Samenvatting Communicatie voor de kennistoets periode 2
Leerdoelen
Weet wat de stamcompetentie communiceren inhoud en hoe hij deze kan inzetten binnen de rol van
voorlichter
Maakt kennis en oefent met de vaardigheden waarnemen en preteren, non-verbale communicatie en luisteren
en leert hoe hij deze functioneel kan inzetten in de rol van voorlichter
Waarnemen en interpreteren
Communicatieproces
Zender
Encoderen (boodschap in bepaalde vorm verpakken)
Kanaal
Ontvanger
Decoderen (boodschap ontcijferen)
Waarneming
Interpretatie
Gedragskeuze
Factoren die het proces van waarnemen en interpreteren beïnvloeden:
Contextuele factoren
Factoren die voor een storing kunnen zorgen:
- De plaats waar gecommuniceerd wordt
- Aanwezigheid van derden
- Tijdsdruk
- Pregnantie (afleiding) zoals verandering/beweging – afwijking (opvallen maar ook in
tekst cursief bold) herhaling – intensiteit (bijv stemverheffing)
Factoren aan de kant van de zender:
- De zender wil info achterhouden
- De zender weet niet precies wat hij wilt/moet zeggen
- De zender is erg met zichzelf bezig (bijv door spanning dat je iets heel anders zegt
dan dat je bedoelt)
- De zender spreekt een andere taal dan de ontvanger (aanpassing van
referentiekader)
- Pregnantie door de zender (bewust of onbewust) door stemgebruik en herhaling kan
hij de waarneming van de ontvanger sturen en dus ook misleiden
- Het non-verbale gedrag is niet in overeenstemming met wat iemand zegt (lachend
zeggen dat je kwaad bent)
, Factoren aan de kant van de ontvanger
- Kennis en ervaring (we interpreteren info bij voorkeur in een bekende richting)
- Gevoelens
- Aandacht (we richten onze aandacht op de info die voor ons doel nodig is, zoals je
ziet meer kledingzaken als je naar kleding op zoek bent)
- Opvattingen, normen, waarden en cultuur (we nemen eerder en gemakkelijker info
waar als deze past binnen ons referentiekader
- Motivatie
- Humeur
- Lichamelijke gesteldheid
- Afweermechanismen
Factoren voor interpretatiefouten
- Acceptatie van selectieve info (je accepteert dat je selectief waarneemt en verandert
daar niets aan, bijv iemand zegt wat en je reageert op een enkel ding en bent hier
bewust van)
- Te snel begrijpen en reageren (je neemt niet de tijd om echt te luisteren en reageert
gelijk en vult al te snel in)
- Generaliseren (al snel een algemeen oordeel vellen op iets wat niet zo vaak is
gebeurd)
- Vooroordelen
- Stereotyperingen
- Halo-effect (worden vaak misleid door uitstralingseffect of een enkele eigenschap en
koppelen daar iets aan)
- Identificatie (wanneer je je sterk aan iemand identificeert wordt de waarneming en
interpretatie sterk beïnvloed, vooral positieve info wordt geselecteerd en
opgenomen) kan ook andersom dat iemand dan niks meer goed kan doen als het
negatief is)
- Projectie (je eigen gevoelens op de ander projecteren)
- Persoonlijke norm (gedrag afmeten met je eigen norm hoe je het zelf zou hebben
gedaan)
Je kan bovenstaande fouten voorkomen door je er bewust van te worden van deze
factoren en bewust worden van je eigengedrag op dit gebied voordat je iets interpreteert.
Door oefening kun je dit aanpassen.
Leerdoelen
Weet wat de stamcompetentie communiceren inhoud en hoe hij deze kan inzetten binnen de rol van
voorlichter
Maakt kennis en oefent met de vaardigheden waarnemen en preteren, non-verbale communicatie en luisteren
en leert hoe hij deze functioneel kan inzetten in de rol van voorlichter
Waarnemen en interpreteren
Communicatieproces
Zender
Encoderen (boodschap in bepaalde vorm verpakken)
Kanaal
Ontvanger
Decoderen (boodschap ontcijferen)
Waarneming
Interpretatie
Gedragskeuze
Factoren die het proces van waarnemen en interpreteren beïnvloeden:
Contextuele factoren
Factoren die voor een storing kunnen zorgen:
- De plaats waar gecommuniceerd wordt
- Aanwezigheid van derden
- Tijdsdruk
- Pregnantie (afleiding) zoals verandering/beweging – afwijking (opvallen maar ook in
tekst cursief bold) herhaling – intensiteit (bijv stemverheffing)
Factoren aan de kant van de zender:
- De zender wil info achterhouden
- De zender weet niet precies wat hij wilt/moet zeggen
- De zender is erg met zichzelf bezig (bijv door spanning dat je iets heel anders zegt
dan dat je bedoelt)
- De zender spreekt een andere taal dan de ontvanger (aanpassing van
referentiekader)
- Pregnantie door de zender (bewust of onbewust) door stemgebruik en herhaling kan
hij de waarneming van de ontvanger sturen en dus ook misleiden
- Het non-verbale gedrag is niet in overeenstemming met wat iemand zegt (lachend
zeggen dat je kwaad bent)
, Factoren aan de kant van de ontvanger
- Kennis en ervaring (we interpreteren info bij voorkeur in een bekende richting)
- Gevoelens
- Aandacht (we richten onze aandacht op de info die voor ons doel nodig is, zoals je
ziet meer kledingzaken als je naar kleding op zoek bent)
- Opvattingen, normen, waarden en cultuur (we nemen eerder en gemakkelijker info
waar als deze past binnen ons referentiekader
- Motivatie
- Humeur
- Lichamelijke gesteldheid
- Afweermechanismen
Factoren voor interpretatiefouten
- Acceptatie van selectieve info (je accepteert dat je selectief waarneemt en verandert
daar niets aan, bijv iemand zegt wat en je reageert op een enkel ding en bent hier
bewust van)
- Te snel begrijpen en reageren (je neemt niet de tijd om echt te luisteren en reageert
gelijk en vult al te snel in)
- Generaliseren (al snel een algemeen oordeel vellen op iets wat niet zo vaak is
gebeurd)
- Vooroordelen
- Stereotyperingen
- Halo-effect (worden vaak misleid door uitstralingseffect of een enkele eigenschap en
koppelen daar iets aan)
- Identificatie (wanneer je je sterk aan iemand identificeert wordt de waarneming en
interpretatie sterk beïnvloed, vooral positieve info wordt geselecteerd en
opgenomen) kan ook andersom dat iemand dan niks meer goed kan doen als het
negatief is)
- Projectie (je eigen gevoelens op de ander projecteren)
- Persoonlijke norm (gedrag afmeten met je eigen norm hoe je het zelf zou hebben
gedaan)
Je kan bovenstaande fouten voorkomen door je er bewust van te worden van deze
factoren en bewust worden van je eigengedrag op dit gebied voordat je iets interpreteert.
Door oefening kun je dit aanpassen.
