Samenva'ng werken met netwerken
Inhoud:
Inhoud
1. Inleiding
- Actuele context
- Systeemtheoretisch kader als handvat
2. Basishouding in het werken met netwerken
3. Sociaal netwerkmethodiek (M. Scheffers)
4. Andere methodieken
• Eigen kracht conferenties
• Netwerkcirkels en netwerkkaarten
5. Grondleggers
• Driehoekskunde (C. Egberts)
• Ouderschapsbegeleiding (A. Van Der
Pas)
• Contextueel denkkader (Nagy)
• Werken met competenties (G. Ausloos)
1 Actuele context
Van gezinsvervangend…
Tot ongeveer 1900 situeert de zorg voor zorgbehoevenden zich in de maatschappij
Vanaf begin 20ste eeuw:
- medisch model of DEFECT model
- insDtuDonalisering van de zorg
…Over contextbegeleiding
1970: ‘ONTWIKKELINGSMODEL’ (Van Gennep)
- uitgangspunt zijn de mogelijkheden van de persoon
- bieden van maximale ontwikkelingskansen
2000: BURGERSCHAPSMODEL
- ‘Iedereen is deel van de samenleving’
- kleine wooneenheden (‘in’ de maatschappij)
- betrekken van de context
- ambulante werkvormen
…Naar netwerkbegeleiding
VERMAATSCHAPPELIJKING van de zorg:
- ouders, buren, mantelzorgers,… zijn de hulpverleners van de toekomst.
- ‘van zorgen’ voor… naar ‘zorgen dat’
invloed op het netwerk: responsabiliseren
engagement
invloed op de hulpverlening:
, niet langer expert,
maar betrokkene
….naar netwerkbegeleiding
3 pijlers:
1. ParDcipaDe en inclusie
2. Verbinden van formele en informele zorg
3. Intersectorale samenwerking
1. Participatie en inclusie
‘ Iedereen is betrokken bij een zorgzame buurt, en zorgzame buurten streven naar inclusie. ’
2. Verbinden van formele en informele zorg
‘Deze link is noodzakelijk voor de vroegdetec;e van kwetsbare mensen, de preven;e van
gezondheidsongelijkheid, en de ondersteuning van informele zorgverleners’
3. Intersectorale samenwerking
‘…een lokaal netwerk dat bestaat uit de buurt, het lokale bestuur en de welzijns- en
zorgpartners. Zij kiezen samen waarop de zorgzame buurt focust. Het netwerk is gericht op
preven;e, gezondheidsbevordering en integrale zorgverlening.’
Context
De context van een cliënt wordt gedefinieerd als de omgeving van een systeem voor zover
dit van invloed is op het systeem
Het kan gaan over mensen, situaDes of gebeurtenissen
Netwerk
Hendrickx (1997)
Een sociaal netwerk is een groep mensen met wie één persoon min of meer duurzame
banden onderhoudt voor de vervulling van noodzakelijke levensbehoefen.
PrakDsche hulp, emoDonele steun, ontspannende acDviteiten,… (Quality of Life)
Van Gennep (1999)
‘het hebben en behouden van een netwerk is één van de belangrijkste pijlers voor de
begeleiding van personen met een beperking of personen die in een moeilijke situaDe
verkeren.’
,Men komt los van het kerngezin en kijkt wie allemaal in het leven van een cliënt een
bepaalde rol opneemt of zou kunnen opnemen.
1.1 systeemtheore2sche benadering
Gedrag begrijpen vanuit ≠ brillen
NIET:
De beste – betere theorie
De oudere – nieuwere theorie
Elke theorie de oplossing voor een ander probleem
WEL: EEN ‘ANDERE’ BRIL
- Verschillende achtergronden
- Verschillende focus
- Verschillende betekenisgeving
Vandaag vaak eclecDsche bril
Een ’andere bril’ waarbij men:
- aandacht hebben voor ‘verbreden’/ ‘verdiepen’
samenwerken met ‘de context’ en handelen in partnerschap
bv. ‘eetstoornis’
- aandacht hebben voor ‘invloed’ / ‘effect’
door oorzaak – gevolg verband om te buigen naar een ‘circulair verband’
bv. ‘depressie binnen gezin’
- aandacht heef voor ‘inzet’
bv. Ponele
netwerk
‘Netwerken van mensen met een verstandelijke handicap’ (Smit en van Gennep 1999)
(voor meer wil lezen, zie bovenstaande link)
Zij geven een aantal strategieën om het netwerk van mensen met een beperking aan te
pakken of te versterken
Het in kaart brengen en visualiseren van het netwerk is de eerste stap als je het netwerk wil
betrekken.
