HOOFDSTUK 4: DE STRUCTUURGERICHTE BENADERING
4.1. ONTSTAAN VAN DE STRUCTUURGERICHTE BENADERING
Structurele gezinstherapie door Salvador Minuchin
ð Geïnspireerd door structuralisme
ð Geïnspireerd door Palo Alto School ~ AST
Ontwikkelde theorieën in New York
ð Werkte in getto’s met jongeren & hun gezinnen à individuele & residentiële aanpak werkte n- bij
deze kinderen
4.1.1. INVITING THE FAMILY DANCE
Als hulpverlener kan je n- losstaan vh gezin
ð Een stuk deel uitmaken vh systeem = inviting the family dance
ð Basispassen aanleren -> pas iets veranderen als je een beetje meedanst
Als je ingevoegd bent kan je een verandering inbrengen i/h systeem
Structurele therapie = actiegericht
® Therapeut gaat stukje meedoen & gebruikt zichzelf om het te veranderen
® Als de therapeut de verandering aanbrengt, gaat het verder ook zo blijven
® Probleemgericht & oplossingsgericht
4.2. 3 SLEUTELBEGRIPPEN: PROCES, STRUCTUUR & FUNCTIE
4.2.1. HET PROCES
Structurele benadering werkt met het proces ve zitting & minder met wat gezegd w-
à ‘laat eens zien’: gemakkelijker tot structurele formulering v probleem dan wnr er enkel aandacht is
voor verbale interacties & inhoudelijke aspecten ervan
Dat 2 gezinsleden overleggen en hoe ze dat doen is vaak !!! dan waarover ze het hebben
® Kijken naar wat gebeurd in gezin
® Functie van leden in gezin
® Spontane dingen bij een sessie
Functioneren ve gezin vaak beter kan achterhalen als je observeert op een onbewaakt ogenblik
4.2.2. STRUCTUUR & FUNCTIE
Structuur = de basisregels die tot uiting komen in de transactiepatronen van de gezinsleden rond een
bepaalde functie
ð Verklaringsmodel, werkhypothese (acties/reacties v gezin begrijpen); momentopname
Functies = verschillende terreinen waarop het gezin een bepaalde opdracht uitvoert ten behoeve van het
geheel of ten behoeve van één of enkele gezinsleden
bv: het opvoeden van kinderen, het zorgen voor voldoende inkomen, bescherming, …
Verschillende functies w- waargemaakr in concrete/ praktische acties & interacties
ð Transactiepatronen kennen -> kennen v onderliggende structuur sociaal systeem
26
GEZINS- EN CONTEXTBEGELEIDING | 2DE BACHELOR ORTHOPEDAGOGIE
, Elk gezin heeft bepaald repertoire van structuren
® Structuren wisselen afhankelijk vd gezinsfunctie
® Structuur kan snel veranderen
® Beschrijving vd structuur = momentopname
Structurele hv à probeert interacties te observeren bij de gezinsfunctie waarin het probleem zich
voordoet
In een gezin = alternatieve structuren mogelijk à neiging zich vast te houden aan bepaalde
voorkeurinteractiepatronen
ð Basis- of dominante structuur = uiting v voorkeurinteractiepatronen & zorgen voor
voorspelbaarheid à !!! basiszekerheid (noodzakelijk vr ontplooiing vd gezinsleden)
Regelmatige veranderende eisen à voorkeurinteractiepatroon wijzigen
ð Nood aan voldoende soepelheid om weerstanden tegen verandering te overwinnen
Problemen:
® Te rigide: er kan niet van de voorkeurspatronen afgeweken worden
® Te flexibel: er w- teveel vd voorkeurspatronen afgeweken
!!! hulpverlener mag structuur NIET als realiteit beschouwen
4.3. DE GEZINSSTRUCTUUR EN PATHOLOGIE
4.3.1. GEZINSSTRUCTUUR BESCHRIJFT GEEN PATHOLOGIE
Ve gezinsstructuur kan men NIET zeggen of die functioneel, dysfunctioneel, normaal of pathologisch is
Mogelijke dysfunctie in het al dan n- adequaat zijn van een bepaalde structuur om een gezinsfunctie naar
behoren uit te oefenen in een welbepaalde context
ð Structuur dient bekeken te w- in relatie tot epaalde context, een bepaalde fase id ontwikkeling vh
gezin, een bepaald systeem
!!! als we praten over een dysfunctionele structuur/ interactiepatroon dan is het steeds in reatie tot een
bepaalde functie in een specifieke context
Dysfunctionele gezinsstructuur betekent NIET dat de gezinsleden gestoord zijn
ð Normale mensen kunnen samen een dysfunctioneel gezin vormen
4.3.2. GEZINSSTRUCTUUR VEROORZAAKT GEEN PATHOLOGIE
Denken in lineair causale termen -> gezinsstructuur als oorzaak vd pathologie bij kind
ð MISVERSTAND
Minuchin: het gezin mag n- als oorzaak van de problemen beschouwd w-
ð Wel dat het een onderdeel is van complexe interacties
!!! Circulaire visie = wijze waarop het gezin functioneert houdt problemen in stand, maar tegelijk heeft
dat probleem een even grote invloed op het gezinsfunctioneren
Netwerk v op elkaar ingrijpende interacties waarin relevantie vh begrip causaliteit vanzelf verdwijnt
27
GEZINS- EN CONTEXTBEGELEIDING | 2DE BACHELOR ORTHOPEDAGOGIE
