Psychologie: Hoofdstuk 3
Het geheugen
o Betrouwbaarheid van ons geheugen
o Ons geheugen is niet altijd betrouwbaar
VB: Steve Titus
Werd als dader gezien van een verkrachting, want zijn auto en
uiterlijk leken op de dader
Hij werd schuldig verklaard en werd ten onrechte in de
gevangenis gezet
Doet zijn verhaal aan een journalist, deze gaat te werk en vindt
de echte dader
Hij heeft veel woede ontwikkeld in de cel, zijn vrouw wilt
scheiden want ze kan niet met al deze woede om
Hij sterft later aan een stress gerelateerde hartaanval
o Het onderzoek naar valse herinneringen. Mensen kunnen hun herinneringen
sturen en zijn hier sterk van overtuigd. Soms laten we de herinneringen
sturen door bepaalde suggesties en/of situaties
VB: “weet je niet nog dat, …” en dit ga je zo aanpassen in je
herinneringen
Resultaat o.b.v. dit onderzoek -> ons geheugen is geen harde schijf!
Ons geheugen is zoals Wikipedia -> de informatie die opgeslagen is
kan door jou of andere gewijzigd worden.
Het driefasenmodel
o We hebben drie delen in ons geheugen:
o Zintuiglijke geheugen
o Korttermijngeheugen
o Langtermijngeheugen
Het zintuiglijk (sensorisch) geheugen
o Bestaat uit 2 delen:
o Iconisch
o Echoïsch
o Prikkels blijven slechts een fractie van een seconde aanwezig vooraleer ze, al of niet,
naar het KTG worden gestuurd.
o Tijd: zeer beperkt -> 0,25 à 2 seconden
o Selectieve aandacht voor overdracht van stimuli naar KTG
o Afhankelijk van behoefte aan informatie en opvallendheid van stimuli
o Filter -> verzwakken van niet belangrijk/relevante stimuli
, Kortt ermijngeheugen of werkgeheugen
o Ontvangt waarnemingen die binnenkomen via zintuigelijk geheugen
o = werkgeheugen -> we bewerken informatie, geven er betekenis aan
o 2 kenmerken:
o Beperkte capaciteit:
Beperkt aantal elementen 5 à 7
o Beperkte tijd:
Vasthouden informatie in KTG duurt niet lang +/- 30 seconden
o Te beschouwen als een tijdelijk opslagsysteem voor informatie. De informatie die
daarin terechtkomt, is afhankelijk van onze waarnemingen
o Voortdurende blootstelling aan stimuli -> worden niet allemaal opgenomen en
bewerkt door beperkte opnamecapaciteit moeten selecteren
Lange termijngeheugen
o Onbeperkte opname- en opslagcapaciteit
o Informatie kan op 3 manieren worden opgeslagen
o Verbale code: symbolen -> woorden, betekenissen, categorieën, getallen
o Sensorische code: visuele beelden, geluiden, geuren, …
o Motorische code: bewegingen -> eenmaal het de vaardigheid bezit en het
heeft geautomatiseerd, hoeft het die niet meer bewust uit het LTG op te
halen
VB: zwemmen, fietsen, …
o Opslag van informatie vergemakkelijken
o A.d.h.v. samenhang is effectiever
o Tweevoudige codering
Vergemakkelijkt het opslaan en herinneren
Wanneer bepaalde woorden of begrippen niet alleen als een verbale
code worden opgeslagen, maar ook als een beeldcode
o Verwerkingsniveau
De mate waarin er actief en intensief met de stof tijdens het
leerproces wordt omgegaan.
