ZEKER TE KENNEN METHODEN & INTERVENTIES
HOOFDSTUK GENTLE TEACHING
Inspiratiebronnen ® Paulo Freire en bevrijdingstheorie
voor GT o Bevrijdingstheologie = alle mensen zijn gelijkwaardig
o Freiro: bij alles wat we doen met cliënten, moeten we vertrekken
vanuit de ervaring (het gevoel) van de cliënt zelf, en niet vanuit onze
ervaring of ons gevoel als begeleider
® Hechtingstheorieën
o Bowlby: vroege relatie tss kind & vaste verzorger in 1ste 2 levensjaren =
cruciaal voor latere emotionele & geestelijke ontwikkeling
o Begripvol/ trroostend omgaan -> manier waarop je iets zegt
o Geruststellen, troosten, op gemak stellen = totale dialoog
Methodiek met Methodiek = geheel van praktijkinzichten en uitgangspunten die richting geven
methodische aspecten aan ons gedrag
Methode = een concreet stappenplan dat stap voor stap uitstippelt wat je in elke
fase vh begeleidingstraject dient te doen als begeleider
Gentle teaching ¹ uitgewerkt stappenplan
ð = verzameling v praktijkinzichten, uitgangspunten en algemene
concepten die richting geven aan jouw gedrag als begeleider
ð 4 pijlers geven algemene beschrijving vr de grondhouding
o Onvoorwaardelijkheid
o Acceptatie
o Waardering
o Geweldloosheid
Methodische aspecten:
® Totale dialoog
® Stretchen vd relatie
® Ondersteunende interventies
® Reflectie
Verschil met GT Behaviorisme
gedragsmatige aanpak Focus op De kern, niet op het gedrag Het gedrag
Probleem- Ontstaat vnl uit angste, en is Moet stoppen en is deviant
gedrag normaal (fight or flight)
Doel Ontwikkelen van een Afleren van
wederkerige relatie tss cliënt probleemgedrag, aanleren
& begeleider van gewenst gedrag
Aanpak Positieve respons & Negatieve respons &
onvoorwaardelijk: voorwaardelijk:
1
ORTHOPEDAGOGISCHE METHODEN & INTERVENTIES | CATO LEUS
, - Companionship - Wederkerigheid tss
- Ondersteunende cliënt & begeleider
interventies is geen thema
- Overheersende
interventies
Moraliteit van …. Verbondenheid: … consequenties:
de Psychologie van de onderlinge Positief gedrag w- beloond,
afhankelijkheid negatief gedrag w- bestraft
Grondhouding Vooral gericht op de Eerder gericht op
wederzijdse betrokkenheid: voldoende afstand
- Niet weten is ook een bewaren:
vorm van weten - Alwetende
- Gelijkwaardigheid objectieve
- Acceptatie professional
- Onvoorwaardelijkheid - Niet gelijkwaardig
- Gratis waardering - Moeten
- Geweldloos veranderen
- Voorwaardelijkheid
- Verdiende
waardering (=
beloning)
- Macht & dwang
Uitgangspunten GT ® Psychologie van de onderlinge afhankelijkheid
o Ieder mens verlangt naar betekenisvolle relatie
® Agressie en gedragsproblemen ontstaan vanuit angst
o Focussen op de binnenkant v mensen, naast angst ook andere emoties
die rol spelen
® Companionship
o Verlangen blootleggen
o Gevoel verbondenheid opwekken tss C en jezelf
Relationele ® Alle mensen zijn gelijkwaardig
bouwstenen in GT o Ieder van ons is uniek
® Acceptatie ~ in totaliteit
® Kwetsuren aanvaarden
® Mensen aanvaarden in kern en periferie
® Focus op de kern & n- op de periferie
o Kern = n- zichtbare emoties
o Periferie = zichtbaar gedrag
® Wees in het heden en hou rekening met levensgeschiedenis
® Onvoorwaardelijkheid ~ moraliteit v verbondenheid
® Waarderen
® Geweldloosheid
De 4 pijlers van GT 1) SAFE: veiligheid & vertrouwen
o Veilig & geliefd
o Samenzijn ~ 1ste stap
o Jij kan me altijd vertrouwen
2) LOVED: graag gezien voelen
o Cliënt = zware rugzak
o Samen doen ~ gevoel v eenheid
3) LOVING: vermogen anderen graag te zien
o Voor jou doen ~ doen graag iets terug vr ondersteuner
o Handelen uit gevoel verbondenheid
2
ORTHOPEDAGOGISCHE METHODEN & INTERVENTIES | CATO LEUS
, o Leren jezelf graag zien, anderen graag ziet
4) ENGAGEMENT: wederkerigheid
