College aantekeningen Jeugdrecht En Jeugdcriminologie

LES 1 JEUGDRECHT
Prof els dumortier => wetboek kopen !!

INTRODUCTIE

CASUS

• Minderjarige verdachten in dodelijke schietpartij Beringen naar gesloten
jeugdinstelling

• Beringen/Balen/RetieDe jeugdrechter in Turnhout heeft beslist om de twee
minderjarigen die verdacht worden van mededaderschap van moord na de
schietpartij in Beringen te plaatsen in een gesloten jeugdinstelling. Het gerecht in
Limburg, dat nog altijd het onderzoek voert naar het schietincident, is nog op zoek
naar minstens één extra verdacht.




JURIDISCHE LUIK… JURIDISCHE VRAGEN
• Wie naar het “jeugdrecht” / “klassieke strafrecht”?

• Discussie van leeftijd: “jeugd”,”jongeren”, “kinderen”…

• Waarom een apart recht voor “kinderen” en “jongeren”?

• Hoe ziet dat “jeugdrecht” er dan uit?

• Materieel jeugdrecht  formeel jeugdrecht (gerechtelijk juegdrecht of
jeugdprocesrecht)

• Wat is er zo bijzonder/specifiek aan het jeugdrecht in vergelijking met het
“strafrecht”?

• Wie is er bevoegd in België voor het jeugdrecht?

• Wat is de invloed van de Europese en internationale rechtsnormen
(“kinderrechten”)?

LEERDOELEN LUIK “JEUGDRECHT”
• Juridisch & criminologisch (empirisch) inzicht in en kennis verwerven in het
Belgisch/Vlaamse/BXL jeugd(beschermings)recht en deze kennis kunnen
toepassen op een casus

• Fundamentele beginselen (“sui generis”-karakter) = het heeft een specifiek
karakter.

• Bevoegdheidsverdeling

• Europese/Internationale normen (kinderrechten)

• “Jeugddelict” (MOF) = jeugddelinquentierecht => mof komt van misdrijf
omschreven feiten => omdat jongeren nog onbewkaam zijn


1

, • “Verontrustende situaties” (VOS) = jeugdhulprecht

• Gerechtelijk recht (of jeugdprocesrecht)

• Interventies tav ouders

• Gebruik van rechtsbronnen van het Belgische/Vlaams/BXL jeugdrecht (zie
Wetboek Jeugdrecht)




EEN DEFINITIE VAN “JEUGD(BESCHERMINGS)RECHT”
• “Het jeugdbeschermingsrecht regelt de (overheids)interventies ten aanzien
van kinderen en jongeren die zich in bijzondere probleemsituaties bevinden
of die delicten hebben gepleegd. De interventies betreffen zowel vrijwillige als
gerechtelijke maatregelen, veelal uitgevoerd in specifieke voorzieningen.
De bevoegdheid om die interventies te regelen komt grotendeels toe aan de
gemeenschappen, maar ook de federale staat heeft een aantal bevoegdheden
behouden.”




2 DOELGROEPEN




VOS: kinderen verontrustende opvoedingssituaties.

Bv. slachtoffers van kindermishandeling

 Jeugdhulprecht



MOF: kinderen die een misdrijf hebben gepleegd


VOS Jeugddelict  Jeugddelinquentierecht
(MOF)
2 SOORTEN HULPVERLENDENDE
INTERVENTIES




 De sociale hulpverlening =>
buitengerechtelijk hulpverlening => CLB,
kind en gezin,
- Deze gaan op een vrijwillige basis u
helpen
 Gerechtelijke hulpverlening

Sociale, 2

vrijwillige Gerechtelijke
, gedwongen

,  Geen vrijwillig hulpverling mogelijk
 Rechtbank acht noodzakelijk dat er hulp gaat komen. onder dwang.



Ook bij VOS en geen delicten heben gepleegd kan er met dwang hulp worden opgelegd
ook als ouders en jongeren dat niet willen dan kan dit.




2 BEVOEGDHEIDSNIVEAUS



 Wie is bevoegd:
 De gemeenschappen
in principes  een
aantal uitzonderen
Gemeenschap waardoor federale
overheid zijn
Federale overheid bevoegdheid heeft
gehouden.
wanneer een
jeugdrechter
tussenkomt moet die
met verschillende rechtbronnen werken.
 Verschillende bronnen gebruiken als je op verschillende niveaus zit




SUI GENERIS” KARAKTER VAN HET JEUGDRECHT
 het heeft een specifiek uniek karakter
 Bevat zowel
elementen sociaal
recht

Sp c
e
ifi ro
p k
e
c
al ed
in
F re
u s K in e
d
lit -t:p
u
rh
e
v le g d rolp re c
e te
hr-
n
i g
n bs n
u
S z i
e
-G
s
r ti-
a
itd
e r e
e
tg
h
d ic




3

, ( jeugdbescherming heeft een finaliteit van hulpverlening) => je krijgt een
eigensoortig recht door bijzondere doelgroep
- Alleen bedoelt voor – 18 jarigen
- Zodra 18 jaar kom je voor het volwassen strafrecht
 Heeft specifieke procedures
- Je hebt 1 jeugdrechter die doorheen de hele procedure de jongeren opvolgt
 Dit is ondenkbaar in klassiek strafrecht
- Onderzoeksrechter is anders dan rechter ten gronden
 Want moeten onafhankelijk zijn!!!!ù
 Jeugdrecht moet rechter jongeren leren kennen want er moet een
vertrouwenrelatie ontstaan die zorgt dat de hulp vloeiend verloopt.
 De wet op voorlopige hechtenis is niet van toepassing in jeugdrecht
 Hulpverlening met als doel jongeren te reintegregeren in maatschappij  GEEN
pure repressie
 Kinderen hebben recht op bijzondere rechten  kinderrechten
- Benadrukken dat je kinderen srs moeten nemen en je ze moet horen.
- Je gaat met hen in communicatie
- Kinderrechten gaan beanderukken dat het gaat om kinderen die nog nood
hebben aan zorg en hulp komende van volwassenne
- Is een spanningsveld want minderjarigen willen soms geen hulp

Spanning tussen wil van het kind en de hulp van het recht en ouders

 Gezinsgerichtheid => in vowlwassen strafrecht geld te persoonlijkheid van de fout
=> jij bent evrantwoordelijk voor het feit. => je ouders hebben er niets mee te
maken
- Jeugdrecht wel => men werkt gezinsgericht omdat ouders een
opvoedingsplicht hebben ten opzichte van de kinderen.
 Ouders moeten betrokken zijn bij de maatregelen die er genomen worden
 Neemt niet weg dat wanneer er geen belang is dat kind bij ouders moet blijven dat
rechtbank kan besissen en kind uit huis te zetten en we te nemen.
- De overheid gaat de ouderlijke rol overnemen wanneer ouders niet
tegemoetkomen aan hun verplichtingen.
 Dit mag alleen in laatste instantie => subsidariteitsbeginsel
- Uit huis plaatsen = laatste redmiddel




OPBOUW


• HOC 1: Bevoegdheidsverdeling

• HOC 2: Kinderrechten

• HOC 3-4: MOF/jeugddelict (jeugddelinquentierecht)

• HOC 5: VOS (jeugdhulprecht)

• HOC 6: Gerechtelijk recht (jeugdprocesrecht) & interventies tav ouders




4