LES 8: CVS = chronische vermoeidheidssyndroom
8.1.1 Een recent fenomeen?
1896: George Beard: neurasthenie
→ krachteloosheid van de zenuwen: fysieke en mentale vermoeidheid bij de minste inspanningen
begin 20e E: psychiaters
- Freud: een angstneurose
- Janet: psychasthénie
→ krachteloosheid van de psyche en ook met de dissociatie erbij
epidemieën
● Jaren 30 Californië: atypische poliomyelitis (kinderverlamming)
○ Soort verlamming, maar atypisch.
● 1948-1949 Akureyri: Ijsland-ziekte/ Akureyri-ziekte
○ Vooral bij jongeren, meer bij meisjes dan bij de jongens.
● 1955 Royal Free Hospital: Royal Free Disease
○ Kwam vaak voor in het ziekenhuis Royal Free
● M.E.= Myalgische Encephalomyelitis
➔ hevige spierpijn
➔ ontsteking van het zenuwweefsel (?)
8.1.2 Epidemiologie
Voorkomen CVS in 1ste lijns gezondheidszorg: prevalentie van 0.3-1.8%
in alle leeftijdsgroepen, alle rassen/etnische groeperingen & alle soc.-economische geledingen van bevolking
komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen (2-3 tegen 1)
8.1.3 Omschrijving
diagnostische criteria
● Steeds meer (intensere) vermoeidheidsklachten,
○ daarmee gaat ook pijn gepaard en diffuse spier klachten. Deze klachten situeren zich over het
hele lichaam en zijn niet te pinpointen op één bepaalde plek.
● CVS: organisch of psychisch???
○ Hierrond is een hevige discussie die nog niet is opgelost.
● Een ‘echte’ ziekte?
Vermoeidheidsklachten klachten van CVS- patiënten:
● Geen gewone ‘alledaagse’ vermoeidheid
● Eerder ‘inspanningsintolerantie’
○ Niet meer tegen de minste inspanning kunnen→ recupereren.
● Kan extreme vormen aannemen
● In golven, met opstoten
● Biologische basis:
○ stoornissen in regulatie-mechanismen CZS?
● Geen definitie, wel diagnostische criteria
○ Geen empirische gevalideerde definitie
, 8.1.4 Symptomen
CDC (center for disease control and prevention) → diagnostische criteria opgesteld
primary symptoms → 3 kernsymptomen moeten aanwezig zijn
naast deze 3 moeten ook 1 van de volgende:
- problemen met denken en geheugen
- het vergeten van symptomen wanneer men staat of rechtop zit
other common symptoms
- pijn
- spijsverteringsproblemen
- allergieën
- kortademigheid of onregelmatige hartslag
8.1.5 Etiologie
van dualistisch denken naar het bio-psychosociaal ziektemodel
etiopathogenese van CVS → ontstaan wordt gezien als het vervolg van een interactie tussen
diverse factoren
- voorbeschikkende of kwetsbaarheidsfactoren
- uitlokkende factoren
- onderhoudende of versterkende factoren
Kwetsbaarheidsfactoren
premorbide overactiviteit:
- opvallende overactieve levens- en werkstijl wordt gerapporteerd door vele CVS patiënten voor hun
vermoeidheidsproblemen, vaak gelinkt aan bepaalde persoonlijkheidskenmerken
- abrupt einde door kritisch-somatisch incident → regressief ziektegedrag met
activiteitsvermijding
vroegkinderlijke ervaringen (niet bij iedereen)
- fysiek of seksueel misbruik
8.1.1 Een recent fenomeen?
1896: George Beard: neurasthenie
→ krachteloosheid van de zenuwen: fysieke en mentale vermoeidheid bij de minste inspanningen
begin 20e E: psychiaters
- Freud: een angstneurose
- Janet: psychasthénie
→ krachteloosheid van de psyche en ook met de dissociatie erbij
epidemieën
● Jaren 30 Californië: atypische poliomyelitis (kinderverlamming)
○ Soort verlamming, maar atypisch.
● 1948-1949 Akureyri: Ijsland-ziekte/ Akureyri-ziekte
○ Vooral bij jongeren, meer bij meisjes dan bij de jongens.
● 1955 Royal Free Hospital: Royal Free Disease
○ Kwam vaak voor in het ziekenhuis Royal Free
● M.E.= Myalgische Encephalomyelitis
➔ hevige spierpijn
➔ ontsteking van het zenuwweefsel (?)
8.1.2 Epidemiologie
Voorkomen CVS in 1ste lijns gezondheidszorg: prevalentie van 0.3-1.8%
in alle leeftijdsgroepen, alle rassen/etnische groeperingen & alle soc.-economische geledingen van bevolking
komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen (2-3 tegen 1)
8.1.3 Omschrijving
diagnostische criteria
● Steeds meer (intensere) vermoeidheidsklachten,
○ daarmee gaat ook pijn gepaard en diffuse spier klachten. Deze klachten situeren zich over het
hele lichaam en zijn niet te pinpointen op één bepaalde plek.
● CVS: organisch of psychisch???
○ Hierrond is een hevige discussie die nog niet is opgelost.
● Een ‘echte’ ziekte?
Vermoeidheidsklachten klachten van CVS- patiënten:
● Geen gewone ‘alledaagse’ vermoeidheid
● Eerder ‘inspanningsintolerantie’
○ Niet meer tegen de minste inspanning kunnen→ recupereren.
● Kan extreme vormen aannemen
● In golven, met opstoten
● Biologische basis:
○ stoornissen in regulatie-mechanismen CZS?
● Geen definitie, wel diagnostische criteria
○ Geen empirische gevalideerde definitie
, 8.1.4 Symptomen
CDC (center for disease control and prevention) → diagnostische criteria opgesteld
primary symptoms → 3 kernsymptomen moeten aanwezig zijn
naast deze 3 moeten ook 1 van de volgende:
- problemen met denken en geheugen
- het vergeten van symptomen wanneer men staat of rechtop zit
other common symptoms
- pijn
- spijsverteringsproblemen
- allergieën
- kortademigheid of onregelmatige hartslag
8.1.5 Etiologie
van dualistisch denken naar het bio-psychosociaal ziektemodel
etiopathogenese van CVS → ontstaan wordt gezien als het vervolg van een interactie tussen
diverse factoren
- voorbeschikkende of kwetsbaarheidsfactoren
- uitlokkende factoren
- onderhoudende of versterkende factoren
Kwetsbaarheidsfactoren
premorbide overactiviteit:
- opvallende overactieve levens- en werkstijl wordt gerapporteerd door vele CVS patiënten voor hun
vermoeidheidsproblemen, vaak gelinkt aan bepaalde persoonlijkheidskenmerken
- abrupt einde door kritisch-somatisch incident → regressief ziektegedrag met
activiteitsvermijding
vroegkinderlijke ervaringen (niet bij iedereen)
- fysiek of seksueel misbruik
