwen kiezen meest geschikte mannetjes als seksuele partner
Male competition:
Mannen moeten onderling concurreren om vruchtbare vrouwen

Mannelijk seksueel gedrag
 Drempel vertonen van seksueel gedrag bij mannelijke sekse is laag (idem bij dieren)
Mannen gaan elke kans voor voortplanting benutten (adaptieve strategie mannelijke soort)
Terughoudende strategie verkleint hun kans op nakomelingen, is niet aangewezen voor voortbestaan
Ze concurreren hierin met andere mannen over de beschikbare vruchtbare vrouwen
Mannen stellen eisen op kwaliteit van hun seksuele partner
 Waarop vallen mannen
- Ze vallen op uiterlijke kenmerken van vruchtbaarheid en gezondheid, jongere vrouw is
vruchtbaarder

Vrouwelijk seksueel gedrag
 Uiterlijke kenmerken va n vruchtbaarheid is minder belangrijk
Ze zijn meer kieskeurig in zoeken van hun seksuele partner
Een zorgzame partner die beste garantie biedt dat hij voor nakomelingen zorgt en ze er niet alleen
voor komen te staan.
 Waarop vallen vrouwen
- Zorgzame mannen, met hoge sociale status, die trouw en loyaal zijn


HOE VERSIEREN WE ONZE POTENTIËLE PARTNERS
 Mannen tonen zich, ze concurreren met andere mannen over beschikbare vruchtbare vrouwen (idem
bij dieren)
Ze willen finaal gekozen worden door de vrouw waar hun oog op valt
Bij de dieren: pauw = paringsdans
 Vrouwen maken zich aantrekkelijk voor de mannen, hoe meer ze mannen kunnen aantrekken, hoe
meer keuze ze hebben.
Uiterlijke kenmerken van vruchtbaarheid worden in de kijker gezet (borsten, billen).
In hun keuze zijn ze selectief (female choice), cosmetische industrie speelt hier op in.
Blijven op de achtergrond doordat de mannen moeten gekozen worden door vrouwen.


SEKSUELE VOORTPLANTING

HOEVEEL KINDEREN WILLEN WE?
 Soort is genetisch geprogrammeerd om zich maximaal voor te planten in functie van behoud van de
soort.
 Vroeger gebeurde het veel meer dat een kind stierf, zorgde ervoor dat de mannen zich langer
koppelden aan de vrouw die hun kind baarde, dit om de overlevingskansen van het kind te vergroten
via bescherming.
 De supermama’s van 5 kinderen zijn uitzonderingen, hier spelen de omgeving en culturele invloed een
rol:
1. Anticonceptie
2. Kindersterfte
3. Betere levensomstandigheden
4. 2 verdieners



2

, DE MENSELIJKE BABY
Impact evolutie menselijke soort:
 Vrouw heeft klein bekken
 Baby’s hebben een groot hoofd
= combinatie zorgt ervoor dat de zwangerschap 9 maanden duurt
De gelijkenissen met een klein aapje
 Grijpreflex, als een baby valt, slaat hij in zijn reflex zijn armpjes uit, met gespreide handjes en buigt zijn
beentjes als een paalklimmer, aapje klampt zich op dezelfde manier vast aan zijn mama
Bij apen blijft dit altijd bestaan, bij een baby enkele maanden.
Link met elkaar: baby is afhankelijk van de mama en kan hoofd niet recht houden.



BLIJVEN WE ONZE PARTNER TROUW
 Vrouwen zijn jaloerser dan mannen wanneer ze een emotionele band opbouwen met een andere
vrouw
 Mannen zijn minder jaloers wanneer hun vrouwen emotionele banden opbouwen met een andere
man, ze zijn meer jaloers wanneer hun vrouwelijke partner een seksuele relatie heeft met een andere
man.

De gevolgen:
 Mannen lopen het risico een kind op te voeden die niet zijn genetisch materiaal bezit
 Vrouwen lopen risico dat de man door de emotionele band die hij opbouwt met een andere vrouw, ze
verlaten zal worden waardoor ze alleen moet instaan voor de zorg van de kinderen.


SOCIAAL GEDRAG (WAAROM LEVEN DIEREN/MENSEN IN GROEP)
 Vermijden van gevaar
 Voedselvoorziening
 Taakverdeling
Voorbeeld: keizerpinguïns = zitten op elkaar eieren en beschermen zich collectief tegen de kou door in
de winter in cirkels rond te lopen dicht tegen elkaar en iedereen eens langs de buitenkant van de cirkel
loopt.



WIJ ZIJN GEEN DIEREN, MENS ALS SOCIAAL WEZEN
 Gericht op overleving
 Investering in relaties waar wederkerigheid bestaat (=wederkerig altruïsme = genetisch egoïsme)
: investeren in eigen kinderen want je krijgt er iets voor terug
 In landen waar moeilijker om te leven zie je wel groepen samen leven
 Hebben als Westerse mens gen groep nodig om te overleven, toch leven we vaak in groep en helpen
we andere mensen: hier blijft ook de kern: wat zit er voor ons in. Van nature sociaal maar er moet iets
voor terug gegeven worden.
 Sociaal coöperatief gedrag: men gaat sociaal gedrag stellen, samenwerken omdat hier een voordeel in
zit.
 Wederkerig altruïsme (this for that)
 Mutualisme = alle samenlevingsvormen noemen we symbioses, het is een vorm van een symbiose
waarbij beide partners voordeel halen uit de relatie



3