Samenvatting kwaliteit van leven bij mensen met een beperking

KWALITEIT VAN LEVEN BIJ
MENSEN MET EEN
BEPERKING
Emma Willems

,Inhoudsopgave
Verstandelijke beperking




1

,Kwaliteit van leven
Personen met verstandelijke beperking
1 Basisvisies en concepten
Terminologie
Terminologie
 Uitgangspunt: terminologie weerspiegelt de kijk op mensen
 Vlaanderen en Nederland (vroeger en nu): personen met een ‘verstandelijke beperking’ (niet:
‘personen met een mentale handicap’)
 Omringende landen:
o FR: handicap mental, déficience intellectuele
o UK: learning disabilities
o VS & Canada: people with intellectual and developmental disabilities

Etiologie en classificatie
Etiologie en classificatie
 Etiologie = oorzaken
 In 40% van de gevallen = oorzaak niet gekend
 Verstandelijke beperking = multifactorieel
o Biomedische factoren
o Sociale factoren
o Gedragsfactoren
o Opvoedingsfactoren
 Classificatie: lijst van syndromen
o Down syndroom
o Fragiele X-syndroom
o Rett syndroom
o Klinefelter syndroom

PRENATAAL
Biomedische factoren Syndromen, chromosomale afwijkingen
Sociale factoren Armoede, ondervoeding bij moeder
Gedragsfactoren Alchol- en drugsgebruik ouders – roken
Opvoedingsfactoren Tekort voorbereiding ouderschap, ouders met verstandelijke beperking
die geen ondersteuning krijgen
PERINATAAL
Biomedische factoren Prematuriteit, geboortetrauma’s
Sociale factoren Tekort aan toegang tot zorg bij geboorte
Gedragsfactoren Ouders willen zorg niet opnemen, verlaten kind
Opvoedingsfactoren Ontbreken van doorverwijzing naar ondersteunende diensten bij
verlaten ziekenhuis
POSTNATAAL
Biomedische factoren Hersentrauma’s, ondervoeding
Sociale factoren Tekort adequate stimulatie, familiale armoede
Gedragsfactoren Kindermisbruik, verwaarlozing, huiselijk geweld
Opvoedingsfactoren Uitgestelde diagnose, niet-adequate vroegbegeleiding, ouders met
beperkingen

2

, Prevalentie
Prevalentie
 1 tot 3% van totale wereldbevolking  heel hoog
 Hogere prevalentie in lageloonlanden
o Armoede
o Gebrek of eenzijdige voeding
o Gebrek gezondheidszorg
 Moeilijk te meten
o Hangt af van definitie die je hanteert + verschillende hoogtes in IQ

Definitie van verstandelijke beperking
Definitie verstandelijke beperking
= doorheen jaren veel pogingen ondernomen om verstandelijke beperking te definiëren
2 belangrijke organisaties
1) APA = american psychiatric association
a. DSM-5 boek, alle stoornissen bij mensen
2) AAIDD = american association on intellectual and developmental disabilities
a. Groep mensen in VS die elk jaar samenkomen en elk jaar bekijken of er iets veranderd
moet worden aan de definitie

Voorgaande modellen
Vroeger: Verstandelijke beperking
= is een beperking in het intellectueel functioneren (= defect staat centraal)
1) Licht: IQ lager dan 70 (85%)
2) Matig: IQ lager dan 55
3) Ernstig: IQ lager dan 40
4) Diep: IQ lager dan 20
 Maar deze indeling is nu voorbijgestreefd hoewel er nog vaak gebruik wordt van gemaakt in de praktijk

Vandaag hanteren we de definities van de AAIDD met 4 elementen
1) Er is een beperking in het individueel functioneren binnen een context met verwachtingen
2) De persoon functioneert beneden het gemiddeld op cognitief vlak (IQ<70)
3) De persoon functioneert beneden het gemiddeld op adaptief gedrag
4) Het is een ontwikkelingsproblematiek (niet verworven) met een vertraagde of geblokkeerde
ontwikkeling tot 22jaar. Wanneer de beperking optreedt na 22jaar (= verworven) spreken we over
mensen met NAH

Beeldvorming
Beeldvorming
Bepaald welke ondersteuning wij
(moeten) geven en dit zal resulteren in
een beter functioneren en verbetering
van kwaliteit van leven van de cliënt




3