BIJEENKOMST 1
Stof: lespresentatie week 1 en hoofdstuk 3 van Hersenwerk.
Gedrag: introductie
1. Noem voorbeelden die erop wijzen dat er zich meerdere processen in de hersenen
afspelen en dat we ons lang niet van al deze processen bewust zijn.
2. Noem een voorbeeld waarin je gedrag het gevolg was van tegenstrijdige motivaties.
Welke motivatie gaf de doorslag en waarom?
Psychologische invalshoeken
Er zijn verschillende invalshoeken voor het bestuderen van gedrag. Deze verschillende
invalshoeken leiden tot verschillende opvattingen over gedrag. Als je vindt dat gedrag
vooral biologisch bepaald is, zal je bepaalde ideeën hebben over hoe we om moeten
gaan met bv. criminaliteit. Misschien denk je dan ‘eens een dief, altijd een dief’ en ben je
daarom voor lange straffen. Ben je van mening dat gedrag vooral bepaald wordt door de
omgeving dan zal je ook andere opvattingen hebben over straffen. Vaak blijken
meningen van mensen over allerlei onderwerpen hun oorsprong te hebben in
andere opvattingen over gedrag. Geef voorbeelden van verschillende opvattingen over
gedrag op zowel persoonlijk, professioneel als maatschappelijk niveau.
Gedrag: Biologische psychologie
1. Wat zijn de uitgangspunten van de biologische psychologie?
2. In de lespresentatie staat: ‘Deze bepaalt of beïnvloedt – daarover lopen de
opvattingen binnen deze stroming uiteen – de gedragsmogelijkheden van de mens.’. Leg
uit wat het verschil is tussen bepalen en beïnvloeden. Hoe zou je dit kunnen
onderzoeken?
Gedrag: Evolutionaire psychologie
1. Wat zijn de uitgangspunten van de evolutionaire psychologie?
2. Wat is het verschil tussen natuurlijke en seksuele selectie?
3. In het boek staat (op blz. 75): ‘Seksuele selectie leidt dus tot andere eigenschappen
dan natuurlijke selectie’. Geef een paar voorbeelden.
4. Wat is een adaptatie?
5. Wat is een psychologische adaptatie?
6. Wat betekent het woord ‘fit’ in ‘survival of the fittest’?
7. Wat is ‘seksueel dimorfisme’ en wat is de verklaring ervoor?
8. Welke vier vragen stelt men in de ethologie bij het onderzoek naar de adaptieve
waarde van het gedrag van dieren? Pas ze toe op een zelfgekozen voorbeeld.
9. Wat betekent ‘inclusive fitness’?
10.In het boek noemt men ‘cumulatieve cultuur’ en ‘shared intentionality’ als kenmerkend
voor mensen. Mee eens? Zie je nog andere verschillen tussen mens en dier?
11.Welke kritiekpunten op de evolutionaire psychologie worden in het boek genoemd?
Ons brein in een notendop
1. Wat wordt bedoeld met witte stof en grijze stof?
2. Wat doet de grijze stof en wat doet de witte stof?
3. Welke twee typen hersencellen worden onderscheiden?
4. Welke functies hebben deze twee typen hersencellen zoal?
, MC-oefenvragen
1. “Gedrag kan worden veroorzaakt door een teveel of tekort aan neurotransmitters”. Bij
welke psychologische stroming past deze uitspraak het best?
a. Radiografische psychologie
b. Evolutionaire psychologie
c. Behaviorisme
d. Biologische psychologie
2. Bij welke psychologische benadering past de stelling dat emoties nut hebben voor
overleving?
a. Sociale psychologie
b. Behaviorisme
c. Fundamentele psychologie
d. Evolutionaire psychologie
3. Wat verstaan we onder ‘inclusive fitness’?
a. Dat adaptieve eigenschappen voor iedereen toegankelijk zijn
b. Dat genetische verwantschap een rol speelt bij de evolutie
c. Dat natuurlijke selectie geldt voor zowel mannen als vrouwen
d. Dat bepaalde genen geschikt zijn om nuttige eigenschappen over te dragen
4. Wat is het verschil tussen de witte en de grijze stof?
a. Witte stof is onderdeel van het neuron, de grijze stof van een gliacel
b. Witte stof is onderdeel van een gliacel, de grijze stof van een neuron
c. Witte stof is voor de informatieoverdracht en grijze stof voor de informatieverwerking
d. Witte stof is voor de informatieverwerking en grijze stof voor de informatieoverdrach
Stof: lespresentatie week 1 en hoofdstuk 3 van Hersenwerk.
