Anatomie 2:
Palpatie
2e BACHELOR REVALIDATIEWETENSCHAPPEN EN KINESITHERAPIE
ACADEMIEJAAR 2020-2021
, Spieren
SPIER REFERENTIEPUNTEN
m. rectus abdominis - Rib 5 – 7 (makkelijker vindbaar door eerst de tweede rib af te
tekenen en angulus sterni bij mannen)
- Processus xiphoideus (aftekenen met hoekje)
- Tuberculum pubicum ( niet aftekenen)
Anatomie: de oorsprong is breder dan de insertie
- O: ribkraakbeen van 5-7e rib + Processus xiphoideus
- I: symphysis pubica + tuberculum pubicum
de spier heeft een semilunair verloop waardoor de spier naar caudaal en iets mediaal verloopt
Visualisatie:
De linker- en rechterhelft worden gescheiden door: centraal verticaal peesgedeelte, de linea alba.
→ verloopt goed zichtbaar van craniaal tot aan de navel (umbilicus), waar ze het breedst is. Distaal
van de navel wordt ze steeds dunner.
→ deze is duidelijker te zien bij contractie van de spier
Als de p zich een beetje aanspant (door lichte flexie romp), kunnen we meestal drie intersectiones
tendineae palperen die de buiken verdelen.
- meest craniale direct caudaal vd processus xiphoideus
- meest caudale ter hoogte van de umbilicus
- middelste halfweg tussen de processus xiphoideus en de umbilicus
Als de p zijn benen buigt en zijn buikspier aanspant terwijl hij zij armen naar voren brengt en
uitademt en perst, dan zie je de spier nog duidelijker verschijnen.
Palpatie:
de spier is makkelijk te palperen, zeker bij contractie (wordt aangespannen bij flexie van de romp)
Differentiatie:
- Over rib 5 loopt ook de m. pectoralis major.
- De m. obliquus externus abdominis maakt mee het voorste blad blad en loopt van craniaal
naar caudaal en lateraal naar mediaal.
→ deze neemt ook oorsprong op de ribben, maar lateraal en komen dus niet in contact daar
- De m. obliquus internus abdomini loopt van de crista iliaca en het lig. inguinale naar craniaal
en mediaal. Ter hoogte van de spina iliaca lopen de vezels eerder dwars en onder de spina
iliaca verlopen ze meer naar schuin naar mediaal. Het maakt ook deel uit van de
rectusschede.
- M. Transversus abdominis: deze ligt onder de andere buikspieren en heeft een dwars verloop
→ gaat mee de bovenzijde van de aponeurose vormen
,m. obliquus externus - Rib 5 – 12
abdominis - Crista iliaca
- Tuberculum pubicum (niet aftekenen)
Anatomie:
- O: buitenzijde van de 5-12e rib (meer lateraal)
- I: voorste ⅔ van het labium externum van crista iliaca + tuberculum pubicum + symphysis
pubica + linea alba tot processus xiphoideus
(functie is contralaterale rotatie en ipsilaterale lateroflexie en bilateraal een flexie van de romp)
De spier heeft een schuin verloop van craniaal-lateraal naar caudaal-mediaal en maakt deel uit van
het voorste deel van de aponeurose van de rectusschede
Visualisatie:
→ benen buigen en het homolaterale hand naar de heterolaterale knie te brengen, kunnen we de
spierkopjes die zaagstansgewijs tussen de m. serratus anterior zitten, zien.
→ vragen tegen de therapeut zijn hand te duwen en in te ademen, zie je de m. serratus anterior
beter en meer naar ventraal de kopjes van de M. obliquus externus abdominis (kijk ook differentiatie)
Palpatie:
Op de ribben ( buiten de 5e en 12e rib door andere spieren)
Naast de rectus abdominis (onder de ribben)
- maar hier kan je niet differentiëren, want hier bevindt zich ook de M. obliquus internus en M.
transversus abdominis
Op de vrije rand die verloop van de 12e rib naar de crista iliaca, het voorste ⅔
Differentiatie:
- Over rib 5 loopt ook de M. pectoralis major (craniale kop van de obliquus externus wordt
bedekt).