o Voor anderen doen
o Wederkerigheid = wederzijds proces
o Contextueel denken Nagy ~ willen geven & ontvangen
Relationeel krediet & Relationeel krediet = het krediet dat een bewoner zijn begeleider geeft binnen
mandaat hun relatie, op basis van enerzijds vertrouwen dat de bewoner stelt in begeleider
en anderzijds de mate van duurzame verbondenheid die cliënt aanvoelt met
begeleider
Relationeel mandaat = mate waarin begeleiders door hun bewoners
gelegitimeerd w- om het oneens te zijn met zich daarbij te laten sturen zonder dat
dit tot conflict leidt en zonder dat dit ernstige blijvende relationele schade tot
gevolg heeft
ð Werken aan relatie om dit te bekomen & behouden
Tools in de GT 1) Totale dialoog
o Geweldloosheid
o Waarderend karakter
o Verbale communicatie
§ Positief waarderend
§ Aansluiting leefwereld
§ Aandachtspunten
o Non-verbale communicatie
§ Handen, ogen, stem, aangezicht, lichaamspositie
o Unieke afstemming
o Specifieke kenmerken
2) Stretchen van de relatie
o Stap voor stap
o Steeds iets langer zonder ervaren onveiligheid -> appel -> geduld ->
samen ervaringen delen
o Veilige basis waar cliënten altijd naar kunnen terugkeren
3) Overheersende <-> ondersteunende interventies
o Overheersend
§ Dreigen, straffen, eisen, negeren, vastgrijpen
o Ondersteunend
§ Geruststellen, luisteren, samendoen, aandacht, rust
4) Reflecteer over jezelf
o Toegeven dat we zelf ook n- perfect zijn
o Permanente reflectie ~ emotioneel beschikbaar
Specifieke kenmerken ® Inhoud gebaseerd op de realiteit
dialoog ® Inherente & wederzijdse waardering
® Onvoorwaardelijk warm & gevend
® Het in elkaar verweven v ernst & speelsheid
® Kalmerend van aard & empathisch qua timbre, inhoud & tempo met
affectie
® Erg persoonlijk
® Authentiek en passend bij de realiteit vd persoon
® In interactie met de persoon
3
ORTHOPEDAGOGISCHE METHODEN & INTERVENTIES | CATO LEUS
HOOFDSTUK GENTLE TEACHING
Inspiratiebronnen ® Paulo Freire en bevrijdingstheorie
voor GT o Bevrijdingstheologie = alle mensen zijn gelijkwaardig
o Freiro: bij alles wat we doen met cliënten, moeten we vertrekken
vanuit de ervaring (het gevoel) van de cliënt zelf, en niet vanuit onze
ervaring of ons gevoel als begeleider
® Hechtingstheorieën
o Bowlby: vroege relatie tss kind & vaste verzorger in 1ste 2 levensjaren =
cruciaal voor latere emotionele & geestelijke ontwikkeling
o Begripvol/ trroostend omgaan -> manier waarop je iets zegt
o Geruststellen, troosten, op gemak stellen = totale dialoog
Methodiek met Methodiek = geheel van praktijkinzichten en uitgangspunten die richting geven
methodische aspecten aan ons gedrag
Methode = een concreet stappenplan dat stap voor stap uitstippelt wat je in elke
fase vh begeleidingstraject dient te doen als begeleider
Gentle teaching ¹ uitgewerkt stappenplan
ð = verzameling v praktijkinzichten, uitgangspunten en algemene
concepten die richting geven aan jouw gedrag als begeleider
ð 4 pijlers geven algemene beschrijving vr de grondhouding
o Onvoorwaardelijkheid
o Acceptatie
o Waardering
o Geweldloosheid
Methodische aspecten:
® Totale dialoog
® Stretchen vd relatie
® Ondersteunende interventies
® Reflectie
Verschil met GT Behaviorisme
gedragsmatige aanpak Focus op De kern, niet op het gedrag Het gedrag
Probleem- Ontstaat vnl uit angste, en is Moet stoppen en is deviant
gedrag normaal (fight or flight)
Doel Ontwikkelen van een Afleren van
wederkerige relatie tss cliënt probleemgedrag, aanleren
& begeleider van gewenst gedrag
Aanpak Positieve respons & Negatieve respons &
onvoorwaardelijk: voorwaardelijk:
1
ORTHOPEDAGOGISCHE METHODEN & INTERVENTIES | CATO LEUS
, - Companionship - Wederkerigheid tss
- Ondersteunende cliënt & begeleider
interventies is geen thema
