Samenvatting spijsverteringsstelsel

Spijsverteringskanaal: tractus digestivus

Levende wezens nemen voedingsstoffen uit hun omgeving op om in leven te kunnen blijven. Deze
stoffen worden als grondstof gebruikt voor de synthese van belangrijke verbindingen (anabolisme).
Deze stoffen worden afgebroken om de energie te leveren die cellen nodig hebben om te kunnen
blijven functioneren (katabolisme).

Het spijsverteringsstelsel:
 levert de brandstof waardoor alle lichaamscellen kunnen blijven functioneren.
 Levert de bouwstoffen die nodig zijn voor celgroei en cel herstel.
 bestaat uit; het spijsverteringskanaal + accessoire organen

Accessoire organen 

 Gebitselementen
 Tong
 Speekselklieren
 Galblaas
 De lever
 De pancreas.

Verloop spijsverteringsstelsel:

 Start mondholte -> faynx -> oesofagus -> maag -> Dunne darm -> dikke darm -> rectum +anus

,Het gastro- intestinale kanaal bestaat uit vier grote lagen:




1. De mucosa 
 Binnenbekleding
 Bestaat uit; slijmvlies en onderliggende laag van los bindweefsel (de lamina propria)
 De mucosa ligt in plooien  een grote oppervlak beschikbaar is voor de opname van
voedingsstoffen en de darm na een grote maaltijd kan uitzetten.
 In de dunne darm vormt de mucosa uitstulpingen: villi. Hierdoor wordt het oppervlak
voor opname nog verder vergroot.
2. De submucosa 
 De tweede laag van losbindweefsel; ligt onder de muscularis mucosa
 Bevat: grote bloedvaten, lymfevaten, een netwerk van zenuwvezels, sensibele neuronen
en parasympatische motorische neuronen.
3. De muscularis externa 
 Laag van gladde spiercellen die verdeeld is:
 Binnenste laag van kringspieren
 Buitenste laag van lengte spieren.
 Door contracties van de lagen in verschillende combinaties: stoffen gemengd en
door het kanaal voortgestuwd
 Beide worden gereguleerd door de plexus myentericus  Ligt tussen kring- &
lengtespieren.
 Bevat: parasympatische ganglia, sensorische neuronen, interneuronen en
sympathische postganglionaire vezels.
4. Serosa 
 Sereus membraan
 Serosa bedekt de muscularis externa langs grootste deel van spijs. in de buikholte. In
sommige gebieden in de buikholte zijn delen van het spijsverteringskanaal opgehangen
aan mesenteria.
 Geen serosa over de musculais externa van de mondholte, farynx, oesofagus en
endeldarm. Hier is muscularis externa omgeven: collagene vezels waarmee deze delen
van het spijsverteringskanaal stevig aan de aangrenzende structuren zijn bevestigd.

Het zenuwweefsel (meissnerplexus)  betrokken bij het reguleren en coördineren samentrekkingen
van gladde spierweefsel + bij het reguleren van de klierproductie spijsverteringsklieren.

, Mondholte, farynx, oesofagus en anus 
 Mechanische belasting groter.
 Met gelaagd plaveiselepitheel bekleed.
 Het overige deel van het spijs. is met enkelvoudig cilinderepitheel bekleed; verschillende
typen klieren.

Door contracties van de muscularis mucosae, worden de darmplooien en darmvlokken bewogen.

Mesenteria 
 Dubbele lagen sereuze membraan: pariëtale peritoneum en het viscerale peritoneum
 Buizen die uitmonden op deze oppervlakken vervoeren klierproducten van klieren naar:
lamina propria, omringende submucosa, accessoire klieren.
 Het losse bindweefsel tussen deze oppervlakken bevat bloedvaten, zenuwen en
lymfevaten die met spijs. zijn verbonden.
 Functie mesenteria: De mesenteria houden de aangehechte organen zoals dunne darm op
hun plaats en voorkomen dat de darmen tijdens de beweging van de spijsvertering, of bij
plotselinge veranderingen van de lichaamshouding in de war raken.

Verplaatsing van de spijsbrij

De gecoördineerde samentrekkingen in de wanden van spijs.

Peristaltiek 
 Tijdens peristaltische beweging contraheren de kringspieren eerst achter inhoud van het
verteringskanaal  trekken lengtespieren zich samen  aangrenzende segmenten van het
verteringskanaal verkort  Contractiegolf in kringspieren duwt het materiaal in gewenste
richting.
 Onwillekeurige regulering van de gladde spieren van muscularis externa stuwt materiaal van
het ene deel van het spijsverteringskanaal naar een ander.

Segmentatiebewegingen 
 Bewegingen waardoor de voedselbrok wordt gekneed en verkleind.
 Gevolg: De dunne darminhoud met darmsappen gemengd.
 Segmentatiebewegingen verplaatsen de darminhoud niet in een bepaalde richting.

Functies spijsverteringsstelsel
1. Ingestie: Vindt plaats wanneer voedsel via de mond het spijsverteringskanaal binnenkomt.
2. Mechanische verwerking: mond, maag
3. Vertering: Chemische afbraak van voedsel; hierbij wordt het voedsel afgebroken tot kleine
organische bouwstoffen die door het dekweefsel van het spijsverteringskanaal kunnen
worden opgenomen. Mond (zetmeel), maag (eiwitten), dunne darm (vetten, suiker etc.)
4. Secretie: de afgifte van stoffen; water, zuren, enzymen en buffers door het epitheel van het
spijsverteringskanaal en door de accessoire organen.
5. Opname: de verplaatsing van kleine organische moleculen, elektrolyten, vitaminen en water
door het dekweefsel van het verteringskanaal naar de interstitiële vloeistof rond het
spijsverteringskanaal. Kan alleen als het mechanische en chemisch verwerkt is. Opgenomen
in het bloed.
6. Uitscheiding: de verwijdering van afvalstoffen uit de lichaamsvloeistoffen. Binnen het
spijsverteringskanaal worden deze afvalstoffen ingedikt en in de vorm van ontlasting (feces)
via de defecatie uit het lichaam verwijderd. Wat niet opgenomen wordt in het bloed.