Samenvatting pediatrie

VRH 2b: pediatrie
DEEL 1: ALGEMEEN

Opname van een kind
Handvest kind in ziekenhuis
Rechten van een kind:
1. Niet opgenomen als ze naar een dagbehandeling of poliklinisch kan worden verstrekt
2. Recht om hun ouders of verzorgers ALTIJD bij zich te hebben
3. Ouders: accommodatie en mogelijkheid tot overnachting naast het kind aangeboden
zonder dat daar kosten voor in aanmerking worden gebracht
a. Geen verlies van inkomsten
b. Geholpen en gestimuleerd om bij kind te blijven
4. Kinderen en ouders hebben recht op informatie (aangepast aan leeftijd van het kind)
5. Kinderen en ouders hebben recht op informatie die noodzakelijk is voor het geven
van toestemming voor onderzoeken, …
6. Kinderen worden gehuisvest en verzorgd samen met kinderen in dezelfde
leeftijdscategorie
7. Kinderen hebben recht op mogelijkheid tot spelen, vermaken of onderwijs te volgen
8. Kinderen worden behandelend door medisch personeel die speciaal is opgeleid voor
de zorg van de kinderen
9. Kinderen hebben recht om zoveel mogelijk dezelfde personen rondom zich te hebben
10. Kinderen hebben recht om met tact en begrip benaderd te worden, privacy wordt
gerespecteerd

Zorgprogramma pediatrie
Zorgprogramma’s =
 Afbakening doelgroep
 Bepaling van
o Aard en inhoud van de zorg
o Minimale activigteitsniveau
o Vereiste structuur
o Vereiste medische en niet-medische personeelsomkadering en deskundigheid
o Kwaliteitsnormen en normen inzake kwaliteitscontrole
o Bedrijfseconomische criteria
o Geografische toegankelijkheidscriteria

Al deze criteria: noodzakelijk voor erkenning, programmering en financiering van dergelijke
programma’s

Toepassing op elk kind jonger dan 15 jaar

Opname van een kind in het ziekenhuis
Een kind verschilt met een volwassen patiënt:
 Afmetingen zijn variabel met leeftijd
 Wisselend ontwikkelingsniveau
 Spectrum van ziektebeelden is anders

1

,  Respons op ziekte en trauma is verschillend, zowel fysisch als psychisch
 Aanwezigheid van ouders

Soorten opnames
Spoedopname
2/3 opnames verloopt via spoedopname

Meeste redenen:
 Virale of bacteriële infectie
 Trauma’s
=> Snelle interventie is aangewezen

Kinderen zijn niet voorbereid op de opname  lichte voorlichting is aangewezen op
spoedopname

Geplande opname
Vooraf voldoende tijd om kind voor te bereiden

Opname is rustiger en overzichtelijker

Aanpak van verpleegkundige en tijd = belangrijke elementen

Dagopname
Voordelen dagopname:
- Kostenbesparend voor ouder en maatschappij
- Minder negatieve psychologische gevolgen voor het kind zelf

De opname, voorlichting en voorbereiding van een kind
op een opname in het ziekenhuis
Voorlichting = geven van informatie zonder dat er een opname in het ziekenhuis aan
gebonden is
Voorbereiding = sprake van een opname of een bezoek aan de arts

Bv voorlichting via school (op bezoek gaan in ziekenhuizen)

Rekening houden bij voorlichting en voorbereiding: niet te lang en niet te gedetailleerd 
gevaar voor fantasie en extra stress

Aangeraden kinderen voor te bereiden:
 <3 jaar: enkele uren vooraf
 Tussen 3 en 5 jaar: maximum 2 dagen vooraf
 >5 jaar: enkele dagen tot 2 weken vooraf

Hoe kan men een kind voorbereiden:
- Taal die het kind begrijpt
- ALTIJD de waarheid te spreken
- Hulpmiddelen gebruiken zoals kleur- en vertelboekjes, speelgoed, …


Ouderparticipatie op de kinderafdeling
Ook respect voor de ouderen die beslissen niet te overnachten


2

,Flexibiliteit is belangrijk in de organisatie van haar werk

Als een opname onverwacht is: ouders tonen ook tekenen van angst en spanning 
bedreiging
=> Activatie driftensysteem  allesoverheersende behoefte aan veiligheid en vertrouwdheid

Onbekendheid en onveiligheid roepen angst op
Angst kan ook zinvol zijn: aanleiding tot voorbereiding => anticiperende angst

Ouders zijn afhankelijk van:
- Bevredigen van behoeften
- Verlichten van spanningen
- Wegnemen van de bron van een stoornis

Aanwezigheid ouders: greep krijgen op situatie

Ouders kunnen zich ook overweldigd voelen en gevoelens voelen zoals hoop, wanhoop, …
 kan zich uiten in de vorm van agressie, verdriet, …

Oorzaken: toegenomen stress en tekortschieten van coping mogelijkheden
Coping = het geheel aan gedachten en activiteiten die mensen gebruiken in hun omgang
met een bepaalde situatie

Kern van het reduceren van stress = vermindering van het gevoel van machteloosheid en
inadequaat zijn als ouders
=> Participatie (mag nooit opgedrongen worden)

Belangrijk om op de hoogte te zijn van de behoeften van de ouders, meest voorkomende
behoeften zijn:
- Altijd aanwezig kunnen zijn bij hun kind
- Regelmatig duidelijke en eerlijke informatie krijgen
- Weten dat hun kind een optimale zorg krijgt
- Ondersteuning en hulp bij het ventileren van angst

Vaststellen van verpleegkundige interventies: baseren op: proces van rolherziening
 Treuren
 Contact
 Imiteren
 Identiteit

Treuren: hun verantwoordelijkheden tegenover hun kind moeten ze delen, waardoor ze
verdriet voelen
Interventies: ruimte bieden om verdriet te uiten
Eerste contact is belangrijk omdat het hun verdere ervaringen beïnvloedt

Contact: bemoeilijkt door angst en onzekerheid bij de ouders en omdat hun kind noch
verbaal noch non-verbaal kan reageren
Interventies: aansturen om te ontspannen en hun kind aanraken + uitbreiden naar
participatie in de zorg

Imiteren van de zorg: ouders kijken toe hou andere ouders en verpleegkundigen zich
gedragen en imiteren dit gedrag
Interventies: voorbeeldgedrag en instructie door de verpleegkundige

Identiteit: rol aannemen van ouder van een ernstig ziek kind

3

, Toename van participatie zorgt voor een toename van de werklast  rolwijziging voor de
verpleegkundige

Family-centred care
Family-centred care = gezinsgerichte zorg = een manier van zorg aan kinderen en hun
families die de zorg omvat omtrent de hele familie, niet enkel gericht op kind/persoon en
waar alle familieleden worden herkent als zorgontvangers

Aandacht voor financiële repercussies en kwaliteit

Betrokkenheid van ouders en kinderen in hun eigen zorg is belangrijk  partnerschap
tussen gezondheidsmedewerkers en kinderen en ouders = kern van succesvolle zorg

Concreet in gezinsgerichte zorg:
 Gelijkwaardig partnerschap: ouders kennen het kind het beste en willen het beste
voor hen
 Uniciteit
 Gerichtheid op het gezin

Het verblijf: verpleegkundig handelen in functie van de
ontwikkeling van het kind
Door opname en ziek zijn wordt het normale ontwikkelingsproces van het kind onderbroken
Reden en duur van opname en ernst van situatie zijn bepalend voor beperkingen op gebied
van motorische en zintuigelijke ontwikkelingen

Zuigelingen
Motorische en zintuigelijke ontwikkelingen worden beperkt door
- Aangesloten te zijn op verschillende apparaten
- Verminderd gezichtsveld ten gevolge van een zuurstofmasker of endotracheale tube
- Verslappende en sedenterende medicatie

Zintuigelijke ontwikkeling stimuleren door: kind af en toe in een relax te zetten 
gezichtsveld verruimen (in aanwezigheid van de ouders natuurlijk)

Aangebrachte fixatiemateriaal losmaken  motorische ontwikkeling

Grijpen en tastzin: stimuleren door voorwerpen uit verschillende materialen aan te reiken

Fixeren van handjes: hand-mondcontact belemmeren  tekort aan orale prikkeling bij
kinderen  voedingsproblemen

INTERVENTIES op gebied van mondmotoriek: voorkomen van ontwikkelingsachterstand en
herstel van een al opgelopen achterstand

Taal en spraakontwikkeling bevorderen: door voldoende te praten

Ouder-kindrelatie, hechtingsproces en daarmee gepaarde psychosociale ontwikkeling is
verstoord door opname van de zuigeling  afstemmen van bezoek en
verblijfsmogelijkheden

Peuters
Stimuleren in fijne motoriek: aanbieden van eenvoudig spelmateriaal

4