Begrippen neurogene communicatie stoornissen
Afasie van Broca
Spontane spraak
- Nonfluent, traag & moeizaam
- Telegramstijl: enkel belangrijkste woorden (agrammatisme)
- Perseveraties: ongepaste herhalingen woorden (bv. zondag, maandag, maandag, maandag)
- Recurring utterance: terugkerende zinloze aaneenrijging klanken
- Woordenschat: gereduceerd
Begrip: beter
Herhaling: gestoord
Geschreven & gesproken taal evenveel aangetast (spellingsfouten & deleties letters)
- Kopiëren geschreven materiaal dan spontaan schrijven (want Broca samen hemiplegie: verlamming 1
lichaamshelft)
- Luidop lezen: moeilijk
- Begrip geschreven taal = begrip gesproken taal
Oorzaak: uitgebreide persisylviaanse lesie (fronto-tempero-pariêtaal & insula beschadigd)
Afasie van Wernicke
Vnl stoornis taalbegripsvermogen (begrijpen niet wat lezen/ horen)
Spontane spraak
- Fluent/ vloeiend
- Parafasieën: vervanging doelwoorden
Verbale: semantisch (betekenisverwant) & formeel (gelijkenis vorm)
Formele: fonematisch/ literaal (lijkt erop qua vorm, bestaat niet) & morfologisch (morfemen
veranderen: gestaan idpv verstaan)
Irrelevante: produceren bestaand woord (niet verwant aan doelwoord)
Neologisme: nieuwe woorden (semantische: bv. loeibeest)
Jargon: totaal onverstaanbaar
Logorhee: stopt niet met praten (geen luistergerichtheid & taakgerichtheid)
Anosognosie: ziekte besef, maar geen kennis (niet weten wat er is)
- Paragrammatismen of dyssyntaxis: fouten zinsbouw, grammaticale fouten
- Problemen op syntaxis niveau (bv. getalscongruentie)
Begrip: gestoord
Herhaling: gestoord
Benoemen: gestoord
Luidop lezen & leesbegrip: gestoord
Schrijven: paragrafieën en neologismen
Oorzaak: letsel thv zone van Wernicke
Geleidingsafasie/ conductie-afasie
Soorten
- Reproductie-conductie afasie
- Short term memory afasie
- Gemengde conductie afasie
Vnl fonematische parafasieën bij herhalen
1
, Spontane taal
- Fluent
- Fonematische parafasieën lengtegebonden: hoe langer woord hoe meer fouten
- Conduite d’approche: verbeteren tot juiste woord (patiënt bewust verkeerd uitspr)
- Conduite d’écart: niet doorhebben zogoed als juist, tijdens verbeteren verder afwijken
Herhaling: uitgesproken problematisch
Begrip: behoorlijk
Benoemen: moeizaam
Luidoplezen: paragrafieën (verwisselen lettergrepen & woorden)
Schrijven: paragrafieën ( iets anders schrijven dan bedoeld
Oorzaak: letsel thv fasciculus arcuatis/ gyrus supramarginalis
Globale/ totale afasie
Vnl. aantasting expressie & begrip
Spontane taal
- Nonfluent
- Stereotypie/ recurrent utterance (monofasie): steeds terugkerend woord al dan niet bestaan (tan-tan)
Begrip, nazeggen, benoemen, lezen, schrijven: gestoord
Oorzaak: uitgebreid letsel thv linkerhemisfeer (zone Broca, Wernicke & subcorticaal)
Transcorticaal motorische afasie
Vnl. discrepantie tss spontane spraak & herhaling
Spontane spraak
- Nonfluent
- Hortend: haperen, afgebroken
- Echolalieën
Vragen & instructies gesprekspartner herhalen idpv beantwoorden
Onmiddelijke & uitgestelde
Zuiver & gematigde
Echoing approval: bv. Is het mooi weer vandaag? Het is mooi weer vandaag.
Herhalingen: herinneringen aan stotteren
Begrip: matig tot licht gestoord
Luidop lezen; analoog spontane spraak
schrijven: paragrafieën & agrammatismen
Oorzaak: letsel ant of post zone Broca
Transcorticaal sensosirsche afasie
Spontane taal
- Fluent
- Vgl afasie Wernicke
Herhalingen : ongestoord
Begrip: ernstig tot zeer ernstig
Luidop lezen: beter dan leesbegrip
oorzaak: post temporo-pariëtale regio
Gemengd transcorticale afasie
Vnl. goed herhalingsvermogen, gestoorde expressie & begrip
2
Afasie van Broca
Spontane spraak
- Nonfluent, traag & moeizaam
- Telegramstijl: enkel belangrijkste woorden (agrammatisme)
- Perseveraties: ongepaste herhalingen woorden (bv. zondag, maandag, maandag, maandag)
- Recurring utterance: terugkerende zinloze aaneenrijging klanken
- Woordenschat: gereduceerd
Begrip: beter
Herhaling: gestoord
Geschreven & gesproken taal evenveel aangetast (spellingsfouten & deleties letters)
- Kopiëren geschreven materiaal dan spontaan schrijven (want Broca samen hemiplegie: verlamming 1
lichaamshelft)
- Luidop lezen: moeilijk
- Begrip geschreven taal = begrip gesproken taal
Oorzaak: uitgebreide persisylviaanse lesie (fronto-tempero-pariêtaal & insula beschadigd)
Afasie van Wernicke
Vnl stoornis taalbegripsvermogen (begrijpen niet wat lezen/ horen)
Spontane spraak
- Fluent/ vloeiend
- Parafasieën: vervanging doelwoorden
Verbale: semantisch (betekenisverwant) & formeel (gelijkenis vorm)
Formele: fonematisch/ literaal (lijkt erop qua vorm, bestaat niet) & morfologisch (morfemen
veranderen: gestaan idpv verstaan)
Irrelevante: produceren bestaand woord (niet verwant aan doelwoord)
Neologisme: nieuwe woorden (semantische: bv. loeibeest)
Jargon: totaal onverstaanbaar
Logorhee: stopt niet met praten (geen luistergerichtheid & taakgerichtheid)
Anosognosie: ziekte besef, maar geen kennis (niet weten wat er is)
- Paragrammatismen of dyssyntaxis: fouten zinsbouw, grammaticale fouten
- Problemen op syntaxis niveau (bv. getalscongruentie)
Begrip: gestoord
Herhaling: gestoord
Benoemen: gestoord
Luidop lezen & leesbegrip: gestoord
Schrijven: paragrafieën en neologismen
Oorzaak: letsel thv zone van Wernicke
Geleidingsafasie/ conductie-afasie
Soorten
- Reproductie-conductie afasie
- Short term memory afasie
- Gemengde conductie afasie
Vnl fonematische parafasieën bij herhalen
1
, Spontane taal
- Fluent
- Fonematische parafasieën lengtegebonden: hoe langer woord hoe meer fouten
- Conduite d’approche: verbeteren tot juiste woord (patiënt bewust verkeerd uitspr)
- Conduite d’écart: niet doorhebben zogoed als juist, tijdens verbeteren verder afwijken
Herhaling: uitgesproken problematisch
Begrip: behoorlijk
Benoemen: moeizaam
Luidoplezen: paragrafieën (verwisselen lettergrepen & woorden)
Schrijven: paragrafieën ( iets anders schrijven dan bedoeld
Oorzaak: letsel thv fasciculus arcuatis/ gyrus supramarginalis
Globale/ totale afasie
Vnl. aantasting expressie & begrip
Spontane taal
- Nonfluent
- Stereotypie/ recurrent utterance (monofasie): steeds terugkerend woord al dan niet bestaan (tan-tan)
Begrip, nazeggen, benoemen, lezen, schrijven: gestoord
Oorzaak: uitgebreid letsel thv linkerhemisfeer (zone Broca, Wernicke & subcorticaal)
Transcorticaal motorische afasie
Vnl. discrepantie tss spontane spraak & herhaling
Spontane spraak
- Nonfluent
- Hortend: haperen, afgebroken
- Echolalieën
Vragen & instructies gesprekspartner herhalen idpv beantwoorden
Onmiddelijke & uitgestelde
Zuiver & gematigde
Echoing approval: bv. Is het mooi weer vandaag? Het is mooi weer vandaag.
Herhalingen: herinneringen aan stotteren
Begrip: matig tot licht gestoord
Luidop lezen; analoog spontane spraak
schrijven: paragrafieën & agrammatismen
Oorzaak: letsel ant of post zone Broca
Transcorticaal sensosirsche afasie
Spontane taal
- Fluent
- Vgl afasie Wernicke
Herhalingen : ongestoord
Begrip: ernstig tot zeer ernstig
Luidop lezen: beter dan leesbegrip
oorzaak: post temporo-pariëtale regio
Gemengd transcorticale afasie
Vnl. goed herhalingsvermogen, gestoorde expressie & begrip
2
