Podologie bij specifieke doelgroepen:
PEDIATRIE
INHOUD
Pediatrie Algemeen
• Embryologie (onderste lidmaat)
• Algemene begrippen Zwangerschap – Geboorte
• Het postnatale onderzoek
• Aangeboren (genetische) aandoeningen
Podo – Pediatrie
• Normale ontwikkeling van het onderste lidmaat
• Ontwikkeling van het gangpatroon bij kinderen
• Analyse van het gangpatroon bij kinderen
• Podo - pediatrische aandoeningen
▪ Pes planus
▪ Pes cavus
▪ In-toeing
▪ Vaak voorkomende hulpvragen
• Het podo - pediatrisch onderzoek
• Podo - pediatrische behandelingsmogelijkheden
• De omgang met kinderen in een podologische praktijksetting
Psychologie van het jonge kind:
• Normale psychologische ontwikkeling van baby tot jong volwassene
• Leeftijdsgebonden kenmerken
• Meest voorkomende ontwikkelingsstoornissen bij kinderen
Motorische ontwikkeling:
• Normale motorische ontwikkeling
• Bewegingspatronen en gangpatroon bij kinderen met een Development Coördination disorder, Autisme
Spectrum Stoornis, Attention Deficit Hyperactive Disorder
• Podologische interventies bij kinderen met een ontwikkelingsstoornis
Casuïstiek:
• Bij elke pathologie
• Laatste les: volledige les casuïstiek: casussen komen niet op CANVAS! DEELNAME AAN DE LESSEN
CASUÏSTIEK ZIJN DUS STERK AANBEVOLEN!
1
,Pediatrie Deel 1
ZWANGERSCHAP - ZWANGERE VROUW
• Wordt gerekend vanaf de 1ste dag van de laatste menstruatie
• Normale duur 40 weken (+ of – 2 weken)
➔ Embryonale fase: van dag 1 tot 8ste week
➔ Foetale fase: vanaf week 8 tot geboorte
1.1. Mogelijke problemen bij de MOEDER tijdens de zwangerschap t.h.v. OL
• Door de hormonen zullen de ligamenten “lakser” worden
o Bekeninstabiliteit vaak gepaard gaande met veel pijn, grotere lumbale lordose
• Lage rugpijn
• Oedeem
o Wordt veroorzaakt door een verhoogde druk op de vena cava inferior door de groei van de
uterus. Hierdoor wordt de veneuze terugvloei belemmerd
1.2. Mogelijke problemen bij de MOEDER tijdens de zwangerschap t.h.v. de VOETEN
• Tot 50% van de zwangere vrouwen heeft te maken met voetproblemen.
• De meeste vrouwen zijn er zich niet van bewust dat ze tijdens hun zwangerschap te maken kunnen
krijgen met voetproblemen
• Voetproblemen kunnen de levenskwaliteit sterk doen verminderen
• Er wordt aangeraden om dagelijks voldoende te bewegen, voetproblemen kunnen dit verhinderen
o EDUCATIE is dus heel belangrijk!
Oedeem ▪ Dit veroorzaakt een groter volume van de voet
▪ Aanraden om tijdig bredere schoenen te kopen
▪ Voldoende bewegen
▪ Véél water drinken. Het lichaam is dan beter in staat vocht af te voeren.
▪ Dagelijks een moment inlassen om met de voeten hoger gaat liggen dan de
rest van je lichaam, eventueel de matras aan het voeteneinde wat hoger
maken.
▪ Wisselbaden met koud en warm water (bevordert de bloedsomloop)
Veranderingen in de Door de ligamentaire laxiteit en de toename van het LG kan er
morfologie van de ▪ Verlaging van het mediaal gewelf optreden
voet ▪ Os naviculare verlaagt
▪ Ontspannen calcaneaire stand gaat tijdens de zwangershap everteren
Hierdoor kan de lengte van de voet stijgen!
Verandering in het ▪ Verkorte staplengte
stappatroon ▪ Verbrede gangbasis (tot 2,5 cm in het laatste trimester)
▪ Tragere stapsnelheid
▪ Verlengde dubbele steunname
▪ Verminderde heup extensie en adductie en plantarflexie
The so-called “duck”, “penguin” or “waddle” pregnant gait
▪ Gaymer et al vermeld de verhoogde plantaire druk ter hoogte van de
middenvoet en de hiel en een afname t.h.v. de voorvoet
▪ Vaak pijn ter hoogte van de hiel en de middenvoet!
