Leerpad A – ethische en spirituele kaders
1. presentiebenadering
⟹ in presentiebenadering draait alles om het goede en de nabije relatie maar ook
bij de naasten en familieleden
- Andries Baart houdt zich intensief bezig met presentie
- Er wordt altijd gestreefd om er ‘te zijn’ met iemand en ‘er zijn voor’
iemand en er ‘met’ iemand zijn is de voorwaarde om er te zijn ‘voor’
iemand
- Je gaat het verhaal accepteren zoals het wordt verteld
- het is een tegengewicht van de verzakelijkte, marktgerichte en op
productie georiënteerde zorgverlening
- er is een onvoorwaardelijke acceptatie van de ander
- er wordt een vertrouwensrelatie opgebouwd
- presentie is vaak belangrijker dan interventies en kunnen vaak heel kleine
dingen zijn bv. er gewoon zijn
2. zorgengagement
⟹ presentiebenadering is geworteld hierin, engagement is duurzaam, continuïteit
⟹ ‘zorg geeft de uitdrukking aan de verbondenheid van de zorgverlener met het
welzijn van de pt aan de bereidheid zich te identificeren met de pijn en het lijden van
de pt en aan het verlangen alles te doen wat mogelijk de situatie voor de pt kan
verlichten’
- sentimentaliteit (‘oh zo erg’) versus pure emotie (hier komt presentie uit)
3. er zijn – er blijven – presentie in palliatieve zorg
- symptoomcontrole is de essentie van de palliatieve zorg? Zeer eenzijdig
- Hoog presentiegehalte verhoogt de kwaliteit van de palliatieve zorg
- PZ is zorg voor het leven ook wanneer einde in zicht is: ruimte scheppen om
te leven en ruimte met leven op te vullen (vrolijkheid,..) → strategie vpk
- Pt staat centraal
3.1 de kwetsbaarheid van palliatieve personen
- Beantwoording aan de kwetsbaarheid:
o Vele waarom-vragen: waarom ik? → trage vragen (vragen zonder
antwoord)
o ‘in verzet’: gaan in isolement en bouwen een ‘muur’
o Angst voor verlating: dat ze het alleen zullen doen
o Afhankelijkheid verkleint en vernedert: zichzelf niet kunnen
wassen,..
- … door presentie:
o ‘er zijn’ voor hun
o Zowel bij de naasten als professionals
3.2 kenmerken van ‘ER zijn’
- Open aanbod: waakzaam voor de andere zijn situatie ‘wat kan ik doen?’
- Positieve ervaringen creëren, leuke dingen creëren
- Het niet laten afweten ook als er niets meer gedaan kan worden zoals niet
verlaten, tranen wissen,..
1
1. presentiebenadering
⟹ in presentiebenadering draait alles om het goede en de nabije relatie maar ook
bij de naasten en familieleden
- Andries Baart houdt zich intensief bezig met presentie
- Er wordt altijd gestreefd om er ‘te zijn’ met iemand en ‘er zijn voor’
iemand en er ‘met’ iemand zijn is de voorwaarde om er te zijn ‘voor’
iemand
- Je gaat het verhaal accepteren zoals het wordt verteld
- het is een tegengewicht van de verzakelijkte, marktgerichte en op
productie georiënteerde zorgverlening
- er is een onvoorwaardelijke acceptatie van de ander
- er wordt een vertrouwensrelatie opgebouwd
- presentie is vaak belangrijker dan interventies en kunnen vaak heel kleine
dingen zijn bv. er gewoon zijn
2. zorgengagement
⟹ presentiebenadering is geworteld hierin, engagement is duurzaam, continuïteit
⟹ ‘zorg geeft de uitdrukking aan de verbondenheid van de zorgverlener met het
welzijn van de pt aan de bereidheid zich te identificeren met de pijn en het lijden van
de pt en aan het verlangen alles te doen wat mogelijk de situatie voor de pt kan
verlichten’
- sentimentaliteit (‘oh zo erg’) versus pure emotie (hier komt presentie uit)
3. er zijn – er blijven – presentie in palliatieve zorg
- symptoomcontrole is de essentie van de palliatieve zorg? Zeer eenzijdig
- Hoog presentiegehalte verhoogt de kwaliteit van de palliatieve zorg
- PZ is zorg voor het leven ook wanneer einde in zicht is: ruimte scheppen om
te leven en ruimte met leven op te vullen (vrolijkheid,..) → strategie vpk
- Pt staat centraal
3.1 de kwetsbaarheid van palliatieve personen
- Beantwoording aan de kwetsbaarheid:
o Vele waarom-vragen: waarom ik? → trage vragen (vragen zonder
antwoord)
o ‘in verzet’: gaan in isolement en bouwen een ‘muur’
o Angst voor verlating: dat ze het alleen zullen doen
o Afhankelijkheid verkleint en vernedert: zichzelf niet kunnen
wassen,..
- … door presentie:
o ‘er zijn’ voor hun
o Zowel bij de naasten als professionals
3.2 kenmerken van ‘ER zijn’
- Open aanbod: waakzaam voor de andere zijn situatie ‘wat kan ik doen?’
- Positieve ervaringen creëren, leuke dingen creëren
- Het niet laten afweten ook als er niets meer gedaan kan worden zoals niet
verlaten, tranen wissen,..
1
