Doelstellingen SRV
De student kan Week 1
1. De student legt uit wat het belang is van goede communicatieve vaardigheden voor de
verpleegkundige beroepsuitoefening;
Het beroep van verpleegkunde is aan veel veranderingen onderhevig. De laatste jaren zijn de
eisen die aan verpleegkundigen op de werkvloed gesteld worden, steeds meer opgeschroefd.
Dit stelt hoge eisen aan hun communicatieve vaardigheden: hoe gaat de patiënt met zijn
ziekte om en hoe kun je hem daarbij het beste ondersteunen en begeleiden, daarbij komt dat
de patiënt/cliënt, in tegenstelling tot vroeger, steeds mondiger wordt, geïnformeerd dient te
worden, betrokken dient te worden en ook toestemming moet geven voor behandelingen en
of onderzoeken.
2. De student legt aan de hand van een schematische weergave uit wat communicatie is;
Het bestaat uit een zender, boodschap en ontvanger
Hieronder is te zien dat communicatie circulair is. Het blijft rondgaan omdat je kan reageren
op elkaar. Degene die spreekt of op een andere wijze informatie geeft, noemen we de
zender. Degene tot wie de informatie is gericht, degene die luistert, kijkt, ruikt, tast of proeft
noemen we de ontvanger. Datgeen wat de zender aan de ontvanger wil laten weten noemen
we de boodschap. Dit alles vindt plaats in de context van de situatie waarin beiden zich
bevinden. De boodschap wordt via een kanaal doorgegeven. Dit gebeurt om een gesprek
(face to face) of via tekst, radio, televisie, internet of smartphone. De informatie wordt
geëncodeerd en omgezet in een door de zender gekozen code (encoderen). De ontvanger,
op zijn beurt, ontcijfert de boodschap (decoderen).
Met referentiekader wordt de algemene samenhang van alle factoren bedoeld die voor een
persoon, of zelfs een hele gemeenschap, de psychische werkelijkheid op een zeker ogenblik
vormt. Oftewel: alle regels, normen en waardes die, vaak onbewust, bepalen hoe je iets
beoordeelt.
Miscommunicatie: verkeerd opvatten
Miscommunicatie komt door referentiekader. Dat is een geheel van jou ervaring, jou
opvoeding, normen, waarden. Dus hoe je bent heeft te maken met hoe je dingen opvat.
Alle gedrag is communicatie.
,3. De student legt uit wat het verschil is tussen vriendschappelijke communicatie en
professionele communicatie;
Professionele communicatie:
De focus van professionele communicatie van de verpleegkundige is gericht op het
bevorderen van gezondheid, herstel, groei en ontwikkeling, en het voorkomen van ziekte,
aandoening of beperking bij patiënt/cliënt. Bij professionele communicatie is de
communicatie gericht op het realiseren van een duidelijk doel. Het beroepsmatig begeleiden
van een patiënt staat hierbij centraal.
Vriendschappelijke communicatie:
Bij vriendschappelijke communicatie is er geen sprake van een doel. De gevoelens die je voor
elkaar hebt, staan centraal in de communicatie. Het is belangrijk dat beide partijen tot hun
recht komen wat betreft het uitwisselen van gedachten en gevoelens en dat beiden daarin
ook investeren.
4. De student beschrijft wat verbale en non-verbale communicatie is.
Verbale communicatie:
Alles dat met woorden wordt overgebracht.
Verbale communicatie kan je manipuleren, je kan zelf zeggen welke woorden je hebt
gebruikt (je kan ervoor kiezen om te liegen)
Non verbale communicatie:
Lichaamstaal, 5 keer krachtiger dan verbaal.
Het is moeilijker om onder controle te houden. Het is vaak een afspiegeling van wat je echt
voelt.
- Gezichtsuitdrukkingen (mimiek)
- Gebaren
- Intonatie van de stem
- Lichaamshouding
- Uiterlijk en kleding
- Persoonlijke afstand
, De student kan Week 2
1. De student kan uitleggen hoe mensen waarnemen en dit illustreren aan de hand van
voorbeelden;
Onze waarneming is altijd gekleurd, altijd hebben we meteen gedachten en meningen over
datgene wat we waarnemen. We interpreteren de werkelijkheid om ons heen, en we
stemmen ons gedrag af op die interpretatie.
Kenmerken ontmoeting met een ander:
- Kenmerken en gedrag van de ander
- Jouw waarneming van die kenmerken of van dat gedrag
- Jouw interpretatie van je waarnemingen
- Jouw reactie op je eigen interpretatie
- De waarneming van jouw reactie door de ander
- De interpretatie van de ander van zijn waarnemingen
- De reactie van de ander op zijn interpretatie
- Jouw waarneming van die reactie
- Enz.
2. De student is in staat diverse valkuilen met betrekking tot interpreteren te benoemen en
te herkennen;
Interpretaties: Hoe neem je een boodschap op
Stereotiep gedrag: Bij stereotiep gedrag worden mensen, op basis van 1 overeenkomst, in
een hokje gestopt zonder dat daarbij gekeken wordt naar individuele eigenschappen.
(Generaliseren)
Eerste indruk: Bij het kennismaken met een patiënt vorm je je eerste indruk. Deze eerste
indruk wordt ook bepaald door hoe iemand zich presenteert: zijn houding, zijn stem, zijn
kleding enzovoort.
Ad-hoc-hypothesen: Een heel verhaal verzinnen omtrent de patiënt op basis van 1 enkele
waarneming.
Halo-effect: als je een positief beeld hebt van iemand of als je iemands sympathiek vindt.
Wat deze persoon verder ook zegt of doet je zult dit positief duiden en waarderen.
Horn-effect: als je een antipathie hebt tegen iemand dan zal wat diegene ook zegt of doet,
negatief geduid worden.
De student kan Week 1
1. De student legt uit wat het belang is van goede communicatieve vaardigheden voor de
verpleegkundige beroepsuitoefening;
Het beroep van verpleegkunde is aan veel veranderingen onderhevig. De laatste jaren zijn de
eisen die aan verpleegkundigen op de werkvloed gesteld worden, steeds meer opgeschroefd.
Dit stelt hoge eisen aan hun communicatieve vaardigheden: hoe gaat de patiënt met zijn
ziekte om en hoe kun je hem daarbij het beste ondersteunen en begeleiden, daarbij komt dat
de patiënt/cliënt, in tegenstelling tot vroeger, steeds mondiger wordt, geïnformeerd dient te
worden, betrokken dient te worden en ook toestemming moet geven voor behandelingen en
of onderzoeken.
2. De student legt aan de hand van een schematische weergave uit wat communicatie is;
Het bestaat uit een zender, boodschap en ontvanger
Hieronder is te zien dat communicatie circulair is. Het blijft rondgaan omdat je kan reageren
op elkaar. Degene die spreekt of op een andere wijze informatie geeft, noemen we de
zender. Degene tot wie de informatie is gericht, degene die luistert, kijkt, ruikt, tast of proeft
noemen we de ontvanger. Datgeen wat de zender aan de ontvanger wil laten weten noemen
we de boodschap. Dit alles vindt plaats in de context van de situatie waarin beiden zich
bevinden. De boodschap wordt via een kanaal doorgegeven. Dit gebeurt om een gesprek
(face to face) of via tekst, radio, televisie, internet of smartphone. De informatie wordt
geëncodeerd en omgezet in een door de zender gekozen code (encoderen). De ontvanger,
op zijn beurt, ontcijfert de boodschap (decoderen).
Met referentiekader wordt de algemene samenhang van alle factoren bedoeld die voor een
persoon, of zelfs een hele gemeenschap, de psychische werkelijkheid op een zeker ogenblik
vormt. Oftewel: alle regels, normen en waardes die, vaak onbewust, bepalen hoe je iets
beoordeelt.