Niet alleen lezen, maar ook de belangrijkste elementen te
onderstrepen of met een fluostift te markeren
o Verdiepende herhaling
Door goede verwerking = gestructureerd cf. gestalt
Denk aan mnemotechnische middelen
Plaatsmethode= Loci -> informatie-eenheden koppelen aan
beelden om zoveel mogelijk te herinneren
Verhaal maken
Verbeelding
Omgeving
o Interesse
Het geheugen
o Betrouwbaarheid van ons geheugen
o Ons geheugen is niet altijd betrouwbaar
VB: Steve Titus
Werd als dader gezien van een verkrachting, want zijn auto en
uiterlijk leken op de dader
Hij werd schuldig verklaard en werd ten onrechte in de
gevangenis gezet
Doet zijn verhaal aan een journalist, deze gaat te werk en vindt
de echte dader
Hij heeft veel woede ontwikkeld in de cel, zijn vrouw wilt
scheiden want ze kan niet met al deze woede om
Hij sterft later aan een stress gerelateerde hartaanval
o Het onderzoek naar valse herinneringen. Mensen kunnen hun herinneringen
sturen en zijn hier sterk van overtuigd. Soms laten we de herinneringen
sturen door bepaalde suggesties en/of situaties
VB: “weet je niet nog dat, …” en dit ga je zo aanpassen in je
herinneringen
Resultaat o.b.v. dit onderzoek -> ons geheugen is geen harde schijf!
Ons geheugen is zoals Wikipedia -> de informatie die opgeslagen is
kan door jou of andere gewijzigd worden.
Het driefasenmodel
o We hebben drie delen in ons geheugen:
o Zintuiglijke geheugen
o Korttermijngeheugen
o Langtermijngeheugen
Het zintuiglijk (sensorisch) geheugen
o Bestaat uit 2 delen:
o Iconisch
o Echoïsch
o Prikkels blijven slechts een fractie van een seconde aanwezig vooraleer ze, al of niet,
naar het KTG worden gestuurd.
o Tijd: zeer beperkt -> 0,25 à 2 seconden
o Selectieve aandacht voor overdracht van stimuli naar KTG
o Afhankelijk van behoefte aan informatie en opvallendheid van stimuli
o Filter -> verzwakken van niet belangrijk/relevante stimuli
, Kortt ermijngeheugen of werkgeheugen
o Ontvangt waarnemingen die binnenkomen via zintuigelijk geheugen
o = werkgeheugen -> we bewerken informatie, geven er betekenis aan
o 2 kenmerken:
o Beperkte capaciteit:
Beperkt aantal elementen 5 à 7
o Beperkte tijd:
Vasthouden informatie in KTG duurt niet lang +/- 30 seconden
o Te beschouwen als een tijdelijk opslagsysteem voor informatie. De informatie die
daarin terechtkomt, is afhankelijk van onze waarnemingen
o Voortdurende blootstelling aan stimuli -> worden niet allemaal opgenomen en
bewerkt door beperkte opnamecapaciteit moeten selecteren
Lange termijngeheugen
o Onbeperkte opname- en opslagcapaciteit
o Informatie kan op 3 manieren worden opgeslagen
o Verbale code: symbolen -> woorden, betekenissen, categorieën, getallen
o Sensorische code: visuele beelden, geluiden, geuren, …
o Motorische code: bewegingen -> eenmaal het de vaardigheid bezit en het
heeft geautomatiseerd, hoeft het die niet meer bewust uit het LTG op te
halen
VB: zwemmen, fietsen, …
o Opslag van informatie vergemakkelijken
o A.d.h.v. samenhang is effectiever
o Tweevoudige codering
Vergemakkelijkt het opslaan en herinneren
Wanneer bepaalde woorden of begrippen niet alleen als een verbale
code worden opgeslagen, maar ook als een beeldcode
o Verwerkingsniveau
De mate waarin er actief en intensief met de stof tijdens het
leerproces wordt omgegaan.
Niet alleen lezen, maar ook de belangrijkste elementen te
onderstrepen of met een fluostift te markeren
o Verdiepende herhaling
Door goede verwerking = gestructureerd cf. gestalt
Denk aan mnemotechnische middelen
Plaatsmethode= Loci -> informatie-eenheden koppelen aan
beelden om zoveel mogelijk te herinneren
Verhaal maken
Verbeelding
Omgeving
o Interesse
