Samenvatting spelling M1

Samenvatting spelling M1
1. Werkwoorden

Persoonsvorm in de tegenwoordige tijd
Ik onderwerp – alleen de stam
Ander onderwerp – stam + t

Ik maak
Jij maakt
Hij/zij maakt
Wij maken

Stam: hele werkwoord -en. Bij sommige werkwoorden krijg je niet meteen een
bruikbare vorm als je -en weglaat. Hiervoor zijn regels:
 Klag wordt klaag – wanneer je een lange klinker hoort, dan verdubbel je de
klinker in de stam.
 Reiz wordt reis, lev wordt leef – wanneer de stam eindigt op een z of v, dan
vervang je bij het maken van de verleden tijd de z in de stam door s en de v
door een f.
 Pakk wordt pak – eindigt de stam op twee medeklinkers, dan moet je er een
weglaten bij het vormen van de vereleden tijd.

Persoonsvormen op een d zijn mogelijk, maar alleen als die d al in het werkwoord zit.
Een valkuil: word je of wordt je? Soms staat je na de persoonsvorm. Als je het
onderwerp is schrijf je geen t, maar als je geen onderwerp is, schrijf je wel een t.
wanneer is je een onderwerp:
 Is je te vervangen door jij – schrijf geen t.
 Is je te vervangen door jou/jouw – schrijf een t.

Wanneer het onderwerp meervoud, dan is de persoonsvorm het hele werkwoord.

Persoonsvorm in de verleden tijd
Verleden tijd van de persoonsvorm maak je door achter de stam + te/de te zetten.
Voor deze vorm maak je gebruik van ’t exkofschip.

Neem het hele werkwoord zonder de uitgang -en -> kijk of de laatste letter voorkomt
in ’t exkofschip -> schrijf alleen een t als deze erin voorkomt. Op ’t exkofschip
schenkt men thee.

Ik maakte
Jij maakte
Hij/zij maakte
Wij maakten

In het meervoud voeg je den/ten toe. Valkuil: eindigt het hele werkwoord zonder -en
op een d of t? Dan volg je gewoon de regels voor de verleden tijd, er komt dus een
dubbele d of t in voor.

, Bij onregelmatige werkwoorden volg je niet de algemene regels. Je schrijft geen de
of te in de verleden tijd. Bij deze groep werkwoorden verandert in de verleden tijd
een klinker:
 Is het een sterk werkwoord – dan verandert de klinker in de verleden tijd. Er is
geen regel die bepaalt hoe de klinker verandert.

Het voltooid deelwoord
Het voltooid deelwoord wordt meestal gebruikt met een vorm van hebben, zijn of
worden. Je schrijft het door de ge + de ik-vorm van het werkwoord + d/t. het
tegenwoordig deelwoord maak je door een d achter het hele werkwoord te zetten en
krijgt nooit een t.

Voltooit deelwoord
Ik heb gemaakt
Jij hebt gemaakt
Hij/zij hebben gemaakt
Wij hebben gemaakt

Tegenwoordig deelwoord
Makend heb ik – nooit een t

Schrijf je het voltooid deelwoord met t of d? Dat bepaal je net zoals bij persoonsvorm
in de verleden tijd met ’t exkofschip. Als het werkwoord zonder -en eindigt op een t,
dan komt er geen t bij in het voltooid deelwoord.

Het voltooid deelwoord bij sterke werkwoorden – vaak verandert een klinker. Ook
eindigt het voltooid deelwoord van sterke werkwoorden niet op een d of t, maar op
en.

Bijvoeglijk naamwoord schrijf je altijd zo kort mogelijk (de oude man) -> is een bijzaak
-> de man had ook gekund, oud hoeft er niet bij.

Het voltooid deelwoord als bijvoeglijk naamwoord:
 Eindigt het voltooid deelwoord op t of d – schrijf dan de bijvoeglijke vorm zo kort
mogelijk, dus met een t of d.
 Eindigt het voltooid deelwoord op en – de bijvoeglijke vorm verandert dan niet.

Persoonsvorm of bijvoeglijk gebruikt voltooid deelwoord:
 De derde persoon van de verleden tijd bestaat uit stam + de.
 Schrijft het bijvoeglijk gebruikte voltooid deelwoord zo kort mogelijk.

De gebiedende wijs
De gebiedende wijs drukt een opdracht of verbod uit. De gebiedende wijs bestaat in
de meeste gevallen uit de stam zonder t. een uitzondering is bij de
beleefdheidsvorm, waarbij u het onderwerp is. Deze beleefdheidsvorm krijgt wel een
t.

Engelse werkwoorden
Engelse werkwoorden in een Nederlandse zin volgen de normale regels voor
regelmatige werkwoorden. Maar soms wordt de schrijfwijze vernederlandst: