SOCIOLOGIE
SAMENVATTING
Yrsa Oenema
, Sociologie
Wat is sociologie? (H1)
Eerste omschrijving
Sociologen verklaren gedrag vanuit de samenlevingsverbanden die mensen met
elkaar vormen. Dit door het gedrag te bekijken van de groep (die hiervan deel
uitmaakt), de structuur, waarden en hun normen.
Sociologie wordt omgeschreven als wetenschap van de maatschappij, menselijk
samenleven en het sociale. Mensen leven met elkaar samen en worden daardoor
beïnvloed.
Sociale = ‘alles wat met het samenleven van mensen te maken heeft’.
1. Hoe worden mensen in hun gedrag beïnvloed door het feit dat zij deel
uitmaken van allerlei samenlevingsverbanden oftewel groeperingen?
o Microniveau = kleine samenlevingsverbanden waarvan mensen deel
uitmaken -> directe sociale omgeving van een individu
o Mesoniveau = grotere organisatorische verbanden waarvan mensen deel
uitmaken -> wijdere sociale omgeving
o Macroniveau = maatschappij als geheel
2. Hoe zit de samenleving in elkaar? Hoe zitten onderdelen van de
maatschappij, zoals de gezondheidszorg, in elkaar?
Volgens Nijhof kan individualisering leiden tot uitstoring: de banden tussen
individu en groep worden verbroken.
Elias spreekt over de ‘relatieve autonomie’ van sociale processen ten opzichte
van individuele bedoelingen. Mensen die met elkaar samenleven, brengen
sociale processen voort die geen van hen tevoren zo bedoeld en gepland heeft.
Sociologie als wetenschap
Sociologie is een empirische wetenschap
‘Wetenschap waarbij kennis voorkomt uit een systematische waarneming
van feiten’.
Objectief vast te stellen hoe de maatschappelijke werkelijkheid in elkaar zit.
Sociologie helpt verpleegkunde meer inzicht te krijgen op:
o Het eigen gedrag en dat van anderen
o Maatschappelijke factoren met betrekking tot zorg, ziekte en gezondheid,
bijvoorbeeld factoren die van invloed zijn op het functioneren van
mantelzorg.
o Inrichting en ontwikkeling van gezondheidszorg en de rol en positie van
verpleegkundige daarin.
o Positie van verpleegkundigen in allerlei groeperingen op micro-, meso- en
macroniveau.
Interactie, cultuur en interdependentie zijn de drie aspecten van het sociale.
o Interactie = gedrag van mensen ten opzichte van elkaar in onderlinge
wisselwerking.
o Cultuur = mensen zijn door elkaar gevormd. Wat mensen doen, denken en
voelen is sterk bepaald door wat zij van anderen geleerd hebben.
, o Interdependentie = mensen zijn van elkaar afhankelijk en kunnen niet
zonder anderen leven.
Interactie
Interactie
Het gedrag van mensen ten opzichte van elkaar in onderlinge
wisselwerking.
Het gedrag van de een leidt tot een reactie van de ander. Die reactie is
gebaseerd op een interpretatie -> subjectieve definitie van de situatie
Deze definitie bepaalt het gedrag, of die definitie nu objectief waar is of niet.
Identiteit
De wijze waarop iemand zichzelf ziet (zelfbeeld), komt tot stand via allerlei
interactieprocessen.
Role-taking
Mensen verplaatsen zich in gedachten in de positie van anderen met wie
zij in contact komen.
Door vanuit deze positie, dus met andermans ogen, naar zichzelf te kijken
kunnen mensen achterhalen wat er in een bepaalde situatie van hen wordt
verwacht en kunnen zij hun gedrag ten opzichte van die ander preciezer bepalen.
Maatschappij en zelf komen elkaar tegen. Het gaat enerzijds om verwachtingen
uit de omgeving en anderzijds om de mens die daar op zijn eigen manier mee
omgaat. Dezelfde verwachtingen kunnen bij verschillende mensen dus tot
verschillend zelfbeeld leiden.
Collectieve betekenissen
Van veel situaties hebben wij al geleerd hoe wij die moeten definiëren.
Deze interpretaties hebben we al veel geleerd door je eigen cultuur.
Referentiekader
‘Het geheel van waarden, normen, overtuigingen en
vanzelfsprekendheden op grond waarvan de leden van een groepering
oordelen en handelen -> sociale bril waardoor iemand de werkelijkheid
bekijkt.
Bepaalt voor een belangrijk deel hoe iemand in het leven staat.
Mensen stellen zich niet alleen selectie open voor allerlei prikkels, maar nemen
ze ook selectief waar -> selectief waarnemen.
Bij het waarnemen vindt een selectie van de prikkels plaats, omdat we ze nooit
allemaal kunnen verwerken.
Gezamenlijk beeld
Groeperingen waar iemand lid van is, vormen in belangrijke mate het
referentiekader. In deze zin is waarnemen ook een sociaal proces, waarbij
mensen met elkaar orde scheppen en zich een gezamenlijk beeld vormen
van de werkelijkheid. Dit doen ze door te bekijken wat normaal is en wat
afwijkend of problematisch is. Met elkaar ontwikkelen ze en opvatting van
wat ze afwijkend vinden en stemmen daar hun gedrag op af. Afwijkend
SAMENVATTING
Yrsa Oenema
, Sociologie
Wat is sociologie? (H1)
Eerste omschrijving
Sociologen verklaren gedrag vanuit de samenlevingsverbanden die mensen met
elkaar vormen. Dit door het gedrag te bekijken van de groep (die hiervan deel
uitmaakt), de structuur, waarden en hun normen.
