HFDST III : Macro-evolutie
= evolutionaire processen die zich uitstrekken over een geologische tijdschaal en die leiden tot ontstaan
van opmerkelijk verschillende genera en hogere taxa
4. voornamelijk domein van paleontologen (= die fossiel materiaal gebruiken om geschiedenis te
bestuderen)
Volgens Gould (2002) kan evolutie bestudeerd worden over 3 grote tijdvensters:
1. Het eerste tijdvenster:
bevat perioden van tientallen tot duizenden jaren
= domein van populatie-genetica en aanverwante richtingen
2. Het tweede tijdvenster:
bevat perioden van miljoenen jaren
= perioden waarover snelheden van speciatie en extinctie kunnen geschat worden &
vergeleken tussen verschillende groepen van organismen
3. Het derde tijdvenster:
bevat tien miljoen tot honderd miljoen jaren
= gemarkeerd door een reeks massa-extincties
Macro evolutionaire studeren de geschiedenis van leven door laatste twee vensters.
3.1 SNELHEID VAN EVOLUTIE
5. wordt uitgedrukt in Darwin(d)
6. de evolutiesnelheid r wordt gedefinieerd als:
x1 en x2 gemiddelde afmetingen van kenmerk op tijdstip 1 en 2
de tijdspannen verstreken tussen beide punten (in miljoen)
bv:
logaritmen zorgen er voor dat eenzelfde proportioneel increment dezelfde snelheid
oplevert.
- snelheid komt van drie fronten:
1. FOSSIEL MATERIAAL
= metingen worden van morfologische karakteristieken gerelateerd aan ouderdom van
fossielen a.d.h.v. radioactieve dateringsmethoden
2. VERANDERINGEN IN KENMERKEN VAN SOORTEN
de grootte van verschillen tussen nakomelingen van kolonisators en ouderlijk populatie geeft
een idee van evolutiesnelheid
3. SELECTIEEXPERIMENTEN
(p.100)
, 3.2 DE THEORIE VAN ONDERBROKEN EVENWICHTEN
= wanneer periodes geen verandering is en dan ineens plotse periode van verandering is
bv: duikt er plots nieuwe, verwante soort op zonder veel overgang om dan ineens terug te
verdwijnen.
FYLETISCHE GRADUALISME ONDERBROKEN EVENWICHTEN
= zienswijze waarbij ze evolutie zagen als = theorie waarbij de evolutie uitzonderlijk
een gradueel gebeuren waarbij snel verloopt tijdens de speciatie maar
veranderingen aan een vrij constant tempo volgens ondergaat populatie vrijwel geen
gescheiden en waarbij nieuwe soorten verandering me en verkeert in vorm van
geleidelijk uit voorouderlijke soorten ‘statis’
ontstaan
Visie :
ALLOPATRISCHE SPECIATIE
= een manier van soortvorming waarbij dochtersoorten ontstaan uit een vooroudersoort, als er
een duidelijk aanwijsbare ruimtelijke scheiding is tussen de dochterpopulaties en de oudersoort
die wordt veroorzaakt door geologische verschijnselen of migratie
Condities plotse uiteenwijken van populaties (Δ):
1. DESINTEGRATIE HOMEOSTASE
normale omstandigheden: stabilserende selectie bevoordeelt onstaan van
homeostatische mechanismen
extreme omstandigheden: breken de mechanismen op & kan brede diversiteit aan
fenotypen onstaan
Hierdoor kan genetische variatie (voorheen door homeostatische mechanisme
gemaskeerd) tot uiting komen pad van evolutie verlegd
2. MACRO-MUTATIES (hopeful monsters)
= mutaties die optreden in de genen die de ontogenetische ontwikkeling sturen of andere
belangrijke processen reguleren.