Evenwichtsproblemen ▪ We zien bij zwangere vrouwen een verminderd evenwicht
2
, ▪ Zwangere vrouwen hebben tot 28% meer kans op valpartijen, met
hospitalisatie als gevolg welke stijgt naarmate de zwangerschap vordert (9.4%
in het eerste trimester, 11.3% in tweede trimester, en 79.3% in het laatste
trimester).
Veranderingen ter ▪ Leukonychia (24.4%)
hoogte van de nagels ▪ Ingegroeide nagel (9.0%)
▪ Onychoschizia / nail splitting (9.0%)
▪ Versnelde nagelgroei en subunguale hyperkeratose (6.7%)
ONTWIKKELING VAN HET EMBRYO – FOETUS
2. Ontwikkeling van de voet
Dit verloopt in drie fasen
1. Mesenchymale
▪ Metatarsalen
▪ Phalangen
▪ Tarsus
2. Kraakbeen fase
3. Osseus
Embryonale fase
Vanaf de conceptie tot 14 dagen worden de volgende structuren gevormd:
▪ Ectoderm: vorming van epidermis, neurologisch systeem
▪ Mesoderm: skelet, bindweefsel, spieren en bloedvaten
▪ Endoderm: binnenste laag van waaruit het ademhaling stelsel en spijsverteringsstelsel gevormd wordt.
Op dit moment is de foetus zeer gevoelig aan teratogenen zoals alcohol, drugs, medicatie, tabak,
röntgenstralen…
Foliumzuur
Foetale ontwikkeling
Foetale fase: van 8 weken tot 40 weken
▪ De ontwikkelende voet staat in equinus, supinatie en adductie
▪ Tenen zijn ontwikkeld
▪ Initieel is de derde teen het langst, nadien de tweede en in vele gevallen bij de geboorte de eerste
▪ De derde metatarsaal is initieel ook de langste, nadien wordt de 2de metatarsaal tijdens de 16 - 20ste
week
▪ Op 9 weken verschuift de calcaneus van naast naar plantair van de talus en vormt zo het STG- gewricht
▪ Tussen de 10 en de 12 weken begint de voet de dorsiflecteren vanuit de extreme equinus stand
▪ Op 16 weken begint te voet te everteren door torsie veranderingen in de talus en calcaneus, deze
beweging wordt vorder gezet doorheen de zwangerschap. De mediale boog ontwikkelt
▪ Op 21 weken begint de ossificatie van de calcaneus
▪ Op 22 weken worden de nagels zichtbaar
▪ Op 24 weken begint de ossificatie van de talus
▪ Op 37 start de ossificatie van het os cuboïd, dit wordt gebruikt als een indicator van foetale rijpheid
(samen met het kraakbeen van het oor)
3
, Posities van de foetus voor bevalling
Normale positie voor Sterrekijker Stuitligging Dwarsligging
bevalling
▪ Knie flexie ▪ Verhoogde kans op ▪ Verhoogde kans op
▪ Voet in DF heup- en heup- en
voetafwijkingen voetafwijkingen
De foetus kan ▪ Kunnen niet tegen
schoppen tegen uitwendige
uitwendige krachten krachten schoppen
DE BEVALLING
4. Terminologie termijn zwangerschap
▪ Geboorte tussen de 16 – 28 weken: partus immaturus
▪ Geboorte voor 37 weken: prematuur of vroeggeboorte
▪ Normale geboorte tussen de 38 – 42 weken
▪ Na 42 weken: post-terme geboorte
▪ Kinderen met een laag geboortegewicht ingedeeld onafhankelijk van duur zwangerschap.
o Normal-for-date: aangepast gewicht volgens zwangerschapsduur.
o Large-for-date: meer dan twee standaarddeviaties boven verwacht gewicht.
o Small-for-date: een te klein/ Licht gewicht =dysmature baby.