- Maakt mee het voorste blad van de M. rectus abdominis uit. Deze ligt oppervlakkig en heeft
een verticaal verloop.
- De M. obliquus internus abdominis kan je ook boven de crista iliaca vinden in het trigonum
lumbale.
→ wordt gevormd door de laterale rand m. latissimus dorsi, met hoogste deel van de crista
iliaca en de voorste schuine rand gevormd door de caudale spierkoppen van M. obliquus
externus.
→ aftekenen van trigonum lumbale: vragen de p zijn arm naast zich te leggen in buiklig en
een adductie tegen weerstand uit te voeren, kan je boven de crista de M. latissimus dorsi
palperen. Als we dan vragen de homolaterale schouder in de tafel te duwen = heterolaterale
rotatie, kan je tussen rib 12 en de crista iliaca de rand van de m. obliquus externus abdominis
voelen.
Als je je vinger in het trigonum plaatst en de p vraagt zijn heterolaterale schouder in de tafel
te duwen, dan voel je contractie vd m. obliquus internus abdominis.
→ de M. obliquus internus abdominis wordt caudaal ook bedekt door het peesblad van de
externus
→ maken samen deel uit van de aponeurose van de rectusschede
- M. serratus anterior: bij een schuine rompflexie kan je zaagtandsgewijs de kopjes die tussen
de M. serratus anterior zitten voelen
→ indien je dit tegen weerstand doet (weerstand tegen lengterichting van arm die schuine
rompflexie doet) kan je lateraal de M. serratus anterior zien opspannen en meer lateraal de
M. obliquus externus abdominis
, m. tensor fascia latae - SIAS
- Trochanter major
- Articulatio genu laterale
- Tuberculum van Gerdy
Anatomie:
- O: SIAS
- I: voorste deel van de tractus iliotibialis, hoog ventraal en lateraal in dij
verloop: vertrekt van SIAS naar latero-distale richting
Visualisatie:
Visualisatie door het actief strekken van het been, terwijl een heupflexie en dan endorotatie (of
alternerend endo-exorotatie) + eventueel een abductie tegen weerstand
De spierbuik is nu goed te zien ( ventraal van de trochanter major) en kan gevolgd worden tot waar
hij aanhecht op de tractus iliotibialis.
Vragen we dan het been naar exorotatie te brengen dan wordt de pees van de m. sartorius
duidelijker en deze kan je verder volgen.
→ De trochanter major (insertieplaats vd mm. gluteus medius en minimus) draait dorsaal weg en in
deze stand is de spierspanning in de m. tensor fascia latae hoger dan in de m. gluteus medius.
Lateraal zien we de m. vastus lateralis.
De spier is bij een sprinter in startpositie ook goed zichtbaar omwille van zijn functie als stabilisator
van het bekken in dwarsrichting.
Palpatie:
De spier is goed palpabel aan de spierbuik en oorsprongspees ( hier zijn ze ook zichtbaar).
De spierbuik kan je volgen tot waar hij aanhecht op de tractus iliotibialis.
Differentiatie:
- M. Gluteus medius
- M. Vastus lateralis
→ deze is lateraal van de M. tensor fascia latae
- Trigonum femorale laterale (BAR)
→ Het trigonum femorale laterale heeft als top de SIAS, de laterale begrenzing is de m.
tensor fascia latae en de mediale begrenzing de m. sartorius. Als we de p vragen om het
been gestrekt te heffen en een kleine abductie uit te voeren dan zie je de pezen goed liggen.
Hiertussen voel je de m. rectus femoris.
m. sartorius - SIAS
- Condylus medialis, tibia
Anatomie:
- O: SIAS
- I: voorste teen van de pes anserinus
verloopt S-vormig van lateraal-craniaal naar mediaal-caudaal = de kleermakerszitspier
Visualisatie:
In zit of ruglig:
De spier wordt zichtbaar door een actieve flexie, abductie en exorotatie van de heup met de knie
gebogen (en nog beter tegen weerstand).
