Samenvatting ‘Waarom De Wereld Niet Naar De Knoppen Gaat’ – Maarten Boudry
INLEIDING
Welke stelling is juist?
1) Er is ontzettend veel ellende in de wereld.
2) Nooit eerder was er zo weinig ellende in de wereld als vandaag.
Beide zijn juist. Er is nog steeds veel ellende in de wereld (armoede, genocide, oorlogen,
pandemieën,…), maar als we de cijfers van nu vergelijken met die van vroeger is de ellende
ontzettend veel gedaald in aantallen.
Begin van deze verandering? Vanaf 1800.
Waarom vanaf dan? De Verlichting (industrialisatie, veel innovaties, kennis van de
wetenschap ging omhoog,…).
- Als we zoveel vooruitgaan, waarom lijkt het dan niet zo? De media bericht enkel over alles
wat verkeerd gaat in de wereld want slecht nieuws verkoopt beter. Hierdoor valt positieve
vooruitgang minder op, maar die is er wel degelijk.
- Waarom is doemdenken schadelijk? Het leidt tot fatalisme en cynisme. Ook dreigt het
zichzelf in vervulling te brengen (self-fulfilling prophecy).
4 soorten critici van het vooruitgangsdenken:
1. Nostalgische pessimisten
Zijn van mening dat vroeger alles beter was en dat het nu steeds bergaf gaat met de
wereld.
2. ‘Wachtmaar-school’
Nu gaat het beter dan vroeger, maar dat zal niet zo blijven en opeens zal alles heel
slecht aflopen.
3. Cyclische pessimisten
Geloven dat periodes van welvaart in een cyclus voorkomen. Nu gaat het nog goed in
de wereld, maar dat zal niet zo blijven want volgens de cyclus moet het na deze
periode weer slecht gaan.
4. Tredmolendenkers
Erkennen de objectieve maatstaven van vooruitgang (statistieken etc.), maar geloven
dat we toch geen vorderingen hebben gemaakt.
- Effectieve altruïsten: Gebruiken de beste methodes van de wetenschap en de verlichting
om de overblijvende ellende in de wereld te verdringen.
HS 1: Waarom iedereen gelooft dat het bergaf gaat met de wereld. De wortels van
, het hedendaagse pessimisme
- Tot 1800 was er enkel een hoop miserie in de wereld.
In 1820 komen er heel wat mensen bij, toch daalt de armoede.
Enkele cijfers:
1950: 2 miljard mensen waarvan 72% in armoede leeft.
2000: 6 miljard mensen waarvan 30% in armoede leeft.
2022: 8 miljard mensen waarvan 8% in armoede leeft.
De armoede daalt niet enkel in procent, maar ook in absolute aantallen.
Dezelfde trend voor de kindersterfte (blijft maar dalen) en is omgekeerd voor de
levensverwachting (blijft maar stijgen).
Mensen hebben een zeer slechte kennis over deze vooruitgang.
Velen denken dat het slechter gaat in de wereld dan daadwerkelijk zo is. Dit komt omdat
slecht nieuws meer in de kijker komt dan goed nieuws.
We doen wel aan persoonlijk optimisme. Volgens neurowetenschapper Sharot zijn
mensen geneigd optimistisch te denken over hun persoonlijke toekomst en pessimistisch
over de toekomst van de samenleving.
De wet van de onzichtbaarheid van de vooruitgang:
Vooruitgang loopt langzaam en geruisloos terwijl achteruitgang in 1 klap gebeurt en meteen
opvalt.
Nog een verklaring waarom we de vooruitgang in de wereld niet goed inschatten.
Rampen zijn beter afgebakend in ruimte en tijd terwijl vooruitgang meestal geleidelijke
en systematische processen zijn.
De wet van de snelheid van slecht nieuws:
Hoe goed het ook gaat met de wereld, het slechte nieuws waarover wel nog te berichten
valt, reist snel genoeg om elke dag tijdig kranten over de hele wereld te vullen.
Vroeger was er veel meer ellende, maar dit kwamen we (bijna) nooit of heel laat te
weten. Met de opkomst van het internet en massamedia is dit verandert. Als er aan de
andere kant van de wereld iets ernstigs gebeurt zullen wij dat binnen enkele minuten al
weten.
Slecht werkt beter dan goed:
Negatieve prikkels vallen sneller op, maken meer indruk en worden beter onthouden.
Verhoogde gevoeligheid:
We leven in tijden van veel welvaart en spoed en hebben onze standaarden opgekrikt. We
worden veeleisender en gevoeliger voor misstanden en zullen veel meer verontwaardigend
reageren als er dan eens iets slecht loopt.