Miscommunicatie: verkeerd opvatten
Miscommunicatie komt door referentiekader. Dat is een geheel van jou ervaring, jou
opvoeding, normen, waarden. Dus hoe je bent heeft te maken met hoe je dingen opvat.
Alle gedrag is communicatie.
,3. De student legt uit wat het verschil is tussen vriendschappelijke communicatie en
professionele communicatie;
Professionele communicatie:
De focus van professionele communicatie van de verpleegkundige is gericht op het
bevorderen van gezondheid, herstel, groei en ontwikkeling, en het voorkomen van ziekte,
aandoening of beperking bij patiënt/cliënt. Bij professionele communicatie is de
communicatie gericht op het realiseren van een duidelijk doel. Het beroepsmatig begeleiden
van een patiënt staat hierbij centraal.
Vriendschappelijke communicatie:
Bij vriendschappelijke communicatie is er geen sprake van een doel. De gevoelens die je voor
elkaar hebt, staan centraal in de communicatie. Het is belangrijk dat beide partijen tot hun
recht komen wat betreft het uitwisselen van gedachten en gevoelens en dat beiden daarin
ook investeren.
4. De student beschrijft wat verbale en non-verbale communicatie is.
Verbale communicatie:
Alles dat met woorden wordt overgebracht.
Verbale communicatie kan je manipuleren, je kan zelf zeggen welke woorden je hebt
gebruikt (je kan ervoor kiezen om te liegen)
Non verbale communicatie:
Lichaamstaal, 5 keer krachtiger dan verbaal.
Het is moeilijker om onder controle te houden. Het is vaak een afspiegeling van wat je echt
voelt.
- Gezichtsuitdrukkingen (mimiek)
- Gebaren
- Intonatie van de stem
- Lichaamshouding
- Uiterlijk en kleding
- Persoonlijke afstand
, De student kan Week 2
1. De student kan uitleggen hoe mensen waarnemen en dit illustreren aan de hand van
voorbeelden;
Onze waarneming is altijd gekleurd, altijd hebben we meteen gedachten en meningen over
datgene wat we waarnemen. We interpreteren de werkelijkheid om ons heen, en we
stemmen ons gedrag af op die interpretatie.
Kenmerken ontmoeting met een ander:
- Kenmerken en gedrag van de ander
- Jouw waarneming van die kenmerken of van dat gedrag
- Jouw interpretatie van je waarnemingen
- Jouw reactie op je eigen interpretatie
- De waarneming van jouw reactie door de ander
- De interpretatie van de ander van zijn waarnemingen
- De reactie van de ander op zijn interpretatie
- Jouw waarneming van die reactie
- Enz.
2. De student is in staat diverse valkuilen met betrekking tot interpreteren te benoemen en
te herkennen;
Interpretaties: Hoe neem je een boodschap op
Stereotiep gedrag: Bij stereotiep gedrag worden mensen, op basis van 1 overeenkomst, in
een hokje gestopt zonder dat daarbij gekeken wordt naar individuele eigenschappen.
(Generaliseren)
Eerste indruk: Bij het kennismaken met een patiënt vorm je je eerste indruk. Deze eerste
indruk wordt ook bepaald door hoe iemand zich presenteert: zijn houding, zijn stem, zijn
kleding enzovoort.
Ad-hoc-hypothesen: Een heel verhaal verzinnen omtrent de patiënt op basis van 1 enkele
waarneming.
Halo-effect: als je een positief beeld hebt van iemand of als je iemands sympathiek vindt.
Wat deze persoon verder ook zegt of doet je zult dit positief duiden en waarderen.
Horn-effect: als je een antipathie hebt tegen iemand dan zal wat diegene ook zegt of doet,
negatief geduid worden.
