ONDERZOEKSVAARDIGHEDEN
Deel 1: Professor Robert
TERMINOLOGISCHE VERDUIDELIJKING
SOORTEN ONDERZOEK
VOLGENS ALGEMEEN DOEL
Fundamenteel Nieuwe kennis verwerven, gerelateerd aan bestaande theorieën en modellen, welk doel:
Beschrijvend: in kaart brengen
Verklarend: verbanden/verklaringen zoeken
toetsend: theorie/hypothese toetsen
Toegepast Concrete vraag uit de praktijk oplossen, toepassing van kennis
VOLGENS METHODOLOGIE
Niet-empirisch = conceptueel: concepten definiëren & verduidelijken, geen data verzamelen maar
reflecteren, nieuwe concepten introduceren
Empirisch Gebaseerd op observaties, gericht op nieuwe gegevens uit observatie van data of
experimenteel werk, gezocht naar bewijsmateriaal dat hypothesen ondersteunt of niet
Soorten empirisch onderzoek:
o Observationeel: fenomeen onderzoeken zoals het is in het echte leven, in de natuurlijke
omgeving onderzoeker mengt zich niet in het proces maar noteert enkel observaties
o Experimenteel: onderzoeker manipuleert bewust fenomeen om bepaald kenmerken te
isoleren en andere irrelevante kenmerken te elimineren
Experiment: design
- Between-group: between subjects: groep A met groep B vergelijken, beide groepen > andere mensen
- Within-group: within subjects: groep A met groep A vergelijken, beide groepen > idem mensen
- Mixed design: combinatie van de 2
Experiment: variabelen
- Onafhankelijke variabele: variabele van invloed, die je manipuleert (ten minste 2 niveau’s)
- Afhankelijke variabele: variabele die wordt beïnvloed, waarden ervan veranderen als gevolg van de
onafhankelijke variabele
Voorbeeld: impact van online onderwijs bepalen bij studenten
o Onafhankelijke variabele: soort les, 2 niveau’s online & op de campus
o Afhankelijke variabele: lesbegrip van de studenten
o Between-group design: groep 1 volgt op campus, groep 2 online
o Within-group design: alle studenten in week 1 online en in week 2 on campus
o Mixed design: week 1 online, 2 on campus maar onderverdelen in ENG & non-ENG speakers
1
,KWANTITATIEF VS KWALITATIEF ONDERZOEK
Kwantitatief Focus op numerieke data (getallen), vb scores
Kwalitatief Focus op woorden en betekenissen, vb transcriptie van interview
DATAVERZAMELINGSMETHODEN
PROCESGERICHT ONDERZOEK
Instrumenten: TAP, Keystroke logging, screen recording, eye tracking, fysiologische metingen &
persoonlijkheidstesten
Online tools: tijdens het proces
Offline tools: voor of na het proces
Doel: gedrag, competentie, expertise en onderliggende cognitieve processen van vertaler/tolk begrijpen,
alsook de relatie tussen de cognitieve processen en het vertaal/tolkproduct
Belangrijke thema’s: metacognitie (wat vertalers weten over hun eigen vertaalproces) & cognitief proces
(pauzes, fasen van vertaalproces)
THINK ALOUD PROTOCOLS (TAP)
= hardop je gedachten uitdrukken, zonder na te denken over wat je zegt
Type 1 Hardop denken na de taak, direct vanuit je korte termijn geheugen, geen verbale hercodering
Type 2 Hardop denken wanneer informatie niet direct beschikbaar is in de vorm van woorden (vb info
over geuren), verbaal hercoderen
Type 3 Je gedachten uitleggen = metacognitie, link met lange termijn geheugen
Effect op denkproces:
geen verandering in structuur van denkproces, behalve voor type 3
meestal waarheidsgetrouwe weergave van mentale activiteit van deelnemers: betrouwbare gegevens
vertraagd denkproces: taak duurt langer
Reactiviteit
= secundaire taken (zoals TAP) zorgen voor risico: cognitieve processen van deelnemers worden gewijzigd en
primaire taak verandert
Voorzorgsmaatregelen
Voluntary participation Deelname op vrijwillige basis, deelnemers blijven anoniem
Purposeful sampling Uitleg bieden hoe en waarom de deelnemers zijn gekozen
Background checks Achtergrondcheck van deelnemers doen om te kijken of ze wel geschikt zijn
Triangulation TAP’s moeten aangevuld worden door data van andere bronnen
Member checks Deelnemers moeten kunnen verifiëren of de verbale protocollen hun gedachten
effectief weergeven
Thick description Bied zo veel mogelijk details over de opzet van de studie aan de deelnemers
Near-natural situation Setting van het expeiment moet zo natuurlijk mogelijk zijn
Training for subjects Voor de taak de deelnemers eerst laten wennen aan de TAP
KEYSTROKE LOGGING
2
, = online logging van toetsenbord, muisbewegingen, actieve vensters & pauzes
Voordelen:
o Vertraagt en verstoort het proces niet
o Gemakkelijk te installeren en te gebruiken
EYE TRACKING
= registreren van blik van een persoon & beweging van ogen van punt 1 naar punt 2
Waarom eye tracking gebruiken?