De spier is vooral goed zichtbaar in haar proximale gedeelte
Palpatie
2e BACHELOR REVALIDATIEWETENSCHAPPEN EN KINESITHERAPIE
ACADEMIEJAAR 2020-2021
, Spieren
SPIER REFERENTIEPUNTEN
m. rectus abdominis - Rib 5 – 7 (makkelijker vindbaar door eerst de tweede rib af te
tekenen en angulus sterni bij mannen)
- Processus xiphoideus (aftekenen met hoekje)
- Tuberculum pubicum ( niet aftekenen)
Anatomie: de oorsprong is breder dan de insertie
- O: ribkraakbeen van 5-7e rib + Processus xiphoideus
- I: symphysis pubica + tuberculum pubicum
de spier heeft een semilunair verloop waardoor de spier naar caudaal en iets mediaal verloopt
Visualisatie:
De linker- en rechterhelft worden gescheiden door: centraal verticaal peesgedeelte, de linea alba.
→ verloopt goed zichtbaar van craniaal tot aan de navel (umbilicus), waar ze het breedst is. Distaal
van de navel wordt ze steeds dunner.
→ deze is duidelijker te zien bij contractie van de spier
Als de p zich een beetje aanspant (door lichte flexie romp), kunnen we meestal drie intersectiones
tendineae palperen die de buiken verdelen.
- meest craniale direct caudaal vd processus xiphoideus
- meest caudale ter hoogte van de umbilicus
- middelste halfweg tussen de processus xiphoideus en de umbilicus
Als de p zijn benen buigt en zijn buikspier aanspant terwijl hij zij armen naar voren brengt en
uitademt en perst, dan zie je de spier nog duidelijker verschijnen.
Palpatie:
de spier is makkelijk te palperen, zeker bij contractie (wordt aangespannen bij flexie van de romp)
Differentiatie:
- Over rib 5 loopt ook de m. pectoralis major.
- De m. obliquus externus abdominis maakt mee het voorste blad blad en loopt van craniaal
naar caudaal en lateraal naar mediaal.
→ deze neemt ook oorsprong op de ribben, maar lateraal en komen dus niet in contact daar
- De m. obliquus internus abdomini loopt van de crista iliaca en het lig. inguinale naar craniaal
en mediaal. Ter hoogte van de spina iliaca lopen de vezels eerder dwars en onder de spina
iliaca verlopen ze meer naar schuin naar mediaal. Het maakt ook deel uit van de
rectusschede.
- M. Transversus abdominis: deze ligt onder de andere buikspieren en heeft een dwars verloop
→ gaat mee de bovenzijde van de aponeurose vormen
,m. obliquus externus - Rib 5 – 12
abdominis - Crista iliaca
- Tuberculum pubicum (niet aftekenen)
Anatomie:
- O: buitenzijde van de 5-12e rib (meer lateraal)
- I: voorste ⅔ van het labium externum van crista iliaca + tuberculum pubicum + symphysis
pubica + linea alba tot processus xiphoideus
(functie is contralaterale rotatie en ipsilaterale lateroflexie en bilateraal een flexie van de romp)
De spier heeft een schuin verloop van craniaal-lateraal naar caudaal-mediaal en maakt deel uit van
het voorste deel van de aponeurose van de rectusschede
Visualisatie:
→ benen buigen en het homolaterale hand naar de heterolaterale knie te brengen, kunnen we de
spierkopjes die zaagstansgewijs tussen de m. serratus anterior zitten, zien.
→ vragen tegen de therapeut zijn hand te duwen en in te ademen, zie je de m. serratus anterior
beter en meer naar ventraal de kopjes van de M. obliquus externus abdominis (kijk ook differentiatie)
Palpatie:
Op de ribben ( buiten de 5e en 12e rib door andere spieren)
Naast de rectus abdominis (onder de ribben)
- maar hier kan je niet differentiëren, want hier bevindt zich ook de M. obliquus internus en M.
transversus abdominis
Op de vrije rand die verloop van de 12e rib naar de crista iliaca, het voorste ⅔
Differentiatie:
- Over rib 5 loopt ook de M. pectoralis major (craniale kop van de obliquus externus wordt
bedekt).
- Maakt mee het voorste blad van de M. rectus abdominis uit. Deze ligt oppervlakkig en heeft
een verticaal verloop.
- De M. obliquus internus abdominis kan je ook boven de crista iliaca vinden in het trigonum
lumbale.
→ wordt gevormd door de laterale rand m. latissimus dorsi, met hoogste deel van de crista
iliaca en de voorste schuine rand gevormd door de caudale spierkoppen van M. obliquus
externus.
→ aftekenen van trigonum lumbale: vragen de p zijn arm naast zich te leggen in buiklig en
een adductie tegen weerstand uit te voeren, kan je boven de crista de M. latissimus dorsi
palperen. Als we dan vragen de homolaterale schouder in de tafel te duwen = heterolaterale
rotatie, kan je tussen rib 12 en de crista iliaca de rand van de m. obliquus externus abdominis
voelen.
Als je je vinger in het trigonum plaatst en de p vraagt zijn heterolaterale schouder in de tafel
te duwen, dan voel je contractie vd m. obliquus internus abdominis.
→ de M. obliquus internus abdominis wordt caudaal ook bedekt door het peesblad van de
externus
→ maken samen deel uit van de aponeurose van de rectusschede
- M. serratus anterior: bij een schuine rompflexie kan je zaagtandsgewijs de kopjes die tussen
de M. serratus anterior zitten voelen
→ indien je dit tegen weerstand doet (weerstand tegen lengterichting van arm die schuine
rompflexie doet) kan je lateraal de M. serratus anterior zien opspannen en meer lateraal de
M. obliquus externus abdominis
, m. tensor fascia latae - SIAS
- Trochanter major
- Articulatio genu laterale
- Tuberculum van Gerdy
Anatomie:
- O: SIAS
- I: voorste deel van de tractus iliotibialis, hoog ventraal en lateraal in dij
verloop: vertrekt van SIAS naar latero-distale richting
Visualisatie:
Visualisatie door het actief strekken van het been, terwijl een heupflexie en dan endorotatie (of
alternerend endo-exorotatie) + eventueel een abductie tegen weerstand
De spierbuik is nu goed te zien ( ventraal van de trochanter major) en kan gevolgd worden tot waar
hij aanhecht op de tractus iliotibialis.
Vragen we dan het been naar exorotatie te brengen dan wordt de pees van de m. sartorius
duidelijker en deze kan je verder volgen.
→ De trochanter major (insertieplaats vd mm. gluteus medius en minimus) draait dorsaal weg en in
deze stand is de spierspanning in de m. tensor fascia latae hoger dan in de m. gluteus medius.
Lateraal zien we de m. vastus lateralis.
De spier is bij een sprinter in startpositie ook goed zichtbaar omwille van zijn functie als stabilisator
van het bekken in dwarsrichting.
Palpatie:
De spier is goed palpabel aan de spierbuik en oorsprongspees ( hier zijn ze ook zichtbaar).
De spierbuik kan je volgen tot waar hij aanhecht op de tractus iliotibialis.
Differentiatie:
- M. Gluteus medius
- M. Vastus lateralis
→ deze is lateraal van de M. tensor fascia latae
- Trigonum femorale laterale (BAR)
→ Het trigonum femorale laterale heeft als top de SIAS, de laterale begrenzing is de m.
tensor fascia latae en de mediale begrenzing de m. sartorius. Als we de p vragen om het
been gestrekt te heffen en een kleine abductie uit te voeren dan zie je de pezen goed liggen.
Hiertussen voel je de m. rectus femoris.
m. sartorius - SIAS
- Condylus medialis, tibia
Anatomie:
- O: SIAS
- I: voorste teen van de pes anserinus
verloopt S-vormig van lateraal-craniaal naar mediaal-caudaal = de kleermakerszitspier
Visualisatie:
In zit of ruglig:
De spier wordt zichtbaar door een actieve flexie, abductie en exorotatie van de heup met de knie
gebogen (en nog beter tegen weerstand).
De spier is vooral goed zichtbaar in haar proximale gedeelte