• Ecogram
• Sociogram
• Genogram
• Netwerkcirkels
RADIO
Reanimeren van het netwerk; vervaagd contact nieuw leven inblazen
AcAveren van het netwerk; kwaliteiten inzelen van netwerk lid en cliënt – betrokkenheid
vergroten
, Deblokkeren van het netwerk; verstoringen in het netwerk bespreken en bemiddelen –
prakDsche blokkades opheffen
Intensiveren van het netwerk; contacten verdiepen
Onderhouden van het netwerk; energie besteden aan de relaDe tussen netwerk lid en cliënt
Uitbreiden van het netwerk; vaak een noodzakelijke stap
2. Basishouding in het werken met netwerken
EMPOWERMENT!!!
Geen éénduidige definiDe:
Empowerment is een proces waarin individuen en groepen
meer invloed krijgen over gebeurtenissen en situa7es die
voor hen belangrijk zijn.
Volgens Embregts (2012) Empowerment van cliënten betekent
het ontwikkelen van vaardigheden die leiden tot een toename
van zel@ewustzijn en zel@epaling bij cliënten zelf
Toegepast naar netwerken: gezinnen of families versterken in hun kunnen en
hun besef van kunnen (niet uit handen nemen maar zelf tot oplossingen
komen met ondersteuning)
- Power from within: zelfvertrouwen, zelfzekerheid, kritische bewustwording in het
netwerk
- Power with: door de sociale steun van de omgeving, de context van de context
- Power to: om invloed uit te oefenen op samenlevingsniveau (vb. groep van mensen
in armoede)
Hoe zit het bij jou? Hoe ben jij empowered in jouw socialisaDeproces?
• Wat versta jij onder persoonlijk empowerment?
Inhoud:
Inhoud
1. Inleiding
- Actuele context
- Systeemtheoretisch kader als handvat
2. Basishouding in het werken met netwerken
3. Sociaal netwerkmethodiek (M. Scheffers)
4. Andere methodieken
• Eigen kracht conferenties
• Netwerkcirkels en netwerkkaarten
5. Grondleggers
• Driehoekskunde (C. Egberts)
• Ouderschapsbegeleiding (A. Van Der
Pas)
• Contextueel denkkader (Nagy)
• Werken met competenties (G. Ausloos)
1 Actuele context
Van gezinsvervangend…
Tot ongeveer 1900 situeert de zorg voor zorgbehoevenden zich in de maatschappij
Vanaf begin 20ste eeuw:
- medisch model of DEFECT model
- insDtuDonalisering van de zorg
…Over contextbegeleiding
1970: ‘ONTWIKKELINGSMODEL’ (Van Gennep)
- uitgangspunt zijn de mogelijkheden van de persoon
- bieden van maximale ontwikkelingskansen
2000: BURGERSCHAPSMODEL
- ‘Iedereen is deel van de samenleving’
- kleine wooneenheden (‘in’ de maatschappij)
- betrekken van de context
- ambulante werkvormen
…Naar netwerkbegeleiding
VERMAATSCHAPPELIJKING van de zorg:
- ouders, buren, mantelzorgers,… zijn de hulpverleners van de toekomst.
- ‘van zorgen’ voor… naar ‘zorgen dat’
invloed op het netwerk: responsabiliseren
engagement
invloed op de hulpverlening:
, niet langer expert,
maar betrokkene
….naar netwerkbegeleiding
3 pijlers:
1. ParDcipaDe en inclusie
2. Verbinden van formele en informele zorg
3. Intersectorale samenwerking
1. Participatie en inclusie
‘ Iedereen is betrokken bij een zorgzame buurt, en zorgzame buurten streven naar inclusie. ’
2. Verbinden van formele en informele zorg
‘Deze link is noodzakelijk voor de vroegdetec;e van kwetsbare mensen, de preven;e van
gezondheidsongelijkheid, en de ondersteuning van informele zorgverleners’
3. Intersectorale samenwerking
‘…een lokaal netwerk dat bestaat uit de buurt, het lokale bestuur en de welzijns- en
zorgpartners. Zij kiezen samen waarop de zorgzame buurt focust. Het netwerk is gericht op
preven;e, gezondheidsbevordering en integrale zorgverlening.’
Context
De context van een cliënt wordt gedefinieerd als de omgeving van een systeem voor zover
dit van invloed is op het systeem
Het kan gaan over mensen, situaDes of gebeurtenissen
Netwerk
Hendrickx (1997)
Een sociaal netwerk is een groep mensen met wie één persoon min of meer duurzame
banden onderhoudt voor de vervulling van noodzakelijke levensbehoefen.
PrakDsche hulp, emoDonele steun, ontspannende acDviteiten,… (Quality of Life)
Van Gennep (1999)
‘het hebben en behouden van een netwerk is één van de belangrijkste pijlers voor de
begeleiding van personen met een beperking of personen die in een moeilijke situaDe
verkeren.’
,Men komt los van het kerngezin en kijkt wie allemaal in het leven van een cliënt een
bepaalde rol opneemt of zou kunnen opnemen.
1.1 systeemtheore2sche benadering
Gedrag begrijpen vanuit ≠ brillen
NIET:
De beste – betere theorie
De oudere – nieuwere theorie
Elke theorie de oplossing voor een ander probleem
WEL: EEN ‘ANDERE’ BRIL
- Verschillende achtergronden
- Verschillende focus
- Verschillende betekenisgeving
Vandaag vaak eclecDsche bril
Een ’andere bril’ waarbij men:
- aandacht hebben voor ‘verbreden’/ ‘verdiepen’
samenwerken met ‘de context’ en handelen in partnerschap
bv. ‘eetstoornis’
- aandacht hebben voor ‘invloed’ / ‘effect’
door oorzaak – gevolg verband om te buigen naar een ‘circulair verband’
bv. ‘depressie binnen gezin’
- aandacht heef voor ‘inzet’
bv. Ponele
netwerk
‘Netwerken van mensen met een verstandelijke handicap’ (Smit en van Gennep 1999)
(voor meer wil lezen, zie bovenstaande link)
Zij geven een aantal strategieën om het netwerk van mensen met een beperking aan te
pakken of te versterken
Het in kaart brengen en visualiseren van het netwerk is de eerste stap als je het netwerk wil
betrekken.
• Ecogram
• Sociogram
• Genogram
• Netwerkcirkels
RADIO
Reanimeren van het netwerk; vervaagd contact nieuw leven inblazen
AcAveren van het netwerk; kwaliteiten inzelen van netwerk lid en cliënt – betrokkenheid
vergroten
, Deblokkeren van het netwerk; verstoringen in het netwerk bespreken en bemiddelen –
prakDsche blokkades opheffen
Intensiveren van het netwerk; contacten verdiepen
Onderhouden van het netwerk; energie besteden aan de relaDe tussen netwerk lid en cliënt
Uitbreiden van het netwerk; vaak een noodzakelijke stap
2. Basishouding in het werken met netwerken
EMPOWERMENT!!!
Geen éénduidige definiDe:
Empowerment is een proces waarin individuen en groepen
meer invloed krijgen over gebeurtenissen en situa7es die
voor hen belangrijk zijn.
Volgens Embregts (2012) Empowerment van cliënten betekent
het ontwikkelen van vaardigheden die leiden tot een toename
van zel@ewustzijn en zel@epaling bij cliënten zelf
Toegepast naar netwerken: gezinnen of families versterken in hun kunnen en
hun besef van kunnen (niet uit handen nemen maar zelf tot oplossingen
komen met ondersteuning)
- Power from within: zelfvertrouwen, zelfzekerheid, kritische bewustwording in het
netwerk
- Power with: door de sociale steun van de omgeving, de context van de context
- Power to: om invloed uit te oefenen op samenlevingsniveau (vb. groep van mensen
in armoede)
Hoe zit het bij jou? Hoe ben jij empowered in jouw socialisaDeproces?
• Wat versta jij onder persoonlijk empowerment?