Gevolg: aberrante fenotypen ontstaan
grotendeel niet-adaptef gebeuren (adaptieve evolutie zich beperken tot correcties)
= evolutionaire processen die zich uitstrekken over een geologische tijdschaal en die leiden tot ontstaan
van opmerkelijk verschillende genera en hogere taxa
4. voornamelijk domein van paleontologen (= die fossiel materiaal gebruiken om geschiedenis te
bestuderen)
Volgens Gould (2002) kan evolutie bestudeerd worden over 3 grote tijdvensters:
1. Het eerste tijdvenster:
bevat perioden van tientallen tot duizenden jaren
= domein van populatie-genetica en aanverwante richtingen
2. Het tweede tijdvenster:
bevat perioden van miljoenen jaren
= perioden waarover snelheden van speciatie en extinctie kunnen geschat worden &
vergeleken tussen verschillende groepen van organismen
3. Het derde tijdvenster:
bevat tien miljoen tot honderd miljoen jaren
= gemarkeerd door een reeks massa-extincties
Macro evolutionaire studeren de geschiedenis van leven door laatste twee vensters.
3.1 SNELHEID VAN EVOLUTIE
5. wordt uitgedrukt in Darwin(d)
6. de evolutiesnelheid r wordt gedefinieerd als:
x1 en x2 gemiddelde afmetingen van kenmerk op tijdstip 1 en 2
de tijdspannen verstreken tussen beide punten (in miljoen)
bv:
logaritmen zorgen er voor dat eenzelfde proportioneel increment dezelfde snelheid
oplevert.
- snelheid komt van drie fronten:
1. FOSSIEL MATERIAAL
= metingen worden van morfologische karakteristieken gerelateerd aan ouderdom van
fossielen a.d.h.v. radioactieve dateringsmethoden
2. VERANDERINGEN IN KENMERKEN VAN SOORTEN
de grootte van verschillen tussen nakomelingen van kolonisators en ouderlijk populatie geeft
een idee van evolutiesnelheid
3. SELECTIEEXPERIMENTEN
(p.100)
, 3.2 DE THEORIE VAN ONDERBROKEN EVENWICHTEN
= wanneer periodes geen verandering is en dan ineens plotse periode van verandering is
bv: duikt er plots nieuwe, verwante soort op zonder veel overgang om dan ineens terug te
verdwijnen.
FYLETISCHE GRADUALISME ONDERBROKEN EVENWICHTEN
= zienswijze waarbij ze evolutie zagen als = theorie waarbij de evolutie uitzonderlijk
een gradueel gebeuren waarbij snel verloopt tijdens de speciatie maar
veranderingen aan een vrij constant tempo volgens ondergaat populatie vrijwel geen
gescheiden en waarbij nieuwe soorten verandering me en verkeert in vorm van
geleidelijk uit voorouderlijke soorten ‘statis’
ontstaan
Visie :
ALLOPATRISCHE SPECIATIE
= een manier van soortvorming waarbij dochtersoorten ontstaan uit een vooroudersoort, als er
een duidelijk aanwijsbare ruimtelijke scheiding is tussen de dochterpopulaties en de oudersoort
die wordt veroorzaakt door geologische verschijnselen of migratie
Condities plotse uiteenwijken van populaties (Δ):
1. DESINTEGRATIE HOMEOSTASE
normale omstandigheden: stabilserende selectie bevoordeelt onstaan van
homeostatische mechanismen
extreme omstandigheden: breken de mechanismen op & kan brede diversiteit aan
fenotypen onstaan
Hierdoor kan genetische variatie (voorheen door homeostatische mechanisme
gemaskeerd) tot uiting komen pad van evolutie verlegd
2. MACRO-MUTATIES (hopeful monsters)
= mutaties die optreden in de genen die de ontogenetische ontwikkeling sturen of andere
belangrijke processen reguleren.
Gevolg: aberrante fenotypen ontstaan
grotendeel niet-adaptef gebeuren (adaptieve evolutie zich beperken tot correcties)