Premature baby’s
▪ Verhoogde kans op wiegendood
4
PEDIATRIE
INHOUD
Pediatrie Algemeen
• Embryologie (onderste lidmaat)
• Algemene begrippen Zwangerschap – Geboorte
• Het postnatale onderzoek
• Aangeboren (genetische) aandoeningen
Podo – Pediatrie
• Normale ontwikkeling van het onderste lidmaat
• Ontwikkeling van het gangpatroon bij kinderen
• Analyse van het gangpatroon bij kinderen
• Podo - pediatrische aandoeningen
▪ Pes planus
▪ Pes cavus
▪ In-toeing
▪ Vaak voorkomende hulpvragen
• Het podo - pediatrisch onderzoek
• Podo - pediatrische behandelingsmogelijkheden
• De omgang met kinderen in een podologische praktijksetting
Psychologie van het jonge kind:
• Normale psychologische ontwikkeling van baby tot jong volwassene
• Leeftijdsgebonden kenmerken
• Meest voorkomende ontwikkelingsstoornissen bij kinderen
Motorische ontwikkeling:
• Normale motorische ontwikkeling
• Bewegingspatronen en gangpatroon bij kinderen met een Development Coördination disorder, Autisme
Spectrum Stoornis, Attention Deficit Hyperactive Disorder
• Podologische interventies bij kinderen met een ontwikkelingsstoornis
Casuïstiek:
• Bij elke pathologie
• Laatste les: volledige les casuïstiek: casussen komen niet op CANVAS! DEELNAME AAN DE LESSEN
CASUÏSTIEK ZIJN DUS STERK AANBEVOLEN!
1
,Pediatrie Deel 1
ZWANGERSCHAP - ZWANGERE VROUW
• Wordt gerekend vanaf de 1ste dag van de laatste menstruatie
• Normale duur 40 weken (+ of – 2 weken)
➔ Embryonale fase: van dag 1 tot 8ste week
➔ Foetale fase: vanaf week 8 tot geboorte
1.1. Mogelijke problemen bij de MOEDER tijdens de zwangerschap t.h.v. OL
• Door de hormonen zullen de ligamenten “lakser” worden
o Bekeninstabiliteit vaak gepaard gaande met veel pijn, grotere lumbale lordose
• Lage rugpijn
• Oedeem
o Wordt veroorzaakt door een verhoogde druk op de vena cava inferior door de groei van de
uterus. Hierdoor wordt de veneuze terugvloei belemmerd
1.2. Mogelijke problemen bij de MOEDER tijdens de zwangerschap t.h.v. de VOETEN
• Tot 50% van de zwangere vrouwen heeft te maken met voetproblemen.
• De meeste vrouwen zijn er zich niet van bewust dat ze tijdens hun zwangerschap te maken kunnen
krijgen met voetproblemen
• Voetproblemen kunnen de levenskwaliteit sterk doen verminderen
• Er wordt aangeraden om dagelijks voldoende te bewegen, voetproblemen kunnen dit verhinderen
o EDUCATIE is dus heel belangrijk!
Oedeem ▪ Dit veroorzaakt een groter volume van de voet
▪ Aanraden om tijdig bredere schoenen te kopen
▪ Voldoende bewegen
▪ Véél water drinken. Het lichaam is dan beter in staat vocht af te voeren.
▪ Dagelijks een moment inlassen om met de voeten hoger gaat liggen dan de
rest van je lichaam, eventueel de matras aan het voeteneinde wat hoger
maken.
▪ Wisselbaden met koud en warm water (bevordert de bloedsomloop)
Veranderingen in de Door de ligamentaire laxiteit en de toename van het LG kan er
morfologie van de ▪ Verlaging van het mediaal gewelf optreden
voet ▪ Os naviculare verlaagt
▪ Ontspannen calcaneaire stand gaat tijdens de zwangershap everteren
Hierdoor kan de lengte van de voet stijgen!
Verandering in het ▪ Verkorte staplengte
stappatroon ▪ Verbrede gangbasis (tot 2,5 cm in het laatste trimester)
▪ Tragere stapsnelheid
▪ Verlengde dubbele steunname
▪ Verminderde heup extensie en adductie en plantarflexie
The so-called “duck”, “penguin” or “waddle” pregnant gait
▪ Gaymer et al vermeld de verhoogde plantaire druk ter hoogte van de
middenvoet en de hiel en een afname t.h.v. de voorvoet
▪ Vaak pijn ter hoogte van de hiel en de middenvoet!