4.1. ONTSTAAN VAN DE STRUCTUURGERICHTE BENADERING
Structurele gezinstherapie door Salvador Minuchin
ð Geïnspireerd door structuralisme
ð Geïnspireerd door Palo Alto School ~ AST
Ontwikkelde theorieën in New York
ð Werkte in getto’s met jongeren & hun gezinnen à individuele & residentiële aanpak werkte n- bij
deze kinderen
4.1.1. INVITING THE FAMILY DANCE
Als hulpverlener kan je n- losstaan vh gezin
ð Een stuk deel uitmaken vh systeem = inviting the family dance
ð Basispassen aanleren -> pas iets veranderen als je een beetje meedanst
Als je ingevoegd bent kan je een verandering inbrengen i/h systeem
Structurele therapie = actiegericht
® Therapeut gaat stukje meedoen & gebruikt zichzelf om het te veranderen
® Als de therapeut de verandering aanbrengt, gaat het verder ook zo blijven
® Probleemgericht & oplossingsgericht
4.2. 3 SLEUTELBEGRIPPEN: PROCES, STRUCTUUR & FUNCTIE
4.2.1. HET PROCES
Structurele benadering werkt met het proces ve zitting & minder met wat gezegd w-
à ‘laat eens zien’: gemakkelijker tot structurele formulering v probleem dan wnr er enkel aandacht is
voor verbale interacties & inhoudelijke aspecten ervan
Dat 2 gezinsleden overleggen en hoe ze dat doen is vaak !!! dan waarover ze het hebben
® Kijken naar wat gebeurd in gezin
® Functie van leden in gezin
® Spontane dingen bij een sessie
Functioneren ve gezin vaak beter kan achterhalen als je observeert op een onbewaakt ogenblik
4.2.2. STRUCTUUR & FUNCTIE
Structuur = de basisregels die tot uiting komen in de transactiepatronen van de gezinsleden rond een
bepaalde functie
ð Verklaringsmodel, werkhypothese (acties/reacties v gezin begrijpen); momentopname
Functies = verschillende terreinen waarop het gezin een bepaalde opdracht uitvoert ten behoeve van het
geheel of ten behoeve van één of enkele gezinsleden
bv: het opvoeden van kinderen, het zorgen voor voldoende inkomen, bescherming, …
Verschillende functies w- waargemaakr in concrete/ praktische acties & interacties
ð Transactiepatronen kennen -> kennen v onderliggende structuur sociaal systeem
26
GEZINS- EN CONTEXTBEGELEIDING | 2DE BACHELOR ORTHOPEDAGOGIE
, Elk gezin heeft bepaald repertoire van structuren
® Structuren wisselen afhankelijk vd gezinsfunctie
® Structuur kan snel veranderen
® Beschrijving vd structuur = momentopname
Structurele hv à probeert interacties te observeren bij de gezinsfunctie waarin het probleem zich
voordoet
In een gezin = alternatieve structuren mogelijk à neiging zich vast te houden aan bepaalde
voorkeurinteractiepatronen
ð Basis- of dominante structuur = uiting v voorkeurinteractiepatronen & zorgen voor
voorspelbaarheid à !!! basiszekerheid (noodzakelijk vr ontplooiing vd gezinsleden)
Regelmatige veranderende eisen à voorkeurinteractiepatroon wijzigen
ð Nood aan voldoende soepelheid om weerstanden tegen verandering te overwinnen
Problemen:
® Te rigide: er kan niet van de voorkeurspatronen afgeweken worden
® Te flexibel: er w- teveel vd voorkeurspatronen afgeweken
!!! hulpverlener mag structuur NIET als realiteit beschouwen
4.3. DE GEZINSSTRUCTUUR EN PATHOLOGIE
4.3.1. GEZINSSTRUCTUUR BESCHRIJFT GEEN PATHOLOGIE
Ve gezinsstructuur kan men NIET zeggen of die functioneel, dysfunctioneel, normaal of pathologisch is
Mogelijke dysfunctie in het al dan n- adequaat zijn van een bepaalde structuur om een gezinsfunctie naar
behoren uit te oefenen in een welbepaalde context
ð Structuur dient bekeken te w- in relatie tot epaalde context, een bepaalde fase id ontwikkeling vh
gezin, een bepaald systeem
!!! als we praten over een dysfunctionele structuur/ interactiepatroon dan is het steeds in reatie tot een
bepaalde functie in een specifieke context
Dysfunctionele gezinsstructuur betekent NIET dat de gezinsleden gestoord zijn
ð Normale mensen kunnen samen een dysfunctioneel gezin vormen
4.3.2. GEZINSSTRUCTUUR VEROORZAAKT GEEN PATHOLOGIE
Denken in lineair causale termen -> gezinsstructuur als oorzaak vd pathologie bij kind
ð MISVERSTAND
Minuchin: het gezin mag n- als oorzaak van de problemen beschouwd w-
ð Wel dat het een onderdeel is van complexe interacties
!!! Circulaire visie = wijze waarop het gezin functioneert houdt problemen in stand, maar tegelijk heeft
dat probleem een even grote invloed op het gezinsfunctioneren
Netwerk v op elkaar ingrijpende interacties waarin relevantie vh begrip causaliteit vanzelf verdwijnt
27
GEZINS- EN CONTEXTBEGELEIDING | 2DE BACHELOR ORTHOPEDAGOGIE
