2022
Samenvatting
Sociale Psychologie
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1. Sociale psychologie................................................................................................................... 2
Hoofdstuk 3. Sociale cognitie; hoe we denken over de sociale wereld............................................................7
Hoofdstuk 5. Het zelf: onszelf begrijpen in een sociale context.....................................................................24
Hoofdstuk 9. Groepsprocessen..................................................................................................................... 43
Hoofdstuk 10. Interpersoonlijke aantrekkelijkheid: van eerste indrukken tot hechte relaties........................48
Hoofdstuk 11. Prosociaal gedrag: Waarom helpen mensen?.........................................................................53
Hoofdstuk 13. Vooroordelen oorzaken en oplossingen.................................................................................59
1
,Hoofdstuk 1. Sociale psychologie
Wat is sociale psychologie
Sociale psychologie is de wetenschap die bestudeert hoe gedachten,
gevoelens en gedragingen van mensen worden beïnvloed door echte of
denkbeeldige aanwezigheid van andere mensen.
Sociale invloed
We worden allemaal beïnvloed door andere mensen
We worden vaak alleen al door aanwezigheid van anderen beïnvloed
Stelling
Mensen doen wat ze doen omdat ze op een bepaalde manier in elkaar
zitten.
Oneens je wordt namelijk beïnvloed door de mensen om je
heen/opvoeding.
Sociale psychologie, wetenschap en gezond verstand
Waarom gedragen mensen zich zoals ze zich gedragen. Dit willen sociaal
psychologen graag weten. Daarvoor is een serie wetenschappelijke
methoden ontworpen waarmee we onze aannames, vermoedens en
ideeën over menselijk sociaal gedrag empirisch – dus op waarneming en/of
onderzoek gebaseerd – en systematisch kunnen testen, in plaats van af te
gaan op volkswijsheden, gezond verstand of de meningen en inzicht van
filosofen etc.
Als wetenschappers hebben we het doel objectieve antwoorden te
vinden op vragen
Om dergelijke vragen te beantwoorden, moeten sociaal psychologen
eerst een schatting doen op basis van onderbouwde aannames, dit
noem je een hypothese
Na het opstellen van zo’n hypothese ontwerpt de sociaal psycholoog
een experiment dat gedetailleerd genoeg is om de situaties op te
roepen die tot de ene of de andere uitkomst zullen leiden
Een taak van een sociaal psycholoog is onder meer dat hij onderzoekt wat
de specifieke eigenschappen zijn van de omstandigheden waaronder het
een of het ander het waarschijnlijkst is. De sociale psychologie hecht dus
veel belang aan de manier waarop mensen de sociale wereld
interpreteren.
Sociale psychologie en het verschil met verwante disciplines
Als persoonlijkheidspsychologen proberen sociaal gedrag te verklaren,
concentreren ze zich over het algemeen op individuele verschillen: in die
aspecten van de persoonlijkheid van de betrokkenen die ervoor zorgen dat
ze anders zijn dan anderen
Sociaal psychologen zijn ervan overtuigd dat je een essentieel onder
vergeet, namelijk de machtige rol van de sociale invloed;
2
, Het grote verschil is dat sociologie zich niet concentreert op de
psychologie van het individu, maar naar de samenleving als geheel
kijkt.
Doel van sociale psychologie
Het doel van sociale psychologie is het identificeren van de universele
eigenschappen van de menselijke natuur die ervoor zorgen dat iedereen
gevoelig is voor sociale invloed, onafhankelijk van sociale klasse of cultuur
De macht van de situatie
De sociaal psycholoog die mensen ervan probeert te overtuigen dat hun
gedrag grotendeels wordt bepaald door hun sociale omgeving, heeft het
niet makkelijk: we hebben allemaal de neiging om het gedrag van mensen
te verklaren in termen van hun persoonlijkheid. Deze neiging wordt
fundamentele attributiefout genoemd:
De neiging om ons eigen en andermans gedrag volledig toe te
schrijven aan persoonlijkheidstrekken en het effect van de sociale
invloed en de acute situatie onderschatten.
Als we gedrag op deze attributieve manier in termen van
persoonlijkheid verklaren, kan ons dat een onterecht gevoel van
veiligheid geven.
o Wanneer iemand een zelfmoordterrorist is, is het verleidelijk
en op een vreemde manier geruststellend om de slachtoffers
af te doen als gestoorde mensen. Dat geeft ons het gevoel dat
het ons nooit kan overkomen
De sociale situatie en de omgeving kunnen zo invloedrijk zijn dat ze
op bijna iedereen een groot effect kunnen hebben
De macht van sociale interpretatie
Vraag: wat bedoelen we nu precies met sociale situatie?
“Een manier om deze term te definiëren is de objectieve eigenschappen
van de situatie te bepalen, zoals hoe lonend die situatie is voor mensen en
vervolgens te kijken naar het gedrag dat door die objectieve
eigenschappen ontstaat.”
Belonen of straffen
Wanneer gedrag wordt geloond is de kans groot dat we daarmee
doorgaan, wanneer gedrag wordt gestraft, is de kans groot dat het gedrag
afneemt.
Dit noem je ook wel behaviorisme, deze stroming geeft aan dat het niet
nodig is om subjectieve zaken zoals denken en voelen ergens bij te
3
Samenvatting
Sociale Psychologie
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1. Sociale psychologie................................................................................................................... 2
Hoofdstuk 3. Sociale cognitie; hoe we denken over de sociale wereld............................................................7
Hoofdstuk 5. Het zelf: onszelf begrijpen in een sociale context.....................................................................24
Hoofdstuk 9. Groepsprocessen..................................................................................................................... 43
Hoofdstuk 10. Interpersoonlijke aantrekkelijkheid: van eerste indrukken tot hechte relaties........................48
Hoofdstuk 11. Prosociaal gedrag: Waarom helpen mensen?.........................................................................53
Hoofdstuk 13. Vooroordelen oorzaken en oplossingen.................................................................................59
1
,Hoofdstuk 1. Sociale psychologie
Wat is sociale psychologie
Sociale psychologie is de wetenschap die bestudeert hoe gedachten,
gevoelens en gedragingen van mensen worden beïnvloed door echte of
denkbeeldige aanwezigheid van andere mensen.
Sociale invloed
We worden allemaal beïnvloed door andere mensen
We worden vaak alleen al door aanwezigheid van anderen beïnvloed
Stelling
Mensen doen wat ze doen omdat ze op een bepaalde manier in elkaar
zitten.
Oneens je wordt namelijk beïnvloed door de mensen om je
heen/opvoeding.
Sociale psychologie, wetenschap en gezond verstand
Waarom gedragen mensen zich zoals ze zich gedragen. Dit willen sociaal
psychologen graag weten. Daarvoor is een serie wetenschappelijke
methoden ontworpen waarmee we onze aannames, vermoedens en
ideeën over menselijk sociaal gedrag empirisch – dus op waarneming en/of
onderzoek gebaseerd – en systematisch kunnen testen, in plaats van af te
gaan op volkswijsheden, gezond verstand of de meningen en inzicht van
filosofen etc.
Als wetenschappers hebben we het doel objectieve antwoorden te
vinden op vragen
Om dergelijke vragen te beantwoorden, moeten sociaal psychologen
eerst een schatting doen op basis van onderbouwde aannames, dit
noem je een hypothese
Na het opstellen van zo’n hypothese ontwerpt de sociaal psycholoog
een experiment dat gedetailleerd genoeg is om de situaties op te
roepen die tot de ene of de andere uitkomst zullen leiden
Een taak van een sociaal psycholoog is onder meer dat hij onderzoekt wat
de specifieke eigenschappen zijn van de omstandigheden waaronder het
een of het ander het waarschijnlijkst is. De sociale psychologie hecht dus
veel belang aan de manier waarop mensen de sociale wereld
interpreteren.
Sociale psychologie en het verschil met verwante disciplines
Als persoonlijkheidspsychologen proberen sociaal gedrag te verklaren,
concentreren ze zich over het algemeen op individuele verschillen: in die
aspecten van de persoonlijkheid van de betrokkenen die ervoor zorgen dat
ze anders zijn dan anderen
Sociaal psychologen zijn ervan overtuigd dat je een essentieel onder
vergeet, namelijk de machtige rol van de sociale invloed;
2
, Het grote verschil is dat sociologie zich niet concentreert op de
psychologie van het individu, maar naar de samenleving als geheel
kijkt.
Doel van sociale psychologie
Het doel van sociale psychologie is het identificeren van de universele
eigenschappen van de menselijke natuur die ervoor zorgen dat iedereen
gevoelig is voor sociale invloed, onafhankelijk van sociale klasse of cultuur
De macht van de situatie
De sociaal psycholoog die mensen ervan probeert te overtuigen dat hun
gedrag grotendeels wordt bepaald door hun sociale omgeving, heeft het
niet makkelijk: we hebben allemaal de neiging om het gedrag van mensen
te verklaren in termen van hun persoonlijkheid. Deze neiging wordt
fundamentele attributiefout genoemd:
De neiging om ons eigen en andermans gedrag volledig toe te
schrijven aan persoonlijkheidstrekken en het effect van de sociale
invloed en de acute situatie onderschatten.
Als we gedrag op deze attributieve manier in termen van
persoonlijkheid verklaren, kan ons dat een onterecht gevoel van
veiligheid geven.
o Wanneer iemand een zelfmoordterrorist is, is het verleidelijk
en op een vreemde manier geruststellend om de slachtoffers
af te doen als gestoorde mensen. Dat geeft ons het gevoel dat
het ons nooit kan overkomen
De sociale situatie en de omgeving kunnen zo invloedrijk zijn dat ze
op bijna iedereen een groot effect kunnen hebben
De macht van sociale interpretatie
Vraag: wat bedoelen we nu precies met sociale situatie?
“Een manier om deze term te definiëren is de objectieve eigenschappen
van de situatie te bepalen, zoals hoe lonend die situatie is voor mensen en
vervolgens te kijken naar het gedrag dat door die objectieve
eigenschappen ontstaat.”
Belonen of straffen
Wanneer gedrag wordt geloond is de kans groot dat we daarmee
doorgaan, wanneer gedrag wordt gestraft, is de kans groot dat het gedrag
afneemt.
Dit noem je ook wel behaviorisme, deze stroming geeft aan dat het niet
nodig is om subjectieve zaken zoals denken en voelen ergens bij te
3
