The immune systeem part 1: inflammation – cytokines
• Wat zien we allemaal?
o Aspecifieke immuniteit
▪ Natural killer cellen
▪ Inflammatie
▪ Complement systeem
▪ Interferonen
o Specifieke immuniteit
▪ Cellulaire immuniteit
▪ Humorale immuniteit
• Wat gebeurt er als we onze enkel verstuiken?
o Ontstekingsproces w geactiveerd → negatieve bijklank → onterecht => 1ste noodzakelijke voorwaarde op gunstig herstel
▪ Schadegebied opruimen
▪ Om terug een egaal opp. te hebben zodat nieuwe cellen gevormd kunnen w
Inflammatie
• Activatie v/d lokale macrofagen
• Lokale vasodilatatie (opengaan bloedvaten)
• Toegenomen capillaire permeabiliteit (laat toe dat er veel vocht vanuit bloedvaten naar
beschadigd weefsel gaat)
• Lokale oedeemvorming (zwelling)
• Afbakening v/h ontstoken gebied
• Emigratie v leukocyten (WBC) → diapedese
o Leukocyten gaan bloedbaan verlaten en naar beschadigd gebied gaan
o Lokale macrofagen alleen zijn niet in staat om het hele beschadigd gebied
op te ruimen
o W aangetrokken door proces v chemotaxis → allerlei chemische stoffen
komen vrij en concentratie werkt als lokkingsmiddel voor WBC
o Concentratie chemische stoffen is groot in schadegebied
• Proliferatie v/d leukocyten
o Groter w en geactiveerd w
o Staat v opperste paraatheid en activiteit
• Fagocytose
o Schadegebied proper maken om volgende fase v herstel mogelijk te maken
Welke cellen zijn verantwoordelijk voor de fases v inflammatie?
• Basofielen
o WBC
o Niet groot in aantal
o Laten chemische stoffen vrij
o Andere cellen prikkelen
• Eosinofielen
o WBC
o Fagocytose proces realiseren → cytotoxische B-cellen
• Monocyten
o WBC
o Fagocyterende cellen
Fagocytose
• Opnemen v antigen → macrofaag steekt “armen” uit om het te vangen
• Fagocyterende cellen moeten bepaalde membraanproteïnen hebben voor herkennen v
lichaamseigen cellen en lichaamsvreemde indringers
• Macrofaag met beschadigd pathogeen dat gefagocyteerd moet w
• Rode pathogeen kan niet meer veel schade aanrichten
• Fusie tss lysosoom (met enzymen en oxidanten) pathogeen
• => in stukjes hakken v pathogeen
• Na de fagocytose → de macrofaag gaat aan zijn omliggende cellen zien dat hij de beschadigede bestanddelen uit elkaar heeft kunnen halen
o Fier laten zien wat er gebeurt is
o Ook om andere cellen te waarschuwen naar de indringer
1
, • Hoe herkent een fagocyterende cel een indringer?
o In sommige situaties → membraanreceptor die pathogeen herkent
o Soms is het pathogeen complexer en is het ingekapseld in oligosacharidemembraan
▪ W niet herkent
▪ Herkenningsmoleculen plaatsen op pathogeen
▪ Groene moleculen → herkenningsmoleculen
waardoor pathogeen wel gebonden kan w aan de
macrofaag = opsonine
▪ Opsonisatie = proces dat erop duidt dat de
macrofaag hulp krijgt om zijn doelwitten te gaan
herkennen
▪ Opsonine molecule w geplaatst op pathogeen en op membraan v macrofaag zitten opsoninereceptoren die opsonine
herkennen
▪ Opsonine
• Complement proteïnen (C3b)
• Acute fase proteïnen (CRP → c reactieve proteïne)
• Antilichamen
Cytokines
• = signaalmoleculen die uitgezonden w door een bepaalde cel, w opgepikt door andere cel om zijn biologische functie oiv cytokine te veranderen
• = boodschappermoleculen, e-mails
• Lijkt op hormonen, maar is het niet → hormonen kunnen werken op lange afstand, cytokines niet
• Bij een inflammatie krijg je een hoop pro-inflammatoire cytokines → ontsteking mediërende cytokines
• Na inflammatie krijg je anti-inflammatoire cytokines die inflammatie dempen en uiteindelijk helemaal stopzetten
Voorbeelden
• IL-1 (inter-leukine-1), IL-6, TNF-α (tumornecrosefactor-α)
o IL → communiceert tss WBC
• TNF
o Ontdekking om mogelijkheid te hebben om tumor af te
breken
• T lymfocyten
o Zullen extra cytokines aanmaken
• B lymfocyten
o Proliferatie v B lymfocyten
o Organellen w groter → meer productie AL
• Neutrofielen
o W geactiveerd
o Positieve feedback systeem door IL-1
o Activatie cytokines
o Gaan zelf andere cytokines produceren
• Beenmerg
o Hematopoëse → bloedvorming om te reageren op eventueel bloedverlies dat vaak gepaard gaat bij inflammatie
o Aanmaak precursor cellen
• Macrofagen
o Stimulatie fagocytose
o Cytokines aanmaken → positief feedbacksysteem
2
• Wat zien we allemaal?
