WONDZORG
1. THEORIE
1.2 ANATOMIE EN FYSIOLOGIE
Grondig nalezen!
1.3 WONDEN
1.3.1 DEFINITIE
• Pathologische toestand
• Weefsels onderling van elkaar gescheiden of vernietigd
I. Gesloten wond: blaar, bloeduitstorting
II. Open wond
1.3.2 FASEN IN WONDGENEZING
Wondgenezing verloopt in vier elkaar overlappende fasen:
I. Ontstekingsfase/inflammatoire fase
II. Granulatiefase
III. Maturatiefase
IV. Littekenvorming
Kenmerken fasen:
− Vast patroon van fasen
− Vaste chronologische volgorde
− Fasen onderscheiden, maar niet te scheiden!
− Overlapping
→ tot doel: gevolgen van verwonding beperken en beschadigde weefsels herstellen of vervangen
INFLAMMATOIRE FASE/ONTSTEKINGSFASE
• Acute ontstekingsreactie
• Opruiming van dood weefsel en bacteriën
• Vasculaire respons:
o Vasodilatatie van arteriën
▪ Daling capillaire druk
▪ Toename vocht in omliggende weefsels: rubor, calor, dolor, tumor, function laesa
, ▪ Zwakke celverbindingen tussen endotheelcellen
Migratie RBC en bloedplaatjs naar wondgebied → bloeding
o Vasoconstrictie
▪ Bloeding beperken: VC duurt 5 à 10 minuten, bloedplaatjes aggregeren
▪ Bloedplaatjes produceren fibrinogeen → fibrinenetwerk
o Vasodilatatie
▪ Bloedplaatjes scheiden ook leukocyten, granulocyten & macrofagen af
▪ Witte BC migreren naar traumazone → macrofagen zuiveren wonde door
fagocytose
Klinische tekenen van deze fase zijn bij een gesloten wond:
− Zwelling door exsudaatvorming
− Roodheid en warmte ten gevolge van vasodilatatie
− Pijn door druk op zenuwvezels en door ischemie
Bij een open wond daarentegen:
− Wondvocht en bloed op de wond
− Naderhand de structuur van een stolsel
− Eventueel pijn door het openliggen van de huid
GRANULATIEFASE
= fase waarin vorming van nieuw bindweefsel en nieuwe bloedvaten plaatsvindt
• Angiogenese: ontspruiten van capillairen uit wondranden
• Enotheelcellen aan uiteinden capillairen dringen in collageennetwerk
→ dit fenomeen geeft een rood korrelig aspect aan het wondoppervlak = granulatieweefsel
• Nieuwe capillairen voorzien wonde van O2 en voedingsstoffen → neovascularisatie
o Vorming fibroblasten wordt gestimuleerd
o Epitheelcellen worden voorzien van bouwstoffen
• Op einde granulatiefase: regresseren en verdwijnen overtollige capillairen
1. THEORIE
1.2 ANATOMIE EN FYSIOLOGIE
Grondig nalezen!
1.3 WONDEN
1.3.1 DEFINITIE
• Pathologische toestand
• Weefsels onderling van elkaar gescheiden of vernietigd
I. Gesloten wond: blaar, bloeduitstorting
II. Open wond
1.3.2 FASEN IN WONDGENEZING
Wondgenezing verloopt in vier elkaar overlappende fasen:
I. Ontstekingsfase/inflammatoire fase
II. Granulatiefase
III. Maturatiefase
IV. Littekenvorming
Kenmerken fasen:
− Vast patroon van fasen
− Vaste chronologische volgorde
− Fasen onderscheiden, maar niet te scheiden!
− Overlapping
→ tot doel: gevolgen van verwonding beperken en beschadigde weefsels herstellen of vervangen
INFLAMMATOIRE FASE/ONTSTEKINGSFASE
• Acute ontstekingsreactie
• Opruiming van dood weefsel en bacteriën
• Vasculaire respons:
o Vasodilatatie van arteriën
▪ Daling capillaire druk
▪ Toename vocht in omliggende weefsels: rubor, calor, dolor, tumor, function laesa
, ▪ Zwakke celverbindingen tussen endotheelcellen
Migratie RBC en bloedplaatjs naar wondgebied → bloeding
o Vasoconstrictie
▪ Bloeding beperken: VC duurt 5 à 10 minuten, bloedplaatjes aggregeren
▪ Bloedplaatjes produceren fibrinogeen → fibrinenetwerk
o Vasodilatatie
▪ Bloedplaatjes scheiden ook leukocyten, granulocyten & macrofagen af
▪ Witte BC migreren naar traumazone → macrofagen zuiveren wonde door
fagocytose
Klinische tekenen van deze fase zijn bij een gesloten wond:
− Zwelling door exsudaatvorming
− Roodheid en warmte ten gevolge van vasodilatatie
− Pijn door druk op zenuwvezels en door ischemie
Bij een open wond daarentegen:
− Wondvocht en bloed op de wond
− Naderhand de structuur van een stolsel
− Eventueel pijn door het openliggen van de huid
GRANULATIEFASE
= fase waarin vorming van nieuw bindweefsel en nieuwe bloedvaten plaatsvindt
• Angiogenese: ontspruiten van capillairen uit wondranden
• Enotheelcellen aan uiteinden capillairen dringen in collageennetwerk
→ dit fenomeen geeft een rood korrelig aspect aan het wondoppervlak = granulatieweefsel
• Nieuwe capillairen voorzien wonde van O2 en voedingsstoffen → neovascularisatie
o Vorming fibroblasten wordt gestimuleerd
o Epitheelcellen worden voorzien van bouwstoffen
• Op einde granulatiefase: regresseren en verdwijnen overtollige capillairen
