Voor de verandering - agogiek - college aantekeningen

Agogiek

Week 1 02-09-2015

Meedenken met en ondersteunen van iemand bij verandering= werkgebied van
de agogiek

Veranderen:
 Werkwoord: anders maken
 Wijze waarop men mensen kan helpen, begeleiden of beïnvloeden bij hun
verandering
 Professionele beïnvloeding
 Mensen moeten het door de verandering op de een of andere manier beter
krijgen
 Het verschil tussen een nieuwe en oude situatie
 Veranderen speelt zich af in het sociale domein. Als er voor jou iets
verandert, veranderd er ook iets voor de mensen om je heen.
 Veranderen kan een bewust en onbewust proces zijn

Kenmerken agogie:
 Agein = leiden / voeren
 Agogiek = de leer van het doen veranderen van mensen
 Directe voorwaarden:
- Psychosociale verandering
- Beïnvloeding vindt beroepsmatig plaats
- Is doelgericht, systematisch, bewust, vrijwillig, niet wederzijds
- Gaat vaak over een (jong)volwassene
- Het bevorderen van het zelfregulerende vermogen van mensen.
- Agoog helpt mensen om zich kennis, waarden, normen, gedragingen
eigen te maken d.w.z. internaliseren
- Dwang en disciplinering zijn strijdig met agogisch handelen. Als
iemand iets moet, dan doet hij het juist niet.
- Speciale verhouding aangaan voor beperkte tijd.
- Dialoog staat centraal. Je gaat in gesprek met elkaar.
- Oplossen van problemen op sociaal gebied.
- Cliënt is niet altijd het onderwerp van bemoeienis, het kan ook gaan
om veranderen van omstandigheden.

Agogiek: Leer van eenzijdige, systematische, doelgerichte beroepsmatige
beïnvloeding
Gericht op:
 Een meer wenselijk geachte psychosociale situatie van volwassenen
(individueel of in groepsverband), die zich van deze beïnvloeding bewust
zijn en deze situatie ook nastreven

Het gaat om een cliënt (patiënt/deelnemer/pupil/doelgroep/cliëntsysteem)

Niveaus van psychosociaal functioneren:
 Individueel/groep/organisatie/grotere samenslevingsverbanden.
 Verdeeld in drie niveaus:
Micro: cliënt/kleine groep
Meso: organisatie/kleine samenlevingsverbanden (buurt)
Macro: bijvoorbeeld de maatschappij/grote samenlevingsverbanden

,Beroepen en velden:
Beroepen waarin agogisch werk centraal staat: sociaal werker, maartschappelijk
werker, opbouwwerker, psychotherapeut etc.
Beroepen die een agogisch aspect in zich dragen: bijvoorbeeld verpleegkundige,
arts, leraar etc.

Verandering is dus het verschil tussen een nieuwe en oude situatie.
Twee manieren:
 Vervangen
 Toevoegen

Agogisch werk is eerder procesgericht dan productgericht
 Het gaat om de manier waarop de cliënt zich die verandering eigen maakt
en ermee omgaat
 Acceptatie spreekt een belangrijke rol.

Soorten verandering:
 Incidentele verandering (kortdurig)
 Structurele verandering (langdurig)
 Gradueel begrip, niet een van de twee, maar met overgang.

Vijanden van verandering:
- Verantwoordelijkheid: je zult je verantwoordelijk moeten voelen.
Afschuiven versus overtrekken. (orenmaffia: ‘tussen de oren’
- Vanzelfsprekendheid: het is vanzelfsprekend dat ik zo reageer.

,Week 2 08-09-15

Bronnen van verandering:
- Eigen ontwikkeling:
- Idealen
- Innerlijke drang / behoefte aan groei
- Onvrede
- Informatie in strijd met het gedrag
- Geheel nieuwe informatie
- Verwachtingen van anderen
- Belangen
- Bedreiging van buitenaf
- Wijziging in omstandigheden
- Indrukwekkende ervaringen

Motivatie:
- Motivatie in het algemeen groter als:
- er minder bedreiging is
- er meer goeds mee te bereiken of naars mee te voorkomen is
- er meer ondersteuning uit de omgeving is
- er meer/eerder effect waarneembaar is


Weerstand:
Verandering  weerstand
- Agoog speelt hier op in door een gevoel van veiligheid te creëren: Niet
veroordelen – cliënt macht houden
Begeleiden leerproces (voor-nadelen afwegen)
Veilig klimaat
accepteren van de ander zoals hij is
cliënt macht/controle laten houden
Niet: bezwaren negeren of tegen zijn argumenten in te gaan
niet veroordelen en niet beoordelen
Afweermechanisme:
Rationalisatie: Het is maar goed dat ik niet aangenomen ben, want ik paste
toch niet goed bij dat bedrijf

- Verdringing
- Ontkenning
- Agressie
- Verschuiving (emotie van de ene situatie naar de andere)
- Vermijding
- Overdekking door het tegendeel (overschreeuwen)
- Projectie (eigen gevoelens aan anderen toeschrijven
- Regressie (terugval)
- Diskwalificatie (verdacht maken; moet jij vooral zeggen)
Spiraalwerking:
- Vicieuze cirkel (wet van snuf)
- Neerwaartse, negatieve spiraal

, - opwaartse, positieve spiraal
- Interpunctie: waar leg je de nadruk op

Individuele veranderingsproces:
Agoog moet aansluiten bij het veranderingsproces vd client

Lewin:
1, Unfreezing: wat zijn de voor-nadelen van veranderen, wat levert het me op
2. Moving: de veranderfase
3. Freezing: gedragsbehoud, je maakt het gedrag eigen.

- Uit de voorlichting:
1. Zich bewust worden
2. Belangstelling krijgen
3. Overwegen (voor-nadelen afwegen)
4. Proef nemen (uitproberen)
5. Toepassen
6. Gedragsbehoud


Veranderingsvoorwaarden en effecten:
Effect van verandering:
- inwilliging (conformeren)
- Identificatie
- Internalisatie (eigen maken)

Veranderingsvoorwaarden:
- Inwilliging: alleen als er anderen bij betrokken zijn (aanwezigheid van anderen)
- Identificatie: interpersoonlijk (tussen personen) (persoon waarmee je je
identificeert hoeft niet perse bij je te zijn)
- internalisatie: Individueel