samenvatting orthopedagogie

ORTHOPEDAGOGIE DEEL 1

INLEIDING
 Agogisch handelen vormt de basis en het werkterrein van de opvoeder-begeleider
 Waar je ook werkt telkens rijst de vraag: wat wil ik bereiken en hoe ga ik te werk?
 Het werk van een opvoeder-begeleider is verantwoord doordacht en methodisch handelen.


WAT BETEKENT ORTHOPEDAGOGIE?
 Pedagogiek (opvoedingswetenschap) = wetenschap die het opvoeden als object heeft waarin het
denken over opvoeden centraal staat
 Pedagogie = het handelen, uitvoeren, de praktijk van het opvoeden. Letterlijk vertaald betekent het
kinderleiding


OPVOEDING WORDT BEPAALD DOOR AANTAL FACETTEN
1. De omgang die we hebben met anderen
 Degene die opvoed heeft een voorbeeldfunctie
 Kind kan nog niks en is hulpbehoevend
 Beetje per beetje groeit kind binnen doorheen verschillende levensfasen naar volwassenheid
toe

2. Unieke omgang
 Hoe afstemmen op maat
 Omgang opvoeder en kind is uniek, persoonlijke omgang, wederzijdse betrokkenheid is waar
te nemen
 Geborgen, veilige en uitnodigende omgeving

3. De omgang met invloed
 Opvoeder vormt doelgerichte invloed
 In opvoedingsproces heeft dit een gericht doel
 In functie van wat we belangrijk vinden, opvoeder gaat normen en waarden gaan bijbrengen
 Kind wordt gevormd door normen en waarden en bijvoorbeeld die volwassenen hem
voorleven

4. Omgang met vrijheden en beperkingen
 Opvoeders moeten ingrijpen bij negatief gedrag, kaders waarbinnen begrensd moet worden
 Grenzen worden gegeven door normen en waarden
 Geborgenheid van emotionele en fysieke veiligheid legt opvoeder belangrijke basis voor
ontwikkeling van zelfvertrouwen en weerbaarheid



Bij opvoeden zijn er innerlijke/uiterlijke factoren
 innerlijke = datgene wat eenieder in aanleg bij geboorte meekrijgt
 uiterlijk = omstandigheden waarin een kind opgroeit: het milieu, de omgeving en de situatie
waarin het kind zich kan/moet ontwikkelen

, OPVOEDINGSPROCES
 omdat tijd en ontwikkeling een dergelijke rol spelen, kunnen we spreken van een proces: opvoeden
voltrekt zich geleidelijk
problematische opvoedingsstijl (POS) = een door de betrokkenen als nagenoeg perspectiefloos ervaren
opvoedingssituatie, waarin men zonder deskundige hulp van buiten af niet in slaagt het geheel te veranderen
dat het terug perspectief bediend wordt
orthopedagogische hulpverleners proberen via hun agogisch handelen de situatie opnieuw perspectief te
bieden.
- Degene die hiervoor nodig zijn zijn degene die bij opvoedkundig gebeuren zijn
- Vertrekt vanuit wensen/klachten van zijn cliënten, grijpt pas in als veiligheid en integriteit van mensen
wordt bedreigd.




(ORTHO) AGOGIEK
 Begeleiding van volwassenen
 Agogisch handelen = wanneer deskundigheid methodisch en intentioneel omgaan met
veranderingsprocessen
 Ortho-agoog: te maken met het problematisch verloop van het opvoeden/begeleiden van
mensen/groepen




WERKGEBIED VAN DE ORTHOPEDAGOGIE
Trekt in werking daar waar opvoeder opvoedingsproblemen ervaart.
1. Zintuigelijke functioneringsproblemen
 Mensen die doof, slechthorend, blind of slechtziend zijn

2. Motorische functioneringsproblemen
 Personen die hun motoriek belemmerd worden

3. Cognitieve functioneringsproblemen
 Hierbij gaat het om mensen die in hun intellectuele ontwikkeling (ernstig) belemmerd zijn

4. Gedrags- en emotionele functioneringsproblemen
 Mensen die door allerlei factoren in conflict zijn met zichzelf en/of hun omgeving

5. Meervoudig functioneringsproblemen
 Hier gaat het om een combinatie van de hierboven omschreven functionerings- problemen




ORTHOPEDAGOGIEK EN MAATSCHAPPIJVISIE
 Beeldvorming is een belangrijke achtergrond tegen dewelke zich het agogisch handelen afspeelt.
 Wat is belangrijk in het samenleven
 Vermaatschappelijking van de hulpverlening
 Een samenleving die zijn geschiedenis verliest, verliest ook zijn identiteit