o Triangulatie van gegevens (vb met TAP)
o Bepalen waar aandacht naar uitgaat gegevens over visuele aandacht
o Cognitieve belasting afleiden gegevens over cognitieve belasting
Eye-mind hypothese
Er is geen vertraging tussen waar je ogen op fixeren en wat je brein opneemt: visuele aandacht
verband tussen waar persoon op bepaald moment naar kijkt en waar aandacht op gevestigd is
Overt Aandacht van persoon is op hetzelfde punt gericht als zijn blik
Covert Terwijl persoon naar punt A kijkt, gaat zijn aandacht naar punt B (kan je niet tracken)
Functionele gebieden gezichtsveld
Fovea Midden van netvlies, hoogste gezichtsscherpte en kleurgevoeligheid
Parafovea Preprocessing, middelmatige scherpte
Periferie Beperkte informatieverwerking, lage scherpte
Oogbewegingen
- Fixaties: cirkels
- Saccades: lijnen
Fixaties Saccades
Relatief stilstaand oog Tussen 2 fixaties
Fixatieduur: ong. 50-500 ms Zeer snelle oogbewegingen: 30-80 ms
We kijken naar specifiek gebied in gezichtsveld Brengen ogen van ene plaats naar
Variabelen die duur F in leesonderzoek bepalen: volgende
- Frequency: meer frequente woorden worden sneller (nodig omdat het gebied van scherp
verwerkt zicht beperkt is)
- Predictability: meer voorspelbare woorden worden hoe moeilijker de tekst, hoe korter
sneller verwerkt de saccades en hoe meer regressieve
- Word length: langere woorden worden trager verwerkt saccades
hoe hoger aantal fixaties en hoe langer , hoe hoger visuele
aandacht & cognitieve belasting, hoe moeilijker de tekst
Terminologie
3
Deel 1: Professor Robert
TERMINOLOGISCHE VERDUIDELIJKING
SOORTEN ONDERZOEK
VOLGENS ALGEMEEN DOEL
Fundamenteel Nieuwe kennis verwerven, gerelateerd aan bestaande theorieën en modellen, welk doel:
Beschrijvend: in kaart brengen
Verklarend: verbanden/verklaringen zoeken
toetsend: theorie/hypothese toetsen
Toegepast Concrete vraag uit de praktijk oplossen, toepassing van kennis
VOLGENS METHODOLOGIE
Niet-empirisch = conceptueel: concepten definiëren & verduidelijken, geen data verzamelen maar
reflecteren, nieuwe concepten introduceren
Empirisch Gebaseerd op observaties, gericht op nieuwe gegevens uit observatie van data of
experimenteel werk, gezocht naar bewijsmateriaal dat hypothesen ondersteunt of niet
Soorten empirisch onderzoek:
o Observationeel: fenomeen onderzoeken zoals het is in het echte leven, in de natuurlijke
omgeving onderzoeker mengt zich niet in het proces maar noteert enkel observaties
o Experimenteel: onderzoeker manipuleert bewust fenomeen om bepaald kenmerken te
isoleren en andere irrelevante kenmerken te elimineren
Experiment: design
- Between-group: between subjects: groep A met groep B vergelijken, beide groepen > andere mensen
- Within-group: within subjects: groep A met groep A vergelijken, beide groepen > idem mensen
- Mixed design: combinatie van de 2
Experiment: variabelen
- Onafhankelijke variabele: variabele van invloed, die je manipuleert (ten minste 2 niveau’s)
- Afhankelijke variabele: variabele die wordt beïnvloed, waarden ervan veranderen als gevolg van de
onafhankelijke variabele
Voorbeeld: impact van online onderwijs bepalen bij studenten
o Onafhankelijke variabele: soort les, 2 niveau’s online & op de campus
o Afhankelijke variabele: lesbegrip van de studenten
o Between-group design: groep 1 volgt op campus, groep 2 online
o Within-group design: alle studenten in week 1 online en in week 2 on campus
o Mixed design: week 1 online, 2 on campus maar onderverdelen in ENG & non-ENG speakers
1
,KWANTITATIEF VS KWALITATIEF ONDERZOEK
Kwantitatief Focus op numerieke data (getallen), vb scores
Kwalitatief Focus op woorden en betekenissen, vb transcriptie van interview
DATAVERZAMELINGSMETHODEN
PROCESGERICHT ONDERZOEK
Instrumenten: TAP, Keystroke logging, screen recording, eye tracking, fysiologische metingen &