Evenwichtsproblemen ▪ We zien bij zwangere vrouwen een verminderd evenwicht
2
, ▪ Zwangere vrouwen hebben tot 28% meer kans op valpartijen, met
hospitalisatie als gevolg welke stijgt naarmate de zwangerschap vordert (9.4%
in het eerste trimester, 11.3% in tweede trimester, en 79.3% in het laatste
trimester).
Veranderingen ter ▪ Leukonychia (24.4%)
hoogte van de nagels ▪ Ingegroeide nagel (9.0%)
▪ Onychoschizia / nail splitting (9.0%)
▪ Versnelde nagelgroei en subunguale hyperkeratose (6.7%)
ONTWIKKELING VAN HET EMBRYO – FOETUS
2. Ontwikkeling van de voet
Dit verloopt in drie fasen
1. Mesenchymale
▪ Metatarsalen
▪ Phalangen
▪ Tarsus
2. Kraakbeen fase
3. Osseus
Embryonale fase
Vanaf de conceptie tot 14 dagen worden de volgende structuren gevormd:
▪ Ectoderm: vorming van epidermis, neurologisch systeem
▪ Mesoderm: skelet, bindweefsel, spieren en bloedvaten
▪ Endoderm: binnenste laag van waaruit het ademhaling stelsel en spijsverteringsstelsel gevormd wordt.
Op dit moment is de foetus zeer gevoelig aan teratogenen zoals alcohol, drugs, medicatie, tabak,
röntgenstralen…
Foliumzuur
Foetale ontwikkeling
Foetale fase: van 8 weken tot 40 weken
▪ De ontwikkelende voet staat in equinus, supinatie en adductie
▪ Tenen zijn ontwikkeld
▪ Initieel is de derde teen het langst, nadien de tweede en in vele gevallen bij de geboorte de eerste
▪ De derde metatarsaal is initieel ook de langste, nadien wordt de 2de metatarsaal tijdens de 16 - 20ste
week
▪ Op 9 weken verschuift de calcaneus van naast naar plantair van de talus en vormt zo het STG- gewricht
▪ Tussen de 10 en de 12 weken begint de voet de dorsiflecteren vanuit de extreme equinus stand
▪ Op 16 weken begint te voet te everteren door torsie veranderingen in de talus en calcaneus, deze
beweging wordt vorder gezet doorheen de zwangerschap. De mediale boog ontwikkelt
▪ Op 21 weken begint de ossificatie van de calcaneus
▪ Op 22 weken worden de nagels zichtbaar
▪ Op 24 weken begint de ossificatie van de talus
▪ Op 37 start de ossificatie van het os cuboïd, dit wordt gebruikt als een indicator van foetale rijpheid
(samen met het kraakbeen van het oor)
3
, Posities van de foetus voor bevalling
Normale positie voor Sterrekijker Stuitligging Dwarsligging
bevalling
▪ Knie flexie ▪ Verhoogde kans op ▪ Verhoogde kans op
▪ Voet in DF heup- en heup- en
voetafwijkingen voetafwijkingen
De foetus kan ▪ Kunnen niet tegen
schoppen tegen uitwendige
uitwendige krachten krachten schoppen
DE BEVALLING
4. Terminologie termijn zwangerschap
▪ Geboorte tussen de 16 – 28 weken: partus immaturus
▪ Geboorte voor 37 weken: prematuur of vroeggeboorte
▪ Normale geboorte tussen de 38 – 42 weken
▪ Na 42 weken: post-terme geboorte
▪ Kinderen met een laag geboortegewicht ingedeeld onafhankelijk van duur zwangerschap.
o Normal-for-date: aangepast gewicht volgens zwangerschapsduur.
o Large-for-date: meer dan twee standaarddeviaties boven verwacht gewicht.
o Small-for-date: een te klein/ Licht gewicht =dysmature baby.
Premature baby’s
▪ Verhoogde kans op wiegendood
4
