Introductie
Histologie: bestudering van microscopische structuur van biologisch materiaal en de manier waarop individuele
componenten structureel en functioneel gerelateerd zijn. Ondanks de ouderwetse apparaten konden vroege
histologen al veel leren over de structuur van biologisch materiaal. Cellen zijn omgeven door een membraan en
cellen met een gelijkaardige morfologische karakter vormen weefsels:
1. Epitheel weefsel 3. Hersenweefsel
2. Spierweefsel 4. Bindweefsel
Cellen zijn functionele basis eenheden
Alle cellen in ons lichaam komen van één enkel bevrucht eitje, maar door differentiatie ontwikkelen ze een andere
structuur passend bij hun functie. Ook cellen met een verschillende morfologische structuur kunnen gegroepeerd
worden o.b.v. hun functionaliteit. Deze functie kan ook bij volwassen cellen nog aangepast worden als hun omgeving
veranderd, heel belangrijk bij aanpassing aan interne of externe stress. Een cel kan meerdere functies hebben en dus
behoren tot meerdere cel groepen. Weefsel kan bestaan uit cellen van verschillende
cel groepen doordat simpele weefsels samengestelde weefsel vormen.
(De term bindweefsel benadrukt de belangrijke structurele organisatie te weinig, de term 'support cells'
is beter, want dit benadrukt het belang van interactie tussen ECM en cellen.)
Een orgaan is een anatomisch aparte groep van (meerdere soorten) weefsels en
heeft een specifieke functie.
Een systeem is:
- Een groep cellen met een gelijkaardige functie, maar breed verdeeld in
verschillende organen.
- Een groep organen met gelijkaardige of gerelateerde functies.
Gespecialiseerde hormoon producerende cellen in de darmen en longen vormen
geen orgaan, omdat ze geen aparte anatomische eenheid vormen.
Histologie in andere disciplines
Cytology: analyse van fijne celstructuren met LM. Beperkt door maximale resolutie dus EM gebruikt voor betere
resolutie of immunohistochemische kleuring om specifieke componenten zichtbaar te maken. In situ hybidization
maakt het mogelijk om specifieke DNA en RNA sequensies te bekijken. Microscopische anatomie is het bestuderen
van versch. weefsels, geeft inzicht in structuur en functie van organen en systemen. Pathologie: ziekte processen
bekijken, nog steeds leidend in klinisch onderzoek naar ziekten.
Technieken gebruikt in histologie en celbiologie
Licht microscopie
Prepareren van weefsel:
- Fixatie:
precipitatie van eiwitten door crosslinken verstijven eiwitskelet behoud van fysische structuur,
autolyse (rotting) voorkomen
vb. (!!!) formaldehyde, alcohol, zenkerformol (LM), glutaaraldehyde, osmiumtetroxide (EM)
- Dehydratatie: vocht uit weefsel halen d.m.v. stijgende concentraties alcohol (LM) of aceton (EM)
- Opheldering: alcohol/aceton vervangen door organisch solvent (benzeen of tolueen); butanol (LM) of
aceton-araldite mengsel (EM)
- Inbedding: organisch solvent vervangen, verharding na afkoeling
Paraffine
coupes tot 6 micrometer
Histologie: bestudering van microscopische structuur van biologisch materiaal en de manier waarop individuele
componenten structureel en functioneel gerelateerd zijn. Ondanks de ouderwetse apparaten konden vroege
histologen al veel leren over de structuur van biologisch materiaal. Cellen zijn omgeven door een membraan en
cellen met een gelijkaardige morfologische karakter vormen weefsels:
1. Epitheel weefsel 3. Hersenweefsel
2. Spierweefsel 4. Bindweefsel
Cellen zijn functionele basis eenheden
Alle cellen in ons lichaam komen van één enkel bevrucht eitje, maar door differentiatie ontwikkelen ze een andere
structuur passend bij hun functie. Ook cellen met een verschillende morfologische structuur kunnen gegroepeerd
worden o.b.v. hun functionaliteit. Deze functie kan ook bij volwassen cellen nog aangepast worden als hun omgeving
veranderd, heel belangrijk bij aanpassing aan interne of externe stress. Een cel kan meerdere functies hebben en dus
behoren tot meerdere cel groepen. Weefsel kan bestaan uit cellen van verschillende
cel groepen doordat simpele weefsels samengestelde weefsel vormen.
(De term bindweefsel benadrukt de belangrijke structurele organisatie te weinig, de term 'support cells'
is beter, want dit benadrukt het belang van interactie tussen ECM en cellen.)
Een orgaan is een anatomisch aparte groep van (meerdere soorten) weefsels en
heeft een specifieke functie.
Een systeem is:
- Een groep cellen met een gelijkaardige functie, maar breed verdeeld in
verschillende organen.
- Een groep organen met gelijkaardige of gerelateerde functies.
Gespecialiseerde hormoon producerende cellen in de darmen en longen vormen
geen orgaan, omdat ze geen aparte anatomische eenheid vormen.
Histologie in andere disciplines
Cytology: analyse van fijne celstructuren met LM. Beperkt door maximale resolutie dus EM gebruikt voor betere
resolutie of immunohistochemische kleuring om specifieke componenten zichtbaar te maken. In situ hybidization
maakt het mogelijk om specifieke DNA en RNA sequensies te bekijken. Microscopische anatomie is het bestuderen
van versch. weefsels, geeft inzicht in structuur en functie van organen en systemen. Pathologie: ziekte processen
bekijken, nog steeds leidend in klinisch onderzoek naar ziekten.
Technieken gebruikt in histologie en celbiologie
Licht microscopie
Prepareren van weefsel:
- Fixatie:
precipitatie van eiwitten door crosslinken verstijven eiwitskelet behoud van fysische structuur,
autolyse (rotting) voorkomen
vb. (!!!) formaldehyde, alcohol, zenkerformol (LM), glutaaraldehyde, osmiumtetroxide (EM)
- Dehydratatie: vocht uit weefsel halen d.m.v. stijgende concentraties alcohol (LM) of aceton (EM)
- Opheldering: alcohol/aceton vervangen door organisch solvent (benzeen of tolueen); butanol (LM) of
aceton-araldite mengsel (EM)
- Inbedding: organisch solvent vervangen, verharding na afkoeling
Paraffine
coupes tot 6 micrometer