- Overheersende
interventies
Moraliteit van …. Verbondenheid: … consequenties:
de Psychologie van de onderlinge Positief gedrag w- beloond,
afhankelijkheid negatief gedrag w- bestraft
Grondhouding Vooral gericht op de Eerder gericht op
wederzijdse betrokkenheid: voldoende afstand
- Niet weten is ook een bewaren:
vorm van weten - Alwetende
- Gelijkwaardigheid objectieve
- Acceptatie professional
- Onvoorwaardelijkheid - Niet gelijkwaardig
- Gratis waardering - Moeten
- Geweldloos veranderen
- Voorwaardelijkheid
- Verdiende
waardering (=
beloning)
- Macht & dwang
Uitgangspunten GT ® Psychologie van de onderlinge afhankelijkheid
o Ieder mens verlangt naar betekenisvolle relatie
® Agressie en gedragsproblemen ontstaan vanuit angst
o Focussen op de binnenkant v mensen, naast angst ook andere emoties
die rol spelen
® Companionship
o Verlangen blootleggen
o Gevoel verbondenheid opwekken tss C en jezelf
Relationele ® Alle mensen zijn gelijkwaardig
bouwstenen in GT o Ieder van ons is uniek
® Acceptatie ~ in totaliteit
® Kwetsuren aanvaarden
® Mensen aanvaarden in kern en periferie
® Focus op de kern & n- op de periferie
o Kern = n- zichtbare emoties
o Periferie = zichtbaar gedrag
® Wees in het heden en hou rekening met levensgeschiedenis
® Onvoorwaardelijkheid ~ moraliteit v verbondenheid
® Waarderen
® Geweldloosheid
De 4 pijlers van GT 1) SAFE: veiligheid & vertrouwen
o Veilig & geliefd
o Samenzijn ~ 1ste stap
o Jij kan me altijd vertrouwen
2) LOVED: graag gezien voelen
o Cliënt = zware rugzak
o Samen doen ~ gevoel v eenheid
3) LOVING: vermogen anderen graag te zien
o Voor jou doen ~ doen graag iets terug vr ondersteuner
o Handelen uit gevoel verbondenheid
2
ORTHOPEDAGOGISCHE METHODEN & INTERVENTIES | CATO LEUS
, o Leren jezelf graag zien, anderen graag ziet
4) ENGAGEMENT: wederkerigheid
o Voor anderen doen
o Wederkerigheid = wederzijds proces
o Contextueel denken Nagy ~ willen geven & ontvangen
Relationeel krediet & Relationeel krediet = het krediet dat een bewoner zijn begeleider geeft binnen
mandaat hun relatie, op basis van enerzijds vertrouwen dat de bewoner stelt in begeleider
en anderzijds de mate van duurzame verbondenheid die cliënt aanvoelt met
begeleider
Relationeel mandaat = mate waarin begeleiders door hun bewoners
gelegitimeerd w- om het oneens te zijn met zich daarbij te laten sturen zonder dat
dit tot conflict leidt en zonder dat dit ernstige blijvende relationele schade tot
gevolg heeft
ð Werken aan relatie om dit te bekomen & behouden
Tools in de GT 1) Totale dialoog
o Geweldloosheid
o Waarderend karakter
o Verbale communicatie
§ Positief waarderend
§ Aansluiting leefwereld
§ Aandachtspunten
o Non-verbale communicatie
§ Handen, ogen, stem, aangezicht, lichaamspositie
o Unieke afstemming
o Specifieke kenmerken
2) Stretchen van de relatie
o Stap voor stap
o Steeds iets langer zonder ervaren onveiligheid -> appel -> geduld ->
samen ervaringen delen
o Veilige basis waar cliënten altijd naar kunnen terugkeren
3) Overheersende <-> ondersteunende interventies
o Overheersend
§ Dreigen, straffen, eisen, negeren, vastgrijpen
o Ondersteunend
§ Geruststellen, luisteren, samendoen, aandacht, rust
4) Reflecteer over jezelf
o Toegeven dat we zelf ook n- perfect zijn
o Permanente reflectie ~ emotioneel beschikbaar
Specifieke kenmerken ® Inhoud gebaseerd op de realiteit
dialoog ® Inherente & wederzijdse waardering
® Onvoorwaardelijk warm & gevend
® Het in elkaar verweven v ernst & speelsheid
® Kalmerend van aard & empathisch qua timbre, inhoud & tempo met
affectie
® Erg persoonlijk
® Authentiek en passend bij de realiteit vd persoon
® In interactie met de persoon
3
ORTHOPEDAGOGISCHE METHODEN & INTERVENTIES | CATO LEUS