persoonlijkheidstesten
Online tools: tijdens het proces
Offline tools: voor of na het proces
Doel: gedrag, competentie, expertise en onderliggende cognitieve processen van vertaler/tolk begrijpen,
alsook de relatie tussen de cognitieve processen en het vertaal/tolkproduct
Belangrijke thema’s: metacognitie (wat vertalers weten over hun eigen vertaalproces) & cognitief proces
(pauzes, fasen van vertaalproces)
THINK ALOUD PROTOCOLS (TAP)
= hardop je gedachten uitdrukken, zonder na te denken over wat je zegt
Type 1 Hardop denken na de taak, direct vanuit je korte termijn geheugen, geen verbale hercodering
Type 2 Hardop denken wanneer informatie niet direct beschikbaar is in de vorm van woorden (vb info
over geuren), verbaal hercoderen
Type 3 Je gedachten uitleggen = metacognitie, link met lange termijn geheugen
Effect op denkproces:
geen verandering in structuur van denkproces, behalve voor type 3
meestal waarheidsgetrouwe weergave van mentale activiteit van deelnemers: betrouwbare gegevens
vertraagd denkproces: taak duurt langer
Reactiviteit
= secundaire taken (zoals TAP) zorgen voor risico: cognitieve processen van deelnemers worden gewijzigd en
primaire taak verandert
Voorzorgsmaatregelen
Voluntary participation Deelname op vrijwillige basis, deelnemers blijven anoniem
Purposeful sampling Uitleg bieden hoe en waarom de deelnemers zijn gekozen
Background checks Achtergrondcheck van deelnemers doen om te kijken of ze wel geschikt zijn
Triangulation TAP’s moeten aangevuld worden door data van andere bronnen
Member checks Deelnemers moeten kunnen verifiëren of de verbale protocollen hun gedachten
effectief weergeven
Thick description Bied zo veel mogelijk details over de opzet van de studie aan de deelnemers
Near-natural situation Setting van het expeiment moet zo natuurlijk mogelijk zijn
Training for subjects Voor de taak de deelnemers eerst laten wennen aan de TAP
KEYSTROKE LOGGING
2
, = online logging van toetsenbord, muisbewegingen, actieve vensters & pauzes
Voordelen:
o Vertraagt en verstoort het proces niet
o Gemakkelijk te installeren en te gebruiken
EYE TRACKING
= registreren van blik van een persoon & beweging van ogen van punt 1 naar punt 2
Waarom eye tracking gebruiken?
o Triangulatie van gegevens (vb met TAP)
o Bepalen waar aandacht naar uitgaat gegevens over visuele aandacht
o Cognitieve belasting afleiden gegevens over cognitieve belasting
Eye-mind hypothese
Er is geen vertraging tussen waar je ogen op fixeren en wat je brein opneemt: visuele aandacht
verband tussen waar persoon op bepaald moment naar kijkt en waar aandacht op gevestigd is
Overt Aandacht van persoon is op hetzelfde punt gericht als zijn blik
Covert Terwijl persoon naar punt A kijkt, gaat zijn aandacht naar punt B (kan je niet tracken)
Functionele gebieden gezichtsveld
Fovea Midden van netvlies, hoogste gezichtsscherpte en kleurgevoeligheid
Parafovea Preprocessing, middelmatige scherpte
Periferie Beperkte informatieverwerking, lage scherpte
Oogbewegingen
- Fixaties: cirkels
- Saccades: lijnen
Fixaties Saccades
Relatief stilstaand oog Tussen 2 fixaties
Fixatieduur: ong. 50-500 ms Zeer snelle oogbewegingen: 30-80 ms
We kijken naar specifiek gebied in gezichtsveld Brengen ogen van ene plaats naar
Variabelen die duur F in leesonderzoek bepalen: volgende
- Frequency: meer frequente woorden worden sneller (nodig omdat het gebied van scherp
verwerkt zicht beperkt is)
- Predictability: meer voorspelbare woorden worden hoe moeilijker de tekst, hoe korter
sneller verwerkt de saccades en hoe meer regressieve
- Word length: langere woorden worden trager verwerkt saccades
hoe hoger aantal fixaties en hoe langer , hoe hoger visuele
aandacht & cognitieve belasting, hoe moeilijker de tekst
Terminologie
3