o Aspecifieke immuniteit
▪ Natural killer cellen
▪ Inflammatie
▪ Complement systeem
▪ Interferonen
o Specifieke immuniteit
▪ Cellulaire immuniteit
▪ Humorale immuniteit
• Wat gebeurt er als we onze enkel verstuiken?
o Ontstekingsproces w geactiveerd → negatieve bijklank → onterecht => 1ste noodzakelijke voorwaarde op gunstig herstel
▪ Schadegebied opruimen
▪ Om terug een egaal opp. te hebben zodat nieuwe cellen gevormd kunnen w
Inflammatie
• Activatie v/d lokale macrofagen
• Lokale vasodilatatie (opengaan bloedvaten)
• Toegenomen capillaire permeabiliteit (laat toe dat er veel vocht vanuit bloedvaten naar
beschadigd weefsel gaat)
• Lokale oedeemvorming (zwelling)
• Afbakening v/h ontstoken gebied
• Emigratie v leukocyten (WBC) → diapedese
o Leukocyten gaan bloedbaan verlaten en naar beschadigd gebied gaan
o Lokale macrofagen alleen zijn niet in staat om het hele beschadigd gebied
op te ruimen
o W aangetrokken door proces v chemotaxis → allerlei chemische stoffen
komen vrij en concentratie werkt als lokkingsmiddel voor WBC
o Concentratie chemische stoffen is groot in schadegebied
• Proliferatie v/d leukocyten
o Groter w en geactiveerd w
o Staat v opperste paraatheid en activiteit
• Fagocytose
o Schadegebied proper maken om volgende fase v herstel mogelijk te maken
Welke cellen zijn verantwoordelijk voor de fases v inflammatie?
• Basofielen
o WBC
o Niet groot in aantal
o Laten chemische stoffen vrij
o Andere cellen prikkelen
• Eosinofielen
o WBC
o Fagocytose proces realiseren → cytotoxische B-cellen
• Monocyten
o WBC
o Fagocyterende cellen
Fagocytose
• Opnemen v antigen → macrofaag steekt “armen” uit om het te vangen
• Fagocyterende cellen moeten bepaalde membraanproteïnen hebben voor herkennen v
lichaamseigen cellen en lichaamsvreemde indringers
• Macrofaag met beschadigd pathogeen dat gefagocyteerd moet w
• Rode pathogeen kan niet meer veel schade aanrichten
• Fusie tss lysosoom (met enzymen en oxidanten) pathogeen
• => in stukjes hakken v pathogeen
• Na de fagocytose → de macrofaag gaat aan zijn omliggende cellen zien dat hij de beschadigede bestanddelen uit elkaar heeft kunnen halen
o Fier laten zien wat er gebeurt is
o Ook om andere cellen te waarschuwen naar de indringer
1
, • Hoe herkent een fagocyterende cel een indringer?
o In sommige situaties → membraanreceptor die pathogeen herkent
o Soms is het pathogeen complexer en is het ingekapseld in oligosacharidemembraan
▪ W niet herkent
▪ Herkenningsmoleculen plaatsen op pathogeen
▪ Groene moleculen → herkenningsmoleculen
waardoor pathogeen wel gebonden kan w aan de
macrofaag = opsonine
▪ Opsonisatie = proces dat erop duidt dat de
macrofaag hulp krijgt om zijn doelwitten te gaan
herkennen
▪ Opsonine molecule w geplaatst op pathogeen en op membraan v macrofaag zitten opsoninereceptoren die opsonine
herkennen
▪ Opsonine
• Complement proteïnen (C3b)
• Acute fase proteïnen (CRP → c reactieve proteïne)
• Antilichamen
Cytokines
• = signaalmoleculen die uitgezonden w door een bepaalde cel, w opgepikt door andere cel om zijn biologische functie oiv cytokine te veranderen
• = boodschappermoleculen, e-mails
• Lijkt op hormonen, maar is het niet → hormonen kunnen werken op lange afstand, cytokines niet
• Bij een inflammatie krijg je een hoop pro-inflammatoire cytokines → ontsteking mediërende cytokines
• Na inflammatie krijg je anti-inflammatoire cytokines die inflammatie dempen en uiteindelijk helemaal stopzetten
Voorbeelden
• IL-1 (inter-leukine-1), IL-6, TNF-α (tumornecrosefactor-α)
o IL → communiceert tss WBC
• TNF
o Ontdekking om mogelijkheid te hebben om tumor af te
breken
• T lymfocyten
o Zullen extra cytokines aanmaken
• B lymfocyten
o Proliferatie v B lymfocyten
o Organellen w groter → meer productie AL
• Neutrofielen
o W geactiveerd
o Positieve feedback systeem door IL-1
o Activatie cytokines
o Gaan zelf andere cytokines produceren
• Beenmerg
o Hematopoëse → bloedvorming om te reageren op eventueel bloedverlies dat vaak gepaard gaat bij inflammatie
o Aanmaak precursor cellen
• Macrofagen
o Stimulatie fagocytose
o Cytokines aanmaken → positief feedbacksysteem
2
