Aardrijkskunde H2 samenvatting
2.1 de opbouw van de aarde
Grootste deel aardkorst is oceaanbodem
Oceanische korst bestaat voornamelijk uit basalt
Continentale korst bestaat voornamelijk uit graniet
Basalt is zwaarder dan graniet waardoor het dieper wegzakt
in de aarde
Midoceanische rug is een ondiep gebied in de oceaan
Diepzeetroggen zijn extreem diepe gebieden in de oceaan
Het gesteente in de aardkorst is lichter dan dat in de
aardmantel waardoor het drijft, de oceanische korst is
dunner dan de continentale korst
Het gesteente in de aardmantel wordt vanuit de aardkern verwarmt. Het gesteente komt
dan in beweging om de warmte kwijt te kunnen. Deze aardmantel is niet vloeibaar doordat
het smeltpunt stijgt door de hoge druk. Het gesteente beweegt wel. Dit noemen we
convectiestromen. Er is wel een gedeelte in de buut van het aardoppervlak dat gesmolten is:
de asthenosfeer. Al het vaste gesteente hierboven is de lithosfeer. De kern van de aarde
zendt warmte uit omdat deze radioactief is, binnenste is vast, buitenste is vloeibaar.
2.2 platentektoniek
Convergente beweging: platen bewegen naar elkaar toe, zwaardere plaat (oceanisch) duikt
naar onder (subductie), ontstaan diepzeetroggen.
Divergente beweging: platen bewegen uit elkaar. Ontstaan scheur in de aardkorst die wordt
opgevuld met lava dat stolt. Ontstaan midoceanische rug (spreidingszone)
Transforme beweging: platen bewegen langs elkaar. Tegengestelde richting of zelfde richting
met verschillende snelheden.
Bij een midoceanische rug groeien platen aan en in een subductiezone smelten platen weg.
De oceaanbodem wordt dus gerecycled terwijl de continentale bodem blijft bestaan en zelfs
aangroeit door gesmolten basalt met water dat een lichter gesteente vormt.
Vroeger vormden alle continenten samen een groot continent, Pangea. Men gaat er nu van
uit dat deze continenten op den duur weer naar elkaar toe gaan bewegen.
2.3 vulkanisme
Bij een midoceanische rug vinden “erupties” plaats, door de lange opening komt magma dat
vloeibaar wordt als de druk weg valt. Dit zijn effusieve erupties die heel rustig verlopen. Het
magma stolt snel door het water en basalt ontstaat.
In subductiezones ontstaan explosieve erupties. Dit komt door de andere samenstelling van
het magma dat bestaat uit basalt zeewater en resten sediment. Dit hoopt zich op in de
magmakamer van een vulkaan omdat het stroperig is kan het de kraterpijp blokkeren wat
betekent dat er meer druk nodig is, als er genoeg druk is vindt er een explosieve uitbarsting
plaats. Uitstromend magma wordt lava genoemd. Het materiaal dat de lucht in geslingerd
wordt heet pyrolastica. Hierdoor ontstaat een vulkaan kegel, dit heet dan een stratovulkaan.
2.1 de opbouw van de aarde
Grootste deel aardkorst is oceaanbodem
Oceanische korst bestaat voornamelijk uit basalt
Continentale korst bestaat voornamelijk uit graniet
Basalt is zwaarder dan graniet waardoor het dieper wegzakt
in de aarde
Midoceanische rug is een ondiep gebied in de oceaan
Diepzeetroggen zijn extreem diepe gebieden in de oceaan
Het gesteente in de aardkorst is lichter dan dat in de
aardmantel waardoor het drijft, de oceanische korst is
dunner dan de continentale korst
Het gesteente in de aardmantel wordt vanuit de aardkern verwarmt. Het gesteente komt
dan in beweging om de warmte kwijt te kunnen. Deze aardmantel is niet vloeibaar doordat
het smeltpunt stijgt door de hoge druk. Het gesteente beweegt wel. Dit noemen we
convectiestromen. Er is wel een gedeelte in de buut van het aardoppervlak dat gesmolten is:
de asthenosfeer. Al het vaste gesteente hierboven is de lithosfeer. De kern van de aarde
zendt warmte uit omdat deze radioactief is, binnenste is vast, buitenste is vloeibaar.
2.2 platentektoniek
Convergente beweging: platen bewegen naar elkaar toe, zwaardere plaat (oceanisch) duikt
naar onder (subductie), ontstaan diepzeetroggen.
Divergente beweging: platen bewegen uit elkaar. Ontstaan scheur in de aardkorst die wordt
opgevuld met lava dat stolt. Ontstaan midoceanische rug (spreidingszone)
Transforme beweging: platen bewegen langs elkaar. Tegengestelde richting of zelfde richting
met verschillende snelheden.
Bij een midoceanische rug groeien platen aan en in een subductiezone smelten platen weg.
De oceaanbodem wordt dus gerecycled terwijl de continentale bodem blijft bestaan en zelfs
aangroeit door gesmolten basalt met water dat een lichter gesteente vormt.
Vroeger vormden alle continenten samen een groot continent, Pangea. Men gaat er nu van
uit dat deze continenten op den duur weer naar elkaar toe gaan bewegen.
2.3 vulkanisme
Bij een midoceanische rug vinden “erupties” plaats, door de lange opening komt magma dat
vloeibaar wordt als de druk weg valt. Dit zijn effusieve erupties die heel rustig verlopen. Het
magma stolt snel door het water en basalt ontstaat.
In subductiezones ontstaan explosieve erupties. Dit komt door de andere samenstelling van
het magma dat bestaat uit basalt zeewater en resten sediment. Dit hoopt zich op in de
magmakamer van een vulkaan omdat het stroperig is kan het de kraterpijp blokkeren wat
betekent dat er meer druk nodig is, als er genoeg druk is vindt er een explosieve uitbarsting
plaats. Uitstromend magma wordt lava genoemd. Het materiaal dat de lucht in geslingerd
wordt heet pyrolastica. Hierdoor ontstaat een vulkaan kegel, dit heet dan een stratovulkaan.