Gedrag: introductie
1. Noem voorbeelden die erop wijzen dat er zich meerdere processen in de hersenen
afspelen en dat we ons lang niet van al deze processen bewust zijn.
2. Noem een voorbeeld waarin je gedrag het gevolg was van tegenstrijdige motivaties.
Welke motivatie gaf de doorslag en waarom?
Psychologische invalshoeken
Er zijn verschillende invalshoeken voor het bestuderen van gedrag. Deze verschillende
invalshoeken leiden tot verschillende opvattingen over gedrag. Als je vindt dat gedrag
vooral biologisch bepaald is, zal je bepaalde ideeën hebben over hoe we om moeten
gaan met bv. criminaliteit. Misschien denk je dan ‘eens een dief, altijd een dief’ en ben je
daarom voor lange straffen. Ben je van mening dat gedrag vooral bepaald wordt door de
omgeving dan zal je ook andere opvattingen hebben over straffen. Vaak blijken
meningen van mensen over allerlei onderwerpen hun oorsprong te hebben in
andere opvattingen over gedrag. Geef voorbeelden van verschillende opvattingen over
gedrag op zowel persoonlijk, professioneel als maatschappelijk niveau.
Gedrag: Biologische psychologie
1. Wat zijn de uitgangspunten van de biologische psychologie?
2. In de lespresentatie staat: ‘Deze bepaalt of beïnvloedt – daarover lopen de
opvattingen binnen deze stroming uiteen – de gedragsmogelijkheden van de mens.’. Leg
uit wat het verschil is tussen bepalen en beïnvloeden. Hoe zou je dit kunnen
onderzoeken?
Gedrag: Evolutionaire psychologie
1. Wat zijn de uitgangspunten van de evolutionaire psychologie?
2. Wat is het verschil tussen natuurlijke en seksuele selectie?
3. In het boek staat (op blz. 75): ‘Seksuele selectie leidt dus tot andere eigenschappen
dan natuurlijke selectie’. Geef een paar voorbeelden.
4. Wat is een adaptatie?
5. Wat is een psychologische adaptatie?
6. Wat betekent het woord ‘fit’ in ‘survival of the fittest’?
7. Wat is ‘seksueel dimorfisme’ en wat is de verklaring ervoor?
8. Welke vier vragen stelt men in de ethologie bij het onderzoek naar de adaptieve
waarde van het gedrag van dieren? Pas ze toe op een zelfgekozen voorbeeld.
9. Wat betekent ‘inclusive fitness’?
10.In het boek noemt men ‘cumulatieve cultuur’ en ‘shared intentionality’ als kenmerkend
voor mensen. Mee eens? Zie je nog andere verschillen tussen mens en dier?
11.Welke kritiekpunten op de evolutionaire psychologie worden in het boek genoemd?
Ons brein in een notendop
1. Wat wordt bedoeld met witte stof en grijze stof?
2. Wat doet de grijze stof en wat doet de witte stof?
3. Welke twee typen hersencellen worden onderscheiden?
4. Welke functies hebben deze twee typen hersencellen zoal?
, MC-oefenvragen
1. “Gedrag kan worden veroorzaakt door een teveel of tekort aan neurotransmitters”. Bij
welke psychologische stroming past deze uitspraak het best?
a. Radiografische psychologie
b. Evolutionaire psychologie
c. Behaviorisme
d. Biologische psychologie
2. Bij welke psychologische benadering past de stelling dat emoties nut hebben voor
overleving?
a. Sociale psychologie
b. Behaviorisme
c. Fundamentele psychologie
d. Evolutionaire psychologie
3. Wat verstaan we onder ‘inclusive fitness’?
a. Dat adaptieve eigenschappen voor iedereen toegankelijk zijn
b. Dat genetische verwantschap een rol speelt bij de evolutie
c. Dat natuurlijke selectie geldt voor zowel mannen als vrouwen
d. Dat bepaalde genen geschikt zijn om nuttige eigenschappen over te dragen
4. Wat is het verschil tussen de witte en de grijze stof?
a. Witte stof is onderdeel van het neuron, de grijze stof van een gliacel
b. Witte stof is onderdeel van een gliacel, de grijze stof van een neuron
c. Witte stof is voor de informatieoverdracht en grijze stof voor de informatieverwerking
d. Witte stof is voor de informatieverwerking en grijze stof voor de informatieoverdrach