Hoe zeldzamer geweld wordt, hoe minder we het kunnen verdragen.
INLEIDING
Welke stelling is juist?
1) Er is ontzettend veel ellende in de wereld.
2) Nooit eerder was er zo weinig ellende in de wereld als vandaag.
Beide zijn juist. Er is nog steeds veel ellende in de wereld (armoede, genocide, oorlogen,
pandemieën,…), maar als we de cijfers van nu vergelijken met die van vroeger is de ellende
ontzettend veel gedaald in aantallen.
Begin van deze verandering? Vanaf 1800.
Waarom vanaf dan? De Verlichting (industrialisatie, veel innovaties, kennis van de
wetenschap ging omhoog,…).
- Als we zoveel vooruitgaan, waarom lijkt het dan niet zo? De media bericht enkel over alles
wat verkeerd gaat in de wereld want slecht nieuws verkoopt beter. Hierdoor valt positieve
vooruitgang minder op, maar die is er wel degelijk.
- Waarom is doemdenken schadelijk? Het leidt tot fatalisme en cynisme. Ook dreigt het
zichzelf in vervulling te brengen (self-fulfilling prophecy).
4 soorten critici van het vooruitgangsdenken:
1. Nostalgische pessimisten
Zijn van mening dat vroeger alles beter was en dat het nu steeds bergaf gaat met de
wereld.
2. ‘Wachtmaar-school’
Nu gaat het beter dan vroeger, maar dat zal niet zo blijven en opeens zal alles heel
slecht aflopen.
3. Cyclische pessimisten
Geloven dat periodes van welvaart in een cyclus voorkomen. Nu gaat het nog goed in
de wereld, maar dat zal niet zo blijven want volgens de cyclus moet het na deze
periode weer slecht gaan.
4. Tredmolendenkers
Erkennen de objectieve maatstaven van vooruitgang (statistieken etc.), maar geloven
dat we toch geen vorderingen hebben gemaakt.
- Effectieve altruïsten: Gebruiken de beste methodes van de wetenschap en de verlichting
om de overblijvende ellende in de wereld te verdringen.
HS 1: Waarom iedereen gelooft dat het bergaf gaat met de wereld. De wortels van
, het hedendaagse pessimisme
- Tot 1800 was er enkel een hoop miserie in de wereld.
In 1820 komen er heel wat mensen bij, toch daalt de armoede.
Enkele cijfers:
1950: 2 miljard mensen waarvan 72% in armoede leeft.
2000: 6 miljard mensen waarvan 30% in armoede leeft.
2022: 8 miljard mensen waarvan 8% in armoede leeft.
De armoede daalt niet enkel in procent, maar ook in absolute aantallen.
Dezelfde trend voor de kindersterfte (blijft maar dalen) en is omgekeerd voor de
levensverwachting (blijft maar stijgen).
Mensen hebben een zeer slechte kennis over deze vooruitgang.
Velen denken dat het slechter gaat in de wereld dan daadwerkelijk zo is. Dit komt omdat
slecht nieuws meer in de kijker komt dan goed nieuws.
We doen wel aan persoonlijk optimisme. Volgens neurowetenschapper Sharot zijn
mensen geneigd optimistisch te denken over hun persoonlijke toekomst en pessimistisch
over de toekomst van de samenleving.
De wet van de onzichtbaarheid van de vooruitgang:
Vooruitgang loopt langzaam en geruisloos terwijl achteruitgang in 1 klap gebeurt en meteen
opvalt.
Nog een verklaring waarom we de vooruitgang in de wereld niet goed inschatten.
Rampen zijn beter afgebakend in ruimte en tijd terwijl vooruitgang meestal geleidelijke
en systematische processen zijn.
De wet van de snelheid van slecht nieuws:
Hoe goed het ook gaat met de wereld, het slechte nieuws waarover wel nog te berichten
valt, reist snel genoeg om elke dag tijdig kranten over de hele wereld te vullen.
Vroeger was er veel meer ellende, maar dit kwamen we (bijna) nooit of heel laat te
weten. Met de opkomst van het internet en massamedia is dit verandert. Als er aan de
andere kant van de wereld iets ernstigs gebeurt zullen wij dat binnen enkele minuten al
weten.
Slecht werkt beter dan goed:
Negatieve prikkels vallen sneller op, maken meer indruk en worden beter onthouden.
Verhoogde gevoeligheid:
We leven in tijden van veel welvaart en spoed en hebben onze standaarden opgekrikt. We
worden veeleisender en gevoeliger voor misstanden en zullen veel meer verontwaardigend
reageren als er dan eens iets slecht loopt.
Hoe zeldzamer geweld wordt, hoe minder we het kunnen verdragen.