Sociologie wordt omgeschreven als wetenschap van de maatschappij, menselijk
samenleven en het sociale. Mensen leven met elkaar samen en worden daardoor
beïnvloed.
Sociale = ‘alles wat met het samenleven van mensen te maken heeft’.
1. Hoe worden mensen in hun gedrag beïnvloed door het feit dat zij deel
uitmaken van allerlei samenlevingsverbanden oftewel groeperingen?
o Microniveau = kleine samenlevingsverbanden waarvan mensen deel
uitmaken -> directe sociale omgeving van een individu
o Mesoniveau = grotere organisatorische verbanden waarvan mensen deel
uitmaken -> wijdere sociale omgeving
o Macroniveau = maatschappij als geheel
2. Hoe zit de samenleving in elkaar? Hoe zitten onderdelen van de
maatschappij, zoals de gezondheidszorg, in elkaar?
Volgens Nijhof kan individualisering leiden tot uitstoring: de banden tussen
individu en groep worden verbroken.
Elias spreekt over de ‘relatieve autonomie’ van sociale processen ten opzichte
van individuele bedoelingen. Mensen die met elkaar samenleven, brengen
sociale processen voort die geen van hen tevoren zo bedoeld en gepland heeft.
Sociologie als wetenschap
Sociologie is een empirische wetenschap
‘Wetenschap waarbij kennis voorkomt uit een systematische waarneming
van feiten’.
Objectief vast te stellen hoe de maatschappelijke werkelijkheid in elkaar zit.
Sociologie helpt verpleegkunde meer inzicht te krijgen op:
o Het eigen gedrag en dat van anderen
o Maatschappelijke factoren met betrekking tot zorg, ziekte en gezondheid,
bijvoorbeeld factoren die van invloed zijn op het functioneren van
mantelzorg.
o Inrichting en ontwikkeling van gezondheidszorg en de rol en positie van
verpleegkundige daarin.
o Positie van verpleegkundigen in allerlei groeperingen op micro-, meso- en
macroniveau.
Interactie, cultuur en interdependentie zijn de drie aspecten van het sociale.
o Interactie = gedrag van mensen ten opzichte van elkaar in onderlinge
wisselwerking.
o Cultuur = mensen zijn door elkaar gevormd. Wat mensen doen, denken en
voelen is sterk bepaald door wat zij van anderen geleerd hebben.
, o Interdependentie = mensen zijn van elkaar afhankelijk en kunnen niet
zonder anderen leven.
Interactie
Interactie
Het gedrag van mensen ten opzichte van elkaar in onderlinge
wisselwerking.
Het gedrag van de een leidt tot een reactie van de ander. Die reactie is
gebaseerd op een interpretatie -> subjectieve definitie van de situatie
Deze definitie bepaalt het gedrag, of die definitie nu objectief waar is of niet.
Identiteit
De wijze waarop iemand zichzelf ziet (zelfbeeld), komt tot stand via allerlei
interactieprocessen.
Role-taking
Mensen verplaatsen zich in gedachten in de positie van anderen met wie
zij in contact komen.
Door vanuit deze positie, dus met andermans ogen, naar zichzelf te kijken
kunnen mensen achterhalen wat er in een bepaalde situatie van hen wordt
verwacht en kunnen zij hun gedrag ten opzichte van die ander preciezer bepalen.
Maatschappij en zelf komen elkaar tegen. Het gaat enerzijds om verwachtingen
uit de omgeving en anderzijds om de mens die daar op zijn eigen manier mee
omgaat. Dezelfde verwachtingen kunnen bij verschillende mensen dus tot
verschillend zelfbeeld leiden.
Collectieve betekenissen
Van veel situaties hebben wij al geleerd hoe wij die moeten definiëren.
Deze interpretaties hebben we al veel geleerd door je eigen cultuur.
Referentiekader
‘Het geheel van waarden, normen, overtuigingen en
vanzelfsprekendheden op grond waarvan de leden van een groepering
oordelen en handelen -> sociale bril waardoor iemand de werkelijkheid
bekijkt.
Bepaalt voor een belangrijk deel hoe iemand in het leven staat.
Mensen stellen zich niet alleen selectie open voor allerlei prikkels, maar nemen
ze ook selectief waar -> selectief waarnemen.
Bij het waarnemen vindt een selectie van de prikkels plaats, omdat we ze nooit
allemaal kunnen verwerken.
Gezamenlijk beeld
Groeperingen waar iemand lid van is, vormen in belangrijke mate het
referentiekader. In deze zin is waarnemen ook een sociaal proces, waarbij
mensen met elkaar orde scheppen en zich een gezamenlijk beeld vormen
van de werkelijkheid. Dit doen ze door te bekijken wat normaal is en wat
afwijkend of problematisch is. Met elkaar ontwikkelen ze en opvatting van
wat ze afwijkend vinden en stemmen daar hun gedrag op af. Afwijkend
