H48 circulatiestelsel
Sponzen: circuleren water via instroomopeningen (ostia), 1 uistroomopening(osculum)(GEEN APART
BLOEDVATENSTELSEL)
Neteldieren: circuleren water via gastrovasculaire holte(GEEN APART BLOEDVATENSTELSEL)
Rond- en platwormen: verteringskanaal doet dienst als circulatiesysteem en brengt O2 en nutriënten naar
alle cellen (GEEN APART BLOEDVATENSTELSEL)
Grotere dieren: APART BLOEDVATENSTELSEL voor transport van nutriënten en afval
o Open circulatiesysteem: geen onderscheid tss circuelerende en extracellulaire vloeistof
(=hemolymfe) (bij weekdieren en geleedpotigen)
o Gesloten circulatiesysteem: aparte circulerend vloeistof in bloedvaten die van en naar het hart gaan
(=bloed) (bij cephalopoden en gelede wormen, vertebraten)
Bloedcomponenten (bij vertebraten)
Bloed = bindweefsel
<vloeibare matrix, plasma [92% water, nutriënten, afvalproducten, hormonen, ionen(Na+, Cl-, HCO3-,
Mg,K,Ca,Cu),plasmaproteïnen(albumine, α en β globulines: dragen lipiden, steroïdhormonen),fibrinogeen
(zonder dan is plasma serum)], gevormde elementen + bloedelementen (zie later)
Functies
o Transport (Aanvoer O2 en voedingsstoffen & Afvoer van CO2 en afvalproducten)
o Regulatie lichaamsfuncties (hormonen vervoeren, constant houden T)
o Protectie tegen beschadiging en invasie (bloedstolling & opwekken immuniteit bij infectie)
Bloedelementen
o Erythrocyten (rode bloedcellen):fractie ingenomen = hematrociet, bevatten hemoglobine
o Leukocyten (witten bloedcellen): groter dan RBC, met kern, kunnen uit capillairen migreren
Granulaire leukocyten: neutrofielen, eosinofielen, basofielen
Agranulaire leukocyten: lymfocyten, monocyten
o Thrombocyten (bloedplaatjes): geen kern, celfragmenten afkomstig van groter cellen in beenmerg =
megakaryocyten; zorgen voor vorming bloedklonters
Bloedsomloop (bij vertebraten)
Enkelvoudige bloedsomloop
o Bij vissen
o 4 structuren: sinus venosus+atrium (= kamer 1); ventrikel + conus arteriosus
(= kamer 2)
o Elektrische impuls ontstaan in sinus venosus
o Nadeel: bloeddruk verlaagt in kieuwen
Dubbele bloedsomloop
o Pulmonaire circulatie = bloed beweegt tussen hart en longen
, o Systematische circulaite = bloed beweegt tussen hart en rest van het lichaam
o Amfibieën hebben 3 kamerhart (2atria, 1ventrikel)
o Reptielen hebben septum dat vertrikel partieel verdeelt, conus ingebed in grote arteries (verlaten
hart)
o Krokodillen, vogels, zoogdieren hebben 4kamerhart met 2 apart artria en ventrikels
Rechter atrium ontvangt O2arm bloed uit lichaam naar rechter ventrikel pompen in
longen
Linker atrium ontvangt O2rijk bloed uit longen linker ventrikel pompen naar rest
lichaam
Sponzen: circuleren water via instroomopeningen (ostia), 1 uistroomopening(osculum)(GEEN APART
BLOEDVATENSTELSEL)
Neteldieren: circuleren water via gastrovasculaire holte(GEEN APART BLOEDVATENSTELSEL)
Rond- en platwormen: verteringskanaal doet dienst als circulatiesysteem en brengt O2 en nutriënten naar
alle cellen (GEEN APART BLOEDVATENSTELSEL)
Grotere dieren: APART BLOEDVATENSTELSEL voor transport van nutriënten en afval
o Open circulatiesysteem: geen onderscheid tss circuelerende en extracellulaire vloeistof
(=hemolymfe) (bij weekdieren en geleedpotigen)
o Gesloten circulatiesysteem: aparte circulerend vloeistof in bloedvaten die van en naar het hart gaan
(=bloed) (bij cephalopoden en gelede wormen, vertebraten)
Bloedcomponenten (bij vertebraten)
Bloed = bindweefsel
<vloeibare matrix, plasma [92% water, nutriënten, afvalproducten, hormonen, ionen(Na+, Cl-, HCO3-,
Mg,K,Ca,Cu),plasmaproteïnen(albumine, α en β globulines: dragen lipiden, steroïdhormonen),fibrinogeen
(zonder dan is plasma serum)], gevormde elementen + bloedelementen (zie later)
Functies
o Transport (Aanvoer O2 en voedingsstoffen & Afvoer van CO2 en afvalproducten)
o Regulatie lichaamsfuncties (hormonen vervoeren, constant houden T)
o Protectie tegen beschadiging en invasie (bloedstolling & opwekken immuniteit bij infectie)
Bloedelementen
o Erythrocyten (rode bloedcellen):fractie ingenomen = hematrociet, bevatten hemoglobine
o Leukocyten (witten bloedcellen): groter dan RBC, met kern, kunnen uit capillairen migreren
Granulaire leukocyten: neutrofielen, eosinofielen, basofielen
Agranulaire leukocyten: lymfocyten, monocyten
o Thrombocyten (bloedplaatjes): geen kern, celfragmenten afkomstig van groter cellen in beenmerg =
megakaryocyten; zorgen voor vorming bloedklonters
Bloedsomloop (bij vertebraten)
Enkelvoudige bloedsomloop
o Bij vissen
o 4 structuren: sinus venosus+atrium (= kamer 1); ventrikel + conus arteriosus
(= kamer 2)
o Elektrische impuls ontstaan in sinus venosus
o Nadeel: bloeddruk verlaagt in kieuwen
Dubbele bloedsomloop
o Pulmonaire circulatie = bloed beweegt tussen hart en longen
, o Systematische circulaite = bloed beweegt tussen hart en rest van het lichaam
o Amfibieën hebben 3 kamerhart (2atria, 1ventrikel)
o Reptielen hebben septum dat vertrikel partieel verdeelt, conus ingebed in grote arteries (verlaten
hart)
o Krokodillen, vogels, zoogdieren hebben 4kamerhart met 2 apart artria en ventrikels
Rechter atrium ontvangt O2arm bloed uit lichaam naar rechter ventrikel pompen in
longen
Linker atrium ontvangt O2rijk bloed uit longen linker ventrikel pompen naar rest
lichaam
