Samenvatting Biologische psychologie 2: hoofdstuk 9 slaap en biologische ritmes

Biologische psychologie: HT9: slaap & biologische ritmes

Slaap-waak = biologische ritme dat ons kenmerkt
 biologisch geg ≠ gekoppeld aan 1 functie: grote impcat op al onze psychische
functies
 slaap ≠ passief!
 slaap-waak-ritme = flexibel
 sleep heeft belangrijke rol vr mentale gezondheid!

1. Wat is slaap?
1.1. Slaapstadia
 Slaaparchitectuur (opeenvolging v slaapstadia) wordt nagegaan middels
polysomnografie:
o EEG
o Electro-oculogram  activiteit ogen (REM-slaap makkelijk
detecteren)
o Electro-myogram (vb: restless legs syndrome, bewegingen,…)
o Vaak bijkomende metingen:
 Zuurstofgebruik
 Hartslag
 Lichaamstemperatuur
 Huidgeleiding
 …
 Focus dominante frequenties i/h EEG:
o Alpha (8-12 Hz)
 Regelmatige golven
 Rustige toestend
 Sterker bij ogen gesloten dan ogen open (ook in het donker!)
 Klassieke versie: weerspiegelt inhibitieprocessen
 regelmatige, repititieve activiteit leggen over delen die nt
nodig zijn (overstemt/-schaduwt chaotische willekeurige
signalen)
 Iets grotere golven & lagere frequentie dan beta
o Beta (13-30 Hz)
= mentaal heel actief  “geest blijft actief tijdens slaap”
 Onregelmatig
 Lage amplitude
 Desynchonisatie: ≠ circuits zijn gelijktijdig betrokken bij
intensieve informatieverwerking: inspanning, focus, actief
denken
o Theta (3,5-7,5 Hz)
 Nog grotere golven dan alpha
 Toegenomen synchronisatie
 Non-REM stadium 1 (NREM1): overgang v waken nr slapen
o Delta (<3,5 Hz)
 Zeer grote amplitude (zeer grote & zeer regelmatige
golven)
 Toegenomen synchronisatie
 NREM3: slow wave sleep (SWS)

,  Specifieke EEG-markers:
o Slaapspoelen
 Kleine opstootjes v snelle activiteit (12-14 Hz)
 Komen spontaan voor: gem 2-5x/minuut
 Stadia NREM1-3  vooral NREM2
 Spelen rol bij geheugenconsolidatie
 Rol in bewaken slaap / beschermen tegen verstoring dr
externe stimuli
 Correlatie met IQ: hoe ↑ IQ, hoe vaker
slaapspoelen in uw slaap
o K-complexen
 Grote, scherpe golven
 Typisch in NREM2
 Spontaan: ong 1x/min
 Gerelateerd aan inhibitie: uitgelokt dr i/h bijzonder
onverwacht/onregelmatig geluid (buitensluiten
perceptuele verwerking die je anders zou wekken)
 Voorlopers v delta-golven
 Typisch verloop inslapen:
o Ogen sluiten: toename alpha, afname beta
o NREM1: theta begint te verschijnen
o NREM2 (kwartiertje later)
 K-complexen, slaapspoelen
 Vaak nog nt de ervaring te slapen wanneer nu gewekt
o SWS (kwartiertje later)
 Verschijnen delta-activiteit
 Moeilijk te wekken (vb: dr lawaai)
 Moeilijk ontwaken (groggy, verward)
o Na ong 90min slapen: intrede 1e REM-fase
 EEG ~ stadium 1 slaap (theta)
 EOG: oogbewegingen
 EMG: wegvallen spierspanning (spierverlamming)
 Fysieke tekenen v seksuele arousal (impliceert gn dromen
met seksuele inhoud!  diagnostisch belang in vaststellen
oorzaak impotentie)
 Bij wekken: rapportage v dromen, meestal met een
verhaalstructuur itt SWS: bij doorvragen vaak gedachte,
beeld, emotie
 Typisch verloop nacht: een nacht v 8u
o 4-5 cycli
o SWS steeds korter (2e helft v/d nacht meestal nt meer)  1e uren
v/d slaap = belangrijkste!
o REM steeds langer