Juristen in de rechtsstaat
UvA – Blok 1
,Week 1 De democratische rechtsstaat
,Staatstheorieën van de Verlichting
John Locke
o Ieder mens is van nature vrij geboren en alle mensen zijn gelijk aan elka
o In de natuurtoestand bestaat er geen staatsmacht.
o De mens is gebonden aan de natuurwet die voor iedereen geldt.
o Zonder staatsmacht vreedzaam samen kunnen leven, maar er bestaat h
dat er door het ontbreken van rechtspraak onvrede en oorlog ontstaat.
Jean-Jaceques Rousseau
o Ook Rousseau gaat uit van een natuurtoestand. Hij was wel van mening
een sociaal contract nodig is voor het vreedzame samenleven.
o In het sociaal contract geven burgers hun natuurlijke rechten op en ond
zij zich aan de algemene volkswil (valt samen met het algemeen belang
Charles Montesquieu
o Concentratie van macht leidt tot machtsmisbruik, daarom verdeling van
machten (trias politica)
, Rechtsstaattheorieën
Formele rechtsstaattheorie
o Een staat is een rechtsstaat indien het overheidshandelen aan algemene regel
gebonden en deze wetten een aantal formele vereisten voldoen.
o Het richt zich dus enkel op de juistheid aan bronnen en de vorm van de wet.
o De materiële inhoud van de wetten speelt geen rol voor de beantwoording van de
sprake is van een rechtsstaat; het is voldoende dat de wetten op juiste wijze t
gekomen en aan bepaalde formele eisen voldoen.
o De elementen van de formele rechtsstaat zijn:
1. Constitutie en legaliteitsbeginsel;
Legaliteitsbeginsel = al het handelen van de overheid moet berusten op e
algemeen geldende, voor herhaalde toepassing vatbare rechtsregel, die fo
tot stand is gekomen. Het EHRM gebruikt hiervoor het criterium ‘foreseaab
accessibility”.
2. De voorafgaande rechtsregel;
3. Scheiding der machten (wetgeving, bestuur + rechtspraak = trias politica);
4. Onafhankelijke rechtsspraak;
5. Grondrechten;
6. Democratie.
UvA – Blok 1
,Week 1 De democratische rechtsstaat
,Staatstheorieën van de Verlichting
John Locke
o Ieder mens is van nature vrij geboren en alle mensen zijn gelijk aan elka
o In de natuurtoestand bestaat er geen staatsmacht.
o De mens is gebonden aan de natuurwet die voor iedereen geldt.
o Zonder staatsmacht vreedzaam samen kunnen leven, maar er bestaat h
dat er door het ontbreken van rechtspraak onvrede en oorlog ontstaat.
Jean-Jaceques Rousseau
o Ook Rousseau gaat uit van een natuurtoestand. Hij was wel van mening
een sociaal contract nodig is voor het vreedzame samenleven.
o In het sociaal contract geven burgers hun natuurlijke rechten op en ond
zij zich aan de algemene volkswil (valt samen met het algemeen belang
Charles Montesquieu
o Concentratie van macht leidt tot machtsmisbruik, daarom verdeling van
machten (trias politica)
, Rechtsstaattheorieën
Formele rechtsstaattheorie
o Een staat is een rechtsstaat indien het overheidshandelen aan algemene regel
gebonden en deze wetten een aantal formele vereisten voldoen.
o Het richt zich dus enkel op de juistheid aan bronnen en de vorm van de wet.
o De materiële inhoud van de wetten speelt geen rol voor de beantwoording van de
sprake is van een rechtsstaat; het is voldoende dat de wetten op juiste wijze t
gekomen en aan bepaalde formele eisen voldoen.
o De elementen van de formele rechtsstaat zijn:
1. Constitutie en legaliteitsbeginsel;
Legaliteitsbeginsel = al het handelen van de overheid moet berusten op e
algemeen geldende, voor herhaalde toepassing vatbare rechtsregel, die fo
tot stand is gekomen. Het EHRM gebruikt hiervoor het criterium ‘foreseaab
accessibility”.
2. De voorafgaande rechtsregel;
3. Scheiding der machten (wetgeving, bestuur + rechtspraak = trias politica);
4. Onafhankelijke rechtsspraak;
5. Grondrechten;
6. Democratie.
