Hoofdstuk
6
–
Erytropoïese
morfologie
van
rode
voorlopercellen
Erytropoïese
vindt
plaats
in
het
rode
beenmerg.
De
pluripotente
stamcel
differentieert
tot
gecommitteerde
stamcellen,
hiervan
wordt
verschillende
stadia
onderscheiden,
achtereenvolgens
CFUGEMM,
BFUE
en
CFUE.
Uit
de
CFUE
ontstaat
het
eerste
morfologisch
herkenbare
stadium,
de
pro-‐erytroblast.
Uit
de
pro-‐erytroblast
ontstaan
de
rijpere
stadia
van
de
rode
cellijn.
Karakteristiek
voor
de
erytropoïese
is,
dat
de
cellen
in
het
beenmerg
in
groepjes
bij
elkaar
liggen
(erytroïde
nesten
of
eilandjes),
tussen
de
andere
beenmergcellen,
die
veel
meer
verspreid
voorkomen.
Tijdens
de
uitrijping
neemt
de
grote
van
de
cel
af
en
ook
de
verhouding
tussen
kern
(nucleus)
en
cytoplasma
(N/C
ratio)
neemt
af.
De
kleur
van
het
cytoplasma
verandert
van
donkerblauw
(duidt
op
aanwezigheid
van
veel
RNA,
een
zure
verbinding)
naar
licht
bruinroze
(door
het
hemoglobine).
De
pro-‐erytroblast
is
vrij
groot
(14-‐19μm)
en
meestal
iets
ovaal,
heeft
een
diep
basofiel
(donkerblauw)
cytoplasma
zonder
korrels,
een
grote
ronde
kern
met
een
fijne
chromatinestructuur
en
een
of
meer
nucleoli.
In
normaal
beenmerg
komen
pro-‐erytroblasten
in
een
lage
frequentie
van
ongeveer
2%
voor.
De
basofiele
erytroblast
is
kleiner
dan
de
pro-‐erytroblast
(12-‐17
μm)
en
heeft
nog
steeds
een
basofiel
cytoplasma.
De
kern
is
wat
kleiner,
iets
dichter
van
structuur
en
heeft
geen
nucleoli
meer
ten
opzichte
van
een
pro-‐erytroblast.
Ongeveer
5-‐10%
van
de
cellen
in
normaal
beenmerg
zijn
basofiele
erytroblasten.
De
mesochromatische
erytroblast
is
weer
kleiner
dan
zijn
voorloper
(12-‐15
μm)
en
heeft
cytoplasma
dat
heet
kleur
heeft
tussen
blauw
en
oranjebruin
in.
Dit
komt
omdat
de
synthese
van
hemoglobine
in
dit
stadium
op
gang
is
gekomen.
De
kern
is
kleine
dan
de
basofiele
erytroblast
en
heeft
al
een
vrij
grove
chromatine-‐structuur.
De
frequentie
van
mesochromatische
erytroblasten
bedraagt
ook
5-‐10%.
De
orthochromatische
erytroblast
vormt
het
rijpste
stadium
van
de
kernhoudende
erytropoïetische
cellen.
Deze
cel
is
iets
groter
dan
een
erytrocyt
(8-‐12
μm)
en
het
cytoplasma
heeft
bijna
dezelfde
bruinroze
kleur
als
een
erytrocyt.
De
kern
is
klein
en
heeft
een
grove,
geklonterde
structuur.
Wanneer
de
orthochromatische
erytroblast
verder
differentieert,
wordt
de
kern
uitgestoten
en
blijft
een
kernloze
cel
over.
Ongeveer
10%
van
de
cellen
in
het
beenmerg
bestaat
uit
orthochromatische
erytroblasten.
Erytroblasten
worden
soms
nog
wel
normoblasten
genoemd,
vooral
als
ze
in
het
bloed
voorkomen.
6
–
Erytropoïese
morfologie
van
rode
voorlopercellen
Erytropoïese
vindt
plaats
in
het
rode
beenmerg.
De
pluripotente
stamcel
differentieert
tot
gecommitteerde
stamcellen,
hiervan
wordt
verschillende
stadia
onderscheiden,
achtereenvolgens
CFUGEMM,
BFUE
en
CFUE.
Uit
de
CFUE
ontstaat
het
eerste
morfologisch
herkenbare
stadium,
de
pro-‐erytroblast.
Uit
de
pro-‐erytroblast
ontstaan
de
rijpere
stadia
van
de
rode
cellijn.
Karakteristiek
voor
de
erytropoïese
is,
dat
de
cellen
in
het
beenmerg
in
groepjes
bij
elkaar
liggen
(erytroïde
nesten
of
eilandjes),
tussen
de
andere
beenmergcellen,
die
veel
meer
verspreid
voorkomen.
Tijdens
de
uitrijping
neemt
de
grote
van
de
cel
af
en
ook
de
verhouding
tussen
kern
(nucleus)
en
cytoplasma
(N/C
ratio)
neemt
af.
De
kleur
van
het
cytoplasma
verandert
van
donkerblauw
(duidt
op
aanwezigheid
van
veel
RNA,
een
zure
verbinding)
naar
licht
bruinroze
(door
het
hemoglobine).
De
pro-‐erytroblast
is
vrij
groot
(14-‐19μm)
en
meestal
iets
ovaal,
heeft
een
diep
basofiel
(donkerblauw)
cytoplasma
zonder
korrels,
een
grote
ronde
kern
met
een
fijne
chromatinestructuur
en
een
of
meer
nucleoli.
In
normaal
beenmerg
komen
pro-‐erytroblasten
in
een
lage
frequentie
van
ongeveer
2%
voor.
De
basofiele
erytroblast
is
kleiner
dan
de
pro-‐erytroblast
(12-‐17
μm)
en
heeft
nog
steeds
een
basofiel
cytoplasma.
De
kern
is
wat
kleiner,
iets
dichter
van
structuur
en
heeft
geen
nucleoli
meer
ten
opzichte
van
een
pro-‐erytroblast.
Ongeveer
5-‐10%
van
de
cellen
in
normaal
beenmerg
zijn
basofiele
erytroblasten.
De
mesochromatische
erytroblast
is
weer
kleiner
dan
zijn
voorloper
(12-‐15
μm)
en
heeft
cytoplasma
dat
heet
kleur
heeft
tussen
blauw
en
oranjebruin
in.
Dit
komt
omdat
de
synthese
van
hemoglobine
in
dit
stadium
op
gang
is
gekomen.
De
kern
is
kleine
dan
de
basofiele
erytroblast
en
heeft
al
een
vrij
grove
chromatine-‐structuur.
De
frequentie
van
mesochromatische
erytroblasten
bedraagt
ook
5-‐10%.
De
orthochromatische
erytroblast
vormt
het
rijpste
stadium
van
de
kernhoudende
erytropoïetische
cellen.
Deze
cel
is
iets
groter
dan
een
erytrocyt
(8-‐12
μm)
en
het
cytoplasma
heeft
bijna
dezelfde
bruinroze
kleur
als
een
erytrocyt.
De
kern
is
klein
en
heeft
een
grove,
geklonterde
structuur.
Wanneer
de
orthochromatische
erytroblast
verder
differentieert,
wordt
de
kern
uitgestoten
en
blijft
een
kernloze
cel
over.
Ongeveer
10%
van
de
cellen
in
het
beenmerg
bestaat
uit
orthochromatische
erytroblasten.
Erytroblasten
worden
soms
nog
wel
normoblasten
genoemd,
vooral
als
ze
in
het
bloed
voorkomen.
