Samenvatting Natuurkunde H5: Straling
5.1 Introductie
Hoofdvraag: Welke eigenschappen maken röntgen- en kernstraling bruikbaar in de gezondheidszorg, en
hoe kunnen de risico's van die toepassingen zo klein mogelijk blijven?
Een belangrijke eigenschap van deze straling is het vermogen om cellen in het lichaam te doden of te
beschadigen. Dat is het gevaar van deze straling, maar ook juist handig: bv. bestraling bij kanker.
Röntgen- en kernstraling wordt uitgezonden door de atomen van een stof.
Atomen bestaan uit een kern (protonen & neutronen) en elektronen daaromheen.
Een atoom dat er elektronen bij krijgt of juist kwijtraakt, verandert in een + / - geladen ion.
Straling met genoeg energie kan een atoom ioniseren: straling stoot een elektron uit atoom
5.2 Röntgenstraling
Paragraafvraag: Wat is de röntgenstraling en waardoor is deze straling geschikt voor toepassingen
als de diagnose van botbreuken en bagagecontrole op vliegvelden?
Röntgenstraling lijkt op licht: Het is energie die met de lichtsnelheid wordt overgebracht, en ook
bestaat uit fotonen (= afzonderlijke hoeveelheden energie). Bij röntgenstraling hebben de
fotonen alleen meer energie dan zichtbaar licht, waardoor ze door je lichaam heen gaan.
o Foton = soort kort stukje van een golf, korte trilling bewegend met lichtsnelheid c.
o Frequentie (f) = aantal trillingen per seconde. Hoe groter, hoe groter energie foton.
o Elektromagnetische straling = bestaat uit energie die zich als een stroom fotonen met de
lichtsnelheid voortplant (licht, röntgenstraling, infrarood).
o Doordringend vermogen = hoe goed straling door materie gaat (door de energie van de
fotonen). Zo gaat röntgenstraling wel door je huid maar niet door je botten.
Stralingsadsorbtie
Transmissie: doorlaten van straling (donker gebied op röntgenfoto)
Absorptie: tegenhouden van straling. Estraling wordt opgenomen in het lichaam (licht gebied op
röntgenfoto) foton verdwijnt, fotonenergie wordt gebruikt om het atoom te ioniseren.
o De fotonen worden apart geabsorbeerd door atomen in de stof, de een eerder dan de
ander adsoptie röntgenstraling nooit volledig, dringen altijd wat fotonen door.
5.1 Introductie
Hoofdvraag: Welke eigenschappen maken röntgen- en kernstraling bruikbaar in de gezondheidszorg, en
hoe kunnen de risico's van die toepassingen zo klein mogelijk blijven?
Een belangrijke eigenschap van deze straling is het vermogen om cellen in het lichaam te doden of te
beschadigen. Dat is het gevaar van deze straling, maar ook juist handig: bv. bestraling bij kanker.
Röntgen- en kernstraling wordt uitgezonden door de atomen van een stof.
Atomen bestaan uit een kern (protonen & neutronen) en elektronen daaromheen.
Een atoom dat er elektronen bij krijgt of juist kwijtraakt, verandert in een + / - geladen ion.
Straling met genoeg energie kan een atoom ioniseren: straling stoot een elektron uit atoom
5.2 Röntgenstraling
Paragraafvraag: Wat is de röntgenstraling en waardoor is deze straling geschikt voor toepassingen
als de diagnose van botbreuken en bagagecontrole op vliegvelden?
Röntgenstraling lijkt op licht: Het is energie die met de lichtsnelheid wordt overgebracht, en ook
bestaat uit fotonen (= afzonderlijke hoeveelheden energie). Bij röntgenstraling hebben de
fotonen alleen meer energie dan zichtbaar licht, waardoor ze door je lichaam heen gaan.
o Foton = soort kort stukje van een golf, korte trilling bewegend met lichtsnelheid c.
o Frequentie (f) = aantal trillingen per seconde. Hoe groter, hoe groter energie foton.
o Elektromagnetische straling = bestaat uit energie die zich als een stroom fotonen met de
lichtsnelheid voortplant (licht, röntgenstraling, infrarood).
o Doordringend vermogen = hoe goed straling door materie gaat (door de energie van de
fotonen). Zo gaat röntgenstraling wel door je huid maar niet door je botten.
Stralingsadsorbtie
Transmissie: doorlaten van straling (donker gebied op röntgenfoto)
Absorptie: tegenhouden van straling. Estraling wordt opgenomen in het lichaam (licht gebied op
röntgenfoto) foton verdwijnt, fotonenergie wordt gebruikt om het atoom te ioniseren.
o De fotonen worden apart geabsorbeerd door atomen in de stof, de een eerder dan de
ander adsoptie röntgenstraling nooit volledig, dringen altijd wat fotonen door.
