Chronische aandoeningen tentamen
WHO heeft in 1948 een beroemde en verguisde definitie van gezondheid omschreven als:
‘Een toestand van volledig fysiek, mentaal en maatschappelijk welbevinden, en niet louter de
afwezigheid van ziekte en gebrek.
(Maar mensen leven vaak met een ziekte en zijn volledig ziekte vrij)
Machteld Huber benadrukt vanuit het principe van positieve gezondheid andere elementen
zoals veerkracht, zingeving en zelfmanagement.
Chronische ziekte: Irreversibele aandoening zonder uitzicht op volledig herstel en met een
relatief lange ziekteduur.
Levensbedreigende ziekten
Aandoeningen die tot periodiek terugkerende klachten leiden (Astma, epilepsie)
Aandoeningen die progressief verslechteren en invaliderend van aard zijn
(reumatoïde artritis en chronisch hartfalen)
Chronische psychiatrische aandoeningen
Verklaringen toename chronische aandoeningen:
Vergrijzing (aandeel 65+ in de bevolking is toegenomen)
Toenemende aandacht in de maatschappij voor chronische ziekten en programma’s
die in de huisartspraktijken zijn uitgevoerd om chronische ziekten vroeg op te
sporten en beter te begeleiden.
Een effectievere behandeling en langere overleving van mensen met een chronische
ziekte (kanker, hart en vaatziekten)
Lange ziekteduur: In Nederland wordt, afhankelijk van de ziekte een termijn van het
aanhouden van de klacht van langer dan 6 weken tot 6 maanden gehanteerd.
Epidemiologie: De wetenschappelijke studie van het voorkomen en de verspreiding van
ziekten binnen en tussen populaties.
Klinische epidemiologie: De wetenschap die voorspellingen maakt voor individuen op basis
van klinische informatie vanuit een groep van vergelijkbare anderen, waarbij gebruik wordt
gemaakt van sterke wetenschappelijke rekenmethoden om ervoor te zorgen dat de
voorspellingen juist zijn.
Determinant – uitkomst:
Etiologische factoren (risicofactoren)
Diagnostische factoren (indicatoren van aanwezigheid ziekte)
Prognostische factoren (hoe loopt het af)
Incidentie: Hoe vaak wordt de ziekte in een bepaalde periode gediagnosticeerd (nieuwe
gevallen)
Prevalentie: Deel van de populatie dat de ziekte heeft – op een gegeven tijdstip (alle levende
mensen die de ziekte hebben)
1
, 10 miljoen (58% van de bevolking) heeft een chronische ziekte.
96% van de 75+ mensen heeft een chronische ziekte
Meer vrouwen dan mannen, komt ook omdat er meer oudere vrouwen zijn dan mannen.
Morbiditeit: Ziektecijfer
Multi-morbiditeit: De algemene term voor het tijdens een bepaalde periode optreden van
meer dan een (chronische) ziekte in een individu.
In 2018 had ruim de helft (54%) van de mensen met een chronische ziekte, meer dan
een chronische ziekte. Dit komt neer op 31% oftewel 5,4 miljoen mensen.
Verklaringen multi morbiditeit:
1. Toeval, concurrente of ‘co-occurring’ multi morbiditeit: toeval (je hebt COPD en
toevallig ook rugklachten.
2. Clustermulti-morbiditeit: Een statische verband, zonder nadere inhoudelijke
verklaring. (Artose, hart/vaatziekten, depressie en angststoornis, COPD en hartfalen.
3. Causale multi-morbiditeit: 2 ziekten hebben eenzelfde risicofactor. (Overgewicht is
een risicofactor voor zowel diabetes mellitus als artrose.)
4. Complicerende multi-morbiditeit: Bekende complicaties van een ziekte waarbij het
ontstaan van de ziekte aan de complicatie voorafgaat. (Retinopathie of diabetesvoet
bij diabetes mellitus)
2
WHO heeft in 1948 een beroemde en verguisde definitie van gezondheid omschreven als:
‘Een toestand van volledig fysiek, mentaal en maatschappelijk welbevinden, en niet louter de
afwezigheid van ziekte en gebrek.
(Maar mensen leven vaak met een ziekte en zijn volledig ziekte vrij)
Machteld Huber benadrukt vanuit het principe van positieve gezondheid andere elementen
zoals veerkracht, zingeving en zelfmanagement.
Chronische ziekte: Irreversibele aandoening zonder uitzicht op volledig herstel en met een
relatief lange ziekteduur.
Levensbedreigende ziekten
Aandoeningen die tot periodiek terugkerende klachten leiden (Astma, epilepsie)
Aandoeningen die progressief verslechteren en invaliderend van aard zijn
(reumatoïde artritis en chronisch hartfalen)
Chronische psychiatrische aandoeningen
Verklaringen toename chronische aandoeningen:
Vergrijzing (aandeel 65+ in de bevolking is toegenomen)
Toenemende aandacht in de maatschappij voor chronische ziekten en programma’s
die in de huisartspraktijken zijn uitgevoerd om chronische ziekten vroeg op te
sporten en beter te begeleiden.
Een effectievere behandeling en langere overleving van mensen met een chronische
ziekte (kanker, hart en vaatziekten)
Lange ziekteduur: In Nederland wordt, afhankelijk van de ziekte een termijn van het
aanhouden van de klacht van langer dan 6 weken tot 6 maanden gehanteerd.
Epidemiologie: De wetenschappelijke studie van het voorkomen en de verspreiding van
ziekten binnen en tussen populaties.
Klinische epidemiologie: De wetenschap die voorspellingen maakt voor individuen op basis
van klinische informatie vanuit een groep van vergelijkbare anderen, waarbij gebruik wordt
gemaakt van sterke wetenschappelijke rekenmethoden om ervoor te zorgen dat de
voorspellingen juist zijn.
Determinant – uitkomst:
Etiologische factoren (risicofactoren)
Diagnostische factoren (indicatoren van aanwezigheid ziekte)
Prognostische factoren (hoe loopt het af)
Incidentie: Hoe vaak wordt de ziekte in een bepaalde periode gediagnosticeerd (nieuwe
gevallen)
Prevalentie: Deel van de populatie dat de ziekte heeft – op een gegeven tijdstip (alle levende
mensen die de ziekte hebben)
1
, 10 miljoen (58% van de bevolking) heeft een chronische ziekte.
96% van de 75+ mensen heeft een chronische ziekte
Meer vrouwen dan mannen, komt ook omdat er meer oudere vrouwen zijn dan mannen.
Morbiditeit: Ziektecijfer
Multi-morbiditeit: De algemene term voor het tijdens een bepaalde periode optreden van
meer dan een (chronische) ziekte in een individu.
In 2018 had ruim de helft (54%) van de mensen met een chronische ziekte, meer dan
een chronische ziekte. Dit komt neer op 31% oftewel 5,4 miljoen mensen.
Verklaringen multi morbiditeit:
1. Toeval, concurrente of ‘co-occurring’ multi morbiditeit: toeval (je hebt COPD en
toevallig ook rugklachten.
2. Clustermulti-morbiditeit: Een statische verband, zonder nadere inhoudelijke
verklaring. (Artose, hart/vaatziekten, depressie en angststoornis, COPD en hartfalen.
3. Causale multi-morbiditeit: 2 ziekten hebben eenzelfde risicofactor. (Overgewicht is
een risicofactor voor zowel diabetes mellitus als artrose.)
4. Complicerende multi-morbiditeit: Bekende complicaties van een ziekte waarbij het
ontstaan van de ziekte aan de complicatie voorafgaat. (Retinopathie of diabetesvoet
bij diabetes mellitus)
2
