Hoofdstuk 5: Bronnen van energie
In 1959 werd bij Slochteren, in de provincie Groningen, een enorme hoeveelheid aardgas ontdekt in de bodem; uit
deze gasbel veel aardgas gewonnen.
Doordat het gas in poriën van gesteente in de bodem zit opgesloten, zakt de bodem door de winning
schoksgewijs in, wat tot aardbevingen en verzakkingen heeft geleid.
Daarnaast komen bij verbrandingen aardgas broeikasgassen vrij, die bijdragen aan het versterkt broeikaseffect en
daarmee klimaatverandering veroorzaken.
5.1 Energieverbruik in Nederland
Energie is de kracht die nodig is om iet te laten werken; komt voort ui verschillende energiebronnen.
In Nederland fossiele energiebronnen als aardgas, aardolie en steenkool.
5.2 Soorten energie
De energiebronnen aardolie, aardgas en steenkool zijn diep onder de grond ontstaan nadat plantenresten en
plankton miljoenen jaren onder verschillende sedimenten bedekt zijn geweest: fossiele brandstoffen.
Nadelen: verbruik sneller dan vorming, CO 2 en luchtvervuiling.
Kernenergie wordt opgewekt uit uranium en plutonium; bij het splijten van de kernen van atomen is nauwelijks
sprake van luchtvervuiling.
Nadelen: afval is gedurende tienduizenden jaren schadelijk voor mens en dier; eeuwig opgeborgen.
Andere alternatieven voor fossiele brandstoffen worden duurzame energiebronnen genoemd: hernieuwbare
bronnen zonder uitstoot van (extra) broeikasgassen, als zonne- en windenergie en waterkrachtcentrale.
Bij waterkracht wordt een turbine aangedreven met de kracht van water (stuwmeer).
Bij aardwarmte wordt gebruikgemaakt van de warmte die diep in de aarde aanwezig is.
Zodra de infrastructuur is aangelegd, is duurzame energie een redelijk goedkope vorm van energie; opstartkosten
hoog vanwege investeringen in materiaal en innovatie.
Verbranding van biomassa is veel minder efficiënt dan die van aardgas; soms gewassen verbouwd met
consequenties voor de voedselprijzen en kappen van bossen.
5.3 Waar zie je dit in Nederland? En waarom daar?
Het Nederlandse aardgas wordt vooral in het noordoosten van ons land gewonnen, met name in Groningen; aardgas
is ontstaat uit een laag steenkool die op ongeveer 4km diepte ligt.
Daarbovenop ligt zandsteen, en het aardgas heeft zich in de poriën hiervan opgehoopt; omdat het zo licht
is, beweegt het naar boven, totdat het op een ondoordringbare zoutlaag stuit.
Wanneer men door die zoutlaag dringt, is het aardgas bereikbaar.
In Zuid-Limburg zijn ruim honderd jaar lang steenkoolmijnen geëxploiteerd, maar de laatste mijnen zijn begin jaren
70 van de vorige eeuw gesloten.
De steenkoollaag waaruit de steenkool werd gewonnen, ligt in andere delen van Nederland een paar km
diep, maar door opheffing in Limburg veel dichter aan de oppervlakte.
Behalve de aardgasvelden in Noord-Nederland heeft ons land maar een kleine energieproductie uit fossiele bronne.
Nederland heeft één kerncentrale, bij het Zeeuwse Borssele; 1% energieverbruik.
Duurzame energiebronnen zijn vaak veel kleinschaliger en dikwijls te vinden in je eigen omgeving; zonnepanelen,
windmolens, etc.
5.4 Energieproductie en -consumptie wereldwijd
De energieproductie in de wereld laat een redelijk complex beeld zien; sommige energiebronnen zijn specifiek/ plek.
In 1959 werd bij Slochteren, in de provincie Groningen, een enorme hoeveelheid aardgas ontdekt in de bodem; uit
deze gasbel veel aardgas gewonnen.
Doordat het gas in poriën van gesteente in de bodem zit opgesloten, zakt de bodem door de winning
schoksgewijs in, wat tot aardbevingen en verzakkingen heeft geleid.
Daarnaast komen bij verbrandingen aardgas broeikasgassen vrij, die bijdragen aan het versterkt broeikaseffect en
daarmee klimaatverandering veroorzaken.
5.1 Energieverbruik in Nederland
Energie is de kracht die nodig is om iet te laten werken; komt voort ui verschillende energiebronnen.
In Nederland fossiele energiebronnen als aardgas, aardolie en steenkool.
5.2 Soorten energie
De energiebronnen aardolie, aardgas en steenkool zijn diep onder de grond ontstaan nadat plantenresten en
plankton miljoenen jaren onder verschillende sedimenten bedekt zijn geweest: fossiele brandstoffen.
Nadelen: verbruik sneller dan vorming, CO 2 en luchtvervuiling.
Kernenergie wordt opgewekt uit uranium en plutonium; bij het splijten van de kernen van atomen is nauwelijks
sprake van luchtvervuiling.
Nadelen: afval is gedurende tienduizenden jaren schadelijk voor mens en dier; eeuwig opgeborgen.
Andere alternatieven voor fossiele brandstoffen worden duurzame energiebronnen genoemd: hernieuwbare
bronnen zonder uitstoot van (extra) broeikasgassen, als zonne- en windenergie en waterkrachtcentrale.
Bij waterkracht wordt een turbine aangedreven met de kracht van water (stuwmeer).
Bij aardwarmte wordt gebruikgemaakt van de warmte die diep in de aarde aanwezig is.
Zodra de infrastructuur is aangelegd, is duurzame energie een redelijk goedkope vorm van energie; opstartkosten
hoog vanwege investeringen in materiaal en innovatie.
Verbranding van biomassa is veel minder efficiënt dan die van aardgas; soms gewassen verbouwd met
consequenties voor de voedselprijzen en kappen van bossen.
5.3 Waar zie je dit in Nederland? En waarom daar?
Het Nederlandse aardgas wordt vooral in het noordoosten van ons land gewonnen, met name in Groningen; aardgas
is ontstaat uit een laag steenkool die op ongeveer 4km diepte ligt.
Daarbovenop ligt zandsteen, en het aardgas heeft zich in de poriën hiervan opgehoopt; omdat het zo licht
is, beweegt het naar boven, totdat het op een ondoordringbare zoutlaag stuit.
Wanneer men door die zoutlaag dringt, is het aardgas bereikbaar.
In Zuid-Limburg zijn ruim honderd jaar lang steenkoolmijnen geëxploiteerd, maar de laatste mijnen zijn begin jaren
70 van de vorige eeuw gesloten.
De steenkoollaag waaruit de steenkool werd gewonnen, ligt in andere delen van Nederland een paar km
diep, maar door opheffing in Limburg veel dichter aan de oppervlakte.
Behalve de aardgasvelden in Noord-Nederland heeft ons land maar een kleine energieproductie uit fossiele bronne.
Nederland heeft één kerncentrale, bij het Zeeuwse Borssele; 1% energieverbruik.
Duurzame energiebronnen zijn vaak veel kleinschaliger en dikwijls te vinden in je eigen omgeving; zonnepanelen,
windmolens, etc.
5.4 Energieproductie en -consumptie wereldwijd
De energieproductie in de wereld laat een redelijk complex beeld zien; sommige energiebronnen zijn specifiek/ plek.
