Het moraal volgens Kohlberg
Deze les zijn we verder ingegaan in de ontwikkeling van het moraal. De les begon de uitgesproken
mening van Kohlberg.
“De morele ontwikkeling van een kind is erg belangrijk.”
Kohlberg (1929-1987), een Amerikaanse ontwikkelingspsycholoog, heeft deze ontwikkeling
onderzocht. Hij heeft een aantal niveaus met bijhorende stadia opgesteld naar aanleiding van zijn
onderzoek.
Het onderzoek van Kohlberg vertelt hij in een verhaaltje. Het verhaal gaat over een man met een
zieke vrouw. De vrouw kon worden genezen. Hiervoor was echter een duur medicijn nodig, te duur.
Daarom vraagt de man aan de hypotheker of deze het medicijn goedkoper kon maken maar dit ging
niet. Zelfs wanneer de man veel geld ging lenen kon hij het geld niet betalen.
Kohlberg vraagt na het vertellen van dit verhaal aan alle leeftijdsgroepen of de man het medicijn
mocht stelen. Daarnaast vraagt hij waarom dit wel of niet mocht. Deze redenering vond hij het
belangrijkst. Kohlberg heeft dit onderzoek in verschillende culturen uitgevoerd.
Er werd gesproken over zogenaamde de stadia. Er zijn er zes: gehoorzamen, handelen uit eigen
belang, loyaal zijn aan de ander of aan de groep, vast gestelde normen respecteren, opkomen voor
de ander, moreel handelen op grond van universele ethische principes.
We hebben het tijdens de les over de goede eigenschappen gehad van elk stadium en over waarom
het goed is om een bepaald stadium te kiezen.
Hierna hebben we het gehad over de ontwikkeling van moraal tijdens de puberteit of adolescentie.
In deze jaren gaan jongeren zich ook sterker aansluiten bij de wereld van hun leeftijdgenoten en
vrienden. Daar willen ze zich thuis voelen en ze doen er soms veel voor om gewaardeerd te worden
in de groep. De mening van leeftijdsgenoten wordt heel belangrijk bij het maken van keuzes, ook op
moreel gebied.
Als laatste hebben we het gehad over moraliteit, het toepassen van waarden en normen, is dit
aangeboren of aangeleerd?
Als mens bezitten wij bijzondere hersencellen, spiegelneuronen.
Deze hersencellen zorgen ervoor dat je gevoelens van anderen in je eigen brein nabootst. Je ziet dat
iemand keihard zijn kniestoot. En je grijpt automatisch zelf naar je knie .
Maar empathie alleen is niet voldoende voor het ontwikkelen van een volwassen moraliteit.
Opvoeding en onderwijs spelen daarin een belangrijke rol. Moraliteit is niet alleen aangeboren, maar
voor een belangrijk deel ook aangeleerd.
Frans de Waal heeft hier een interessant onderzoek naar gedaan. Hij gebruikte hier apen voor. Hij
kwam erachter dat apen op emotioneel en sociaal niveau in zekere zin moreel gedrag vertonen.
Waar ben jij op weg naar volwassenheid?
Dit vind ik een moeilijke vraag, want wat is volwassenheid? Is volwassenheid de leeftijd van 18 jaar?
Of verstaan we het vertonen van bepaald gedrag onder volwassenheid? En welk gedrag hoort er dan
bij een volwassene?
Wanneer je deze laatste vraag invult op internet krijg je eigenschappen als: Je houdt je agenda goed
bij, je schrijft duidelijk, je bent zelfverzekerd en een aantal andere eigenschappen. Betekent dit dat je
volwassen bent wanneer je deze eigenschappen bezit? Dat zou betekenen dat niemand de weg naar
volwassenheid ooit voltooid aangezien veel volwassenen deze eigenschappen ook nog niet bezitten.
Deze les zijn we verder ingegaan in de ontwikkeling van het moraal. De les begon de uitgesproken
mening van Kohlberg.
“De morele ontwikkeling van een kind is erg belangrijk.”
Kohlberg (1929-1987), een Amerikaanse ontwikkelingspsycholoog, heeft deze ontwikkeling
onderzocht. Hij heeft een aantal niveaus met bijhorende stadia opgesteld naar aanleiding van zijn
onderzoek.
Het onderzoek van Kohlberg vertelt hij in een verhaaltje. Het verhaal gaat over een man met een
zieke vrouw. De vrouw kon worden genezen. Hiervoor was echter een duur medicijn nodig, te duur.
Daarom vraagt de man aan de hypotheker of deze het medicijn goedkoper kon maken maar dit ging
niet. Zelfs wanneer de man veel geld ging lenen kon hij het geld niet betalen.
Kohlberg vraagt na het vertellen van dit verhaal aan alle leeftijdsgroepen of de man het medicijn
mocht stelen. Daarnaast vraagt hij waarom dit wel of niet mocht. Deze redenering vond hij het
belangrijkst. Kohlberg heeft dit onderzoek in verschillende culturen uitgevoerd.
Er werd gesproken over zogenaamde de stadia. Er zijn er zes: gehoorzamen, handelen uit eigen
belang, loyaal zijn aan de ander of aan de groep, vast gestelde normen respecteren, opkomen voor
de ander, moreel handelen op grond van universele ethische principes.
We hebben het tijdens de les over de goede eigenschappen gehad van elk stadium en over waarom
het goed is om een bepaald stadium te kiezen.
Hierna hebben we het gehad over de ontwikkeling van moraal tijdens de puberteit of adolescentie.
In deze jaren gaan jongeren zich ook sterker aansluiten bij de wereld van hun leeftijdgenoten en
vrienden. Daar willen ze zich thuis voelen en ze doen er soms veel voor om gewaardeerd te worden
in de groep. De mening van leeftijdsgenoten wordt heel belangrijk bij het maken van keuzes, ook op
moreel gebied.
Als laatste hebben we het gehad over moraliteit, het toepassen van waarden en normen, is dit
aangeboren of aangeleerd?
Als mens bezitten wij bijzondere hersencellen, spiegelneuronen.
Deze hersencellen zorgen ervoor dat je gevoelens van anderen in je eigen brein nabootst. Je ziet dat
iemand keihard zijn kniestoot. En je grijpt automatisch zelf naar je knie .
Maar empathie alleen is niet voldoende voor het ontwikkelen van een volwassen moraliteit.
Opvoeding en onderwijs spelen daarin een belangrijke rol. Moraliteit is niet alleen aangeboren, maar
voor een belangrijk deel ook aangeleerd.
Frans de Waal heeft hier een interessant onderzoek naar gedaan. Hij gebruikte hier apen voor. Hij
kwam erachter dat apen op emotioneel en sociaal niveau in zekere zin moreel gedrag vertonen.
Waar ben jij op weg naar volwassenheid?
Dit vind ik een moeilijke vraag, want wat is volwassenheid? Is volwassenheid de leeftijd van 18 jaar?
Of verstaan we het vertonen van bepaald gedrag onder volwassenheid? En welk gedrag hoort er dan
bij een volwassene?
Wanneer je deze laatste vraag invult op internet krijg je eigenschappen als: Je houdt je agenda goed
bij, je schrijft duidelijk, je bent zelfverzekerd en een aantal andere eigenschappen. Betekent dit dat je
volwassen bent wanneer je deze eigenschappen bezit? Dat zou betekenen dat niemand de weg naar
volwassenheid ooit voltooid aangezien veel volwassenen deze eigenschappen ook nog niet bezitten